İzmir Büyükşehir Belediyesi, son yıllarda Türkiye genelinde hızla yayılan ve tarımsal üretimde ciddi kayıplara yol açan kahverengi kokarca böceğine karşı harekete geçti. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından başlatılan çalışma kapsamında hem üreticilerin ekonomik kayıp yaşamasının önüne geçilmesi hem de İzmir’in ihracat gücünün korunması hedefleniyor. Başta İzmir’in üretiminde öne çıktığı satsuma mandalina, mısır, kiraz ve domates olmak üzere fındık, elma, armut, turunçgil, ceviz, biber ve patlıcan gibi birçok üründe zarar oluşturan istilacı türe karşı çiftçilere feromon tuzağı dağıtıldı.
Mücadele Bergama’dan başladı
Çalışmaların ilk adresi Bakırçay Havzası oldu. Bergama’da üreticilerle bir araya gelen Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ekipleri, kahverengi kokarcanın tarımsal üretime verdiği zarar konusunda çiftçileri bilgilendirdi.İlk etapta dağıtılan bin feromon tuzağı sayesinde zararlının yoğun görüldüğü alanlarda popülasyon takibi yapılacak. Böylece istilacı türün yayılımı kontrol altına alınırken, erken müdahale imkânı da sağlanacak.
“Ekolojik ve sürdürülebilir mücadele hedefleniyor”
Sahada çiftçilere tuzakların kurulumu hakkında bilgi veren ziraat mühendisi Barış Pasin, son yıllarda ülke genelinde yayılım gösteren kahverengi kokarcaya karşı daha kontrollü ve etkili mücadele yürütmek amacıyla feromon tuzaklarının dağıtıldığını söyledi. Pasin, projenin temel hedefinin zararlının popülasyon yoğunluğunu ölçmek olduğunu belirterek, yoğunluk tespit edilmesi halinde üremenin önüne geçebilmek için mücadele yöntemlerinin devreye alınacağını ifade etti. Üreticilerin bilinçlendirilmesinin de büyük önem taşıdığını kaydederek, çevreye duyarlı ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla hareket ettiklerini dile getirdi.
Üreticilerden destek mesajı
Feromon tuzağı desteğinden yararlanan Bergamalı üretici Erol Akkul da İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmasını önemli bulduklarını söyledi. Böceğin bölgede görülmemesini temenni ettiklerini ifade eden Akkul, olası yayılım durumunda mücadelede öncü rol üstlenmiş olacaklarını belirtti. İlk adım olarak tuzakların kurulumuna başladıklarını kaydetti.
Bir sezonda 3 bin yumurta bırakabiliyor
Tarım sektöründe ciddi tehdit oluşturan kahverengi kokarca böceği, istilacı ve tahripkâr bir tür olarak tanımlanıyor. Yaprak altlarına, meyve kabuklarına ve genç sürgünlere yumurta bırakan zararlı, tek seferde yaklaşık 28 yumurta bırakabilirken bir sezonda 3 bine kadar çoğalabiliyor. Günde yaklaşık 30 kilometre uçabilen kahverengi kokarca, meyve ve bitkileri hortum benzeri ağız yapısıyla emerek besleniyor. Bu durum meyvelerde çökme, lekelenme ve nekroz oluşumuna neden olurken, yapraklarda da beneklenme görülüyor. Türün ayrıca tohum kaybına ve bitki hastalıklarının yayılmasına yol açtığı belirtiliyor.
İhracatı da tehdit ediyor
Kahverengi kokarca, ürünlerde kalite kaybına neden olarak hem verimi düşürüyor hem de ihracatta ciddi sorunlar yaratıyor. Özellikle Avrupa pazarına gönderilen ürünlerde zararlının tespit edilmesi halinde kabul problemi yaşanabiliyor. Karadeniz Bölgesi’nde son yıllarda hızla yayılan türün, yalnızca fındık üretiminde yaklaşık 500 milyon dolarlık zarara yol açtığı belirtiliyor. Gürcistan’da da fındık hasadının üçte birine zarar veren istilacı türe karşı İzmir’de erken mücadele sürecinin başlatıldığı ifade edildi.
