İstanbul'daki ARGEM Lisesinde eğitim gören üç öğrenci, kutup buzullarının iç yapısını üç boyutlu haritalandırmayı amaçlayan sensör sistemi geliştirdi. TÜBİTAK ve TEKNOFEST kapsamındaki 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birincilik kazanan Piezo-Team, yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştığı projeyi Antalya'daki COP31'de tanıtıyor

Liseli öğrencilerden kutup buzullarını üç boyutlu haritalandıran sensör sistemi

İstanbul'da eğitim gören üç lise öğrencisi, kutup buzullarının iç yapısındaki değişimleri ve kırılmaları tespit etmek amacıyla sensör sistemi geliştirdi. TÜBİTAK ve TEKNOFEST kapsamında düzenlenen yarışmada birincilik kazanan öğrenciler, yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştıkları projeyi Antalya'daki COP31'de uluslararası katılımcılara tanıtıyor.

Liseli öğrencilerin kutup araştırması projesi birincilik kazandı

İklim değişikliğinin kutup bölgelerinde yol açtığı değişimlerin takip edilmesi ve buzulların erime süreçlerinin daha ayrıntılı incelenmesi amacıyla İstanbul'daki Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesinde (ARGEM) öğrenim gören üç öğrenci, buzulların iç yapısını üç boyutlu haritalandırmayı hedefleyen bir sensör sistemi tasarladı.

Piezo-Team adıyla çalışmalarını sürdüren ekip, TÜBİTAK ile TEKNOFEST kapsamında düzenlenen 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birincilik elde etti. Öğrenciler, geliştirdikleri sistemi Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) tanıtma fırsatı buldu.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) desteğiyle COP31'de uluslararası katılımcılarla bir araya gelen ekip, yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştığı projeyle kutup buzullarının iç katmanlarında meydana gelen değişimleri belirlemeyi amaçlıyor.

İki yıllık yarışma sürecinde üçüncülükten birinciliğe ulaştılar

Piezo-Team üyelerinden ARGEM 11. sınıf öğrencisi Abdullah Nazım Karanfil, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geliştirdikleri sistemin buzulların iç yapısında meydana gelen değişimleri ve kırılmaları belirlemek amacıyla tasarlanan sensörlerden oluştuğunu söyledi.

Kutup araştırmalarına yönelik projeleriyle yarışmaya iki yıldır katıldıklarını aktaran Karanfil, ilk katıldıkları yıl üçüncülük elde ettiklerini, bu yıl ise projelerini geliştirerek birincilik kazandıklarını belirtti.

Karanfil, geliştirdikleri sistemin buzulların yalnızca yüzeyindeki değişimleri değil, yüzeyin altında meydana gelen hareketleri ve kırılmaları da incelemeyi hedeflediğini ifade etti.

Buzulların iç yapısı üç boyutlu haritalandırılacak

Geliştirdikleri sistemin çalışma prensibine ilişkin bilgi veren Karanfil, buzullara yerleştirilen sensörlerin birbirleriyle karşılaştırmalı şekilde veri ürettiğini anlattı. Sistemde en az üç kapsül kullanıldığını belirten Karanfil, bu kapsüllerden elde edilen verilerin karşılaştırılması sayesinde buzulların iç yapısının üç boyutlu olarak haritalandırılabildiğini söyledi.

Sistemin çalışma yöntemini GPS teknolojisine benzeten Karanfil, "Biz aynı GPS gibi burada birbiriyle karşılaştırarak buzulların üç boyutlu iç haritasını oluşturabiliyoruz." dedi.

Projede piezoelektrik ve piezorezistif sensörlerden yararlandıklarını aktaran Karanfil, bu sensörlerin titreşim ve basınç gibi fiziksel değişimleri ölçmek amacıyla kullanıldığını kaydetti.

Sensörlerden elde edilen veriler aracılığıyla buzulların iç katmanlarında yaşanan değişimlerin belirlenmesinin hedeflendiğini ifade eden Karanfil, sistemin buzullardaki kırılmaların konumu, yönü ve boyutuna ilişkin bilgi sağlaması amacıyla geliştirildiğini bildirdi.

