Ev, arsa, banka hesabı ve diğer mal varlıklarının miras yoluyla paylaşımında vasiyetnamenin noter huzurunda hazırlanması önemli bir hukuki güvence sağlıyor. Ancak vasiyetnamenin noterde düzenlenmiş olması, belgenin hiçbir koşulda iptal edilemeyeceği anlamına gelmiyor.
Türk Medeni Kanunu'nda ölüme bağlı tasarrufların iptaline ilişkin hükümler bulunuyor. Kanunda belirtilen iptal nedenlerinden birinin mevcut olması durumunda vasiyetnamenin iptali için dava açılabiliyor. Bu nedenle miras paylaşımında yalnızca vasiyetnamenin nerede düzenlendiği değil, hazırlanma koşulları ve hukuki geçerliliği de önem taşıyor.
Noterde yapılan vasiyetname iptal edilebilir mi?
Noter huzurunda hazırlanan resmi vasiyetname şekil açısından önemli bir güvence sağlasa da bu durum vasiyetnamenin her koşulda geçerli kalacağı anlamına gelmiyor.
Vasiyetnamenin hazırlandığı sırada miras bırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmaması, iradesinin sakatlanması veya kanunda öngörülen şekil şartlarına aykırılık bulunması gibi durumlar iptal davasına konu olabiliyor.
Dolayısıyla vasiyetnamenin yalnızca noter huzurunda hazırlanmış olması, olası bir hukuki uyuşmazlıkta tek başına belirleyici olmuyor.
Her itiraz vasiyetnameyi geçersiz kılmıyor
Vasiyetnameye karşı dava açılabilmesi, yapılan her itirazın belgenin iptaliyle sonuçlanacağı anlamına gelmiyor. Bir mirasçının paylaşımı kabul etmemesi veya mirastan pay talep etmesi tek başına vasiyetnamenin geçersiz sayılması için yeterli olmuyor.
Mahkemeler, davada ileri sürülen iptal nedenlerini ve sunulan delilleri ayrı ayrı değerlendiriyor. Yargıtay kararlarına konu olan uyuşmazlıklarda da vasiyetnamenin şekil şartları, belgenin miras bırakana ait olup olmadığı ve ileri sürülen iptal gerekçeleri inceleniyor. Yargıtay'ın resmi karar arama sistemi, ilgili içtihatların daire, esas ve karar numarası ile tarih üzerinden sorgulanmasına olanak tanıyor.
Kardeş ve yeğenlerin miras payında kritik ayrıntı
Miras hukukunda yasal mirasçılık ile saklı paylı mirasçılık birbirinden farklı kavramlar olarak öne çıkıyor. Kardeş ve yeğenlerin saklı paylı mirasçı olmaması, özellikle geçerli bir vasiyetnamenin bulunduğu miras paylaşımında önem kazanıyor.
Bir kişinin yasal mirasçı olması, her durumda terekenin belirli bir bölümünün kendisine bırakılmasının zorunlu olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle mirasın kimler arasında ve hangi oranlarda paylaşılacağı değerlendirilirken vasiyetnamenin içeriği ile mirasçıların hukuki statüsü birlikte ele alınıyor.
Birden fazla vasiyetname varsa tarihlere bakılıyor
Miras bırakanın farklı tarihlerde birden fazla vasiyetname hazırlaması da mümkün. Böyle bir durumda belgelerden yalnızca biri dikkate alınarak değerlendirme yapılmıyor.
Sonraki tarihli vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi tamamen ortadan kaldırıp kaldırmadığı veya yalnızca belirli hükümleri değiştirip tamamladığı inceleniyor. Bu nedenle birden fazla vasiyetnamenin bulunduğu miras uyuşmazlıklarında belgelerin tarihleri kadar içerikleri de önem taşıyor.
Miras yalnızca ev, arsa ve paradan oluşmuyor
Tereke kapsamında konut, arsa ve banka hesaplarının yanı sıra otomobiller, alacaklar, yatırım hesapları, koleksiyonlar, sanat eserleri ve telif hakları da bulunabiliyor.
Yazar, sanatçı ve diğer fikri eser sahiplerinden kalan ekonomik nitelikteki telif hakları da miras kapsamında değerlendirilebiliyor. Dolayısıyla vasiyetname hazırlanırken yalnızca tapulu taşınmazların değil, ekonomik değer taşıyan diğer hak ve varlıkların da dikkate alınması gerekiyor.
Vasiyet edilen ev borçlarıyla gündeme gelebilir
Bir evin veya başka bir taşınmazın vasiyetnameyle belirli bir kişiye bırakılması, söz konusu malın bütün hukuki yüklerden arındırılmış olarak devredileceği anlamına gelmiyor.
Miras paylaşımında terekenin varlıklarının yanı sıra borçları da önem taşıyor. Taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları, hisseler ve üçüncü kişilerin hakları; telif haklarında ise mevcut sözleşmeler ve kullanım yetkileri ayrıca değerlendirmeye konu olabiliyor.
Sonuç olarak vasiyetnamenin noter huzurunda hazırlanması önemli bir şekil güvencesi sağlasa da miras uyuşmazlıklarının sonucunu tek başına belirlemiyor. Vasiyetnamenin hazırlanma koşulları, miras bırakanın durumu, mirasçıların statüsü, terekenin kapsamı ve ileri sürülen hukuki nedenler somut olay özelinde değerlendiriliyor.
