Algoritma üzerinden iş dağıtan yerli ve uluslararası dijital platformlarda görev yapan motokurye, kargo ve yemek dağıtımı çalışanlarını kapsayan kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlığı sürüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmayla, dijital platform çalışanlarının hukuki statüsünün ilk kez açık ve bağlayıcı şekilde tanımlanması hedefleniyor.
Mevcut mevzuatta bu çalışanların “işçi” mi yoksa “bağımsız çalışan” mı olduğu net olarak belirlenmediği için yüz binlerce kişi sosyal güvenlik ve iş güvencesi açısından belirsizlik yaşıyordu. Yeni düzenleme, bu boşluğu gidermeyi amaçlıyor.
Sigorta primleri otomatik olarak kesilecek
Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri sosyal güvenlik primleri. Özellikle BAĞ-KUR (4/b) kapsamında yer alan esnaf kuryelerin primleri, ücret ödemesi yapılmadan önce kaynaktan otomatik olarak kesilecek. Böylece prim borcu nedeniyle sağlık hizmetlerinden ve emeklilik haklarından yararlanamama sorununun önüne geçilmesi planlanıyor.
Bu sistemle birlikte kuryelerin genel sağlık sigortası kapsamı kesintisiz hale gelecek ve sigorta kaydının silinmesi riski ortadan kalkacak.
İş güvencesi ve algoritmik denetim öne çıkıyor
Düzenleme yalnızca mali haklarla sınırlı kalmıyor. Platformların tek taraflı biçimde iş ilişkisini sonlandırması veya “anahtar kapatma” gibi uygulamalar yasal sınırlara bağlanacak. İş alma, performans değerlendirme ve ücretlendirmede kullanılan algoritmalar için de şeffaflık ve denetim esasları getirilecek.
Yeni sosyal haklar gündemde
Taslakla birlikte dijital platform çalışanlarına işsizlik sigortası, iş sağlığı ve güvenliği standartları ile sendikal haklara erişim imkânı tanınması da öngörülüyor.
Avrupa Birliği ile uyumlu model
Hazırlanan düzenleme, Avrupa Birliği’nde platform çalışanlarının işçi statüsünde değerlendirilmesine yönelik yaklaşım ile paralel ilerliyor. Türkiye’deki modelin, esnek çalışma yapısını korurken çalışan haklarını daha güçlü biçimde güvence altına alması amaçlanıyor.