İHA ve uydu görüntülerinden farklı olarak buzulların altını inceleyecek

Geliştirdikleri teknolojinin mevcut gözlem yöntemlerinden ayrılan özelliklerine değinen Karanfil, insansız hava araçlarıyla elde edilen görüntülerin buzulların yüzeyine ilişkin bilgi sağladığını, kendi sistemlerinin ise yüzeyin altındaki katmanları da incelemeyi hedeflediğini söyledi.

Kutup bölgelerinde yaşanan yoğun kar yağışı, tipi ve fırtına gibi olumsuz hava koşullarının gözlem çalışmalarını zorlaştırabildiğini belirten Karanfil, uydu görüntülerinin bu koşullarda yetersiz kalabildiğini, insansız hava araçlarının ise uçurulamadığını anlattı.

Sensör sistemini bu tür hava koşullarında da veri toplayabilecek şekilde tasarladıklarını vurgulayan Karanfil, "Mevcut yöntemlerden en başta ayrıldığımız nokta, zeminin altında gözlemleyebiliyoruz ve özellikle tipi ve fırtınalardan etkilenmeyecek bir sistem oluşturuyoruz." ifadelerini kullandı.

Karanfil, geliştirdikleri sistemle buzulların iç yapısındaki kırılmaların nerede meydana geldiğini, hangi yönde ilerlediğini ve boyutlarını belirlemeye yönelik veriler elde etmeyi amaçladıklarını bildirdi.

Elde edilen veriler bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek

Buzulların iç yapısına ilişkin toplanacak verilerin iklim değişikliği üzerine çalışan bilim insanlarının araştırmalarına katkı sağlayabileceğini belirten Karanfil, sistem sayesinde kırılmaların zaman içerisindeki değişiminin de incelenebileceğini ifade etti.

Karanfil, buzullarda meydana gelen kırılmaların hangi dönemlerde hızlandığının belirlenebileceğini ve bu değişimlerin çevresel etkenlerle ilişkisinin araştırılabileceğini söyledi.

Projeyle buzulların iç katmanlarındaki hareketlerin daha ayrıntılı incelenmesini hedeflediklerini aktaran Karanfil, elde edilecek ölçümlerin kutup bölgelerinde yaşanan değişimlerin takip edilmesinde kullanılabileceğini kaydetti.

Antarktika koşullarına uygun batarya geliştirdiler

Piezo-Team ekibi, sensör sisteminin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla kendi bataryasını da tasarladı. Abdullah Nazım Karanfil, mevcut sistemde bataryanın 9 aylık kullanım süresine ulaşmasını hedeflediklerini belirtti.

Kutup bölgelerinin zorlu çevresel koşullarında çalışabilecek bir sistem geliştirmek için farklı teknik hesaplamalar yaptıklarını anlatan Karanfil, özellikle Antarktika koşullarına uygun malzemelerin seçimi, ısı dağılımının düzenlenmesi ve üretim süreçleri üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Karanfil, sistemin elektronik devre kartını da geliştirmeyi planladıklarını, ilerleyen aşamalarda enerji kapasitesini artırarak çalışma süresini uzatmayı amaçladıklarını bildirdi.

Antarktika'nın zorlu koşullarına uygun bir teknoloji tasarlamanın çeşitli güçlükler içerdiğini belirten Karanfil, bu nedenle malzeme seçimi ve sistemin teknik özellikleri üzerinde farklı hesaplamalar gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Projelerini COP31'de uluslararası katılımcılara tanıttılar

Yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştıkları projeyi COP31 kapsamında tanıtma fırsatı bulan öğrenciler, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının desteğiyle geliştirdikleri sistemi uluslararası katılımcılarla paylaştı.

Abdullah Nazım Karanfil, iklim değişikliğiyle mücadele açısından önem taşıdığını düşündükleri projelerine henüz başlangıç aşamasındayken destek bulmalarının kendileri için değerli olduğunu söyledi.

Projelerini Antalya'da düzenlenen COP31'de uluslararası katılımcılara anlatabilmenin de önemli bir deneyim olduğunu ifade eden Karanfil, geliştirdikleri sistem üzerinde çalışmalarını sürdürmeyi hedeflediklerini belirtti.

Kaynak: AA