NATO liderlerinin Ankara Zirvesi sonunda yayımladığı sonuç bildirgesinde öne çıkan başlıklardan biri, ittifakın kolektif savunmasını düzenleyen 5'inci madde oldu. Gelişmenin ardından vatandaşlar, "NATO Sonuç Bildirgesi 5'inci madde ne anlama geliyor?" araştırmasına yöneldi.
NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ardından yayımlanan Ankara Bildirgesi, ittifakın güvenlik politikalarına ilişkin önümüzdeki dönemin yol haritasını ortaya koydu. Bildirgede, Washington Antlaşması'nın kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesine bağlılık bir kez daha teyit edilirken, Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdit oluşturduğu değerlendirmesi yinelendi.
NATO'dan 5. maddeye yeniden güçlü vurgu
Zirve sonunda yayımlanan bildiride, "Birimize yapılan saldırı hepimize yapılmış sayılır" ilkesi hatırlatılarak NATO'nun kolektif savunma anlayışının ittifakın temelini oluşturduğu belirtildi. Liderler, birlik ve dayanışmanın sürdürülmesi konusunda ortak iradelerini ortaya koydu.
Savunma yatırımları ve yeni tedarik anlaşmaları açıklandı
Bildiride, Avrupa'daki NATO müttefikleri ile Kanada'nın 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırdığı ifade edildi. Ayrıca 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmalarının duyurulduğu belirtilirken, savunma sanayisinde üretim kapasitesinin artırılması ve müttefikler arasındaki ticaret engellerinin azaltılması hedefleri de paylaşıldı.
İttifakın gelecek dönemde yapay zekâ uygulamaları, gelişmiş savunma teknolojileri ve "transatlantik savaş bulutu" olarak tanımlanan ortak dijital altyapı üzerinde çalışmalarını hızlandıracağı da bildiride yer aldı.
Ukrayna'ya 70 milyar avroluk destek taahhüdü
Bildirgede Ukrayna'nın egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne verilen desteğin sürdüğü vurgulandı. NATO müttefikleri, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri teçhizat, eğitim ve güvenlik yardımlarını kapsayan 70 milyar avroluk destek sağlamayı taahhüt etti. Ayrıca 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesi yönündeki hedef paylaşıldı.
Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi kapsamında çok yıllı finansman sağlama kararının da memnuniyetle karşılandığı bildirildi.
İran ve Hürmüz Boğazı mesajı
Sonuç bildirisinde, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönündeki NATO tutumu tekrar edilirken, Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisine tam olarak saygı gösterme çağrısı yapıldı.
Türkiye'ye ev sahipliği teşekkürü
Ankara'da düzenlenen zirvenin ardından yayımlanan bildirinin sonunda ise Türkiye'ye ev sahipliği dolayısıyla teşekkür edildi. Liderler, bir sonraki NATO zirvesinde yeniden bir araya gelme temennisini dile getirdi.
NATO'nun 5. maddesi ne anlama geliyor?
Washington Antlaşması'nın 5. maddesi, NATO'nun kolektif savunma ilkesini düzenliyor. Buna göre ittifak üyesi ülkelerden birine yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yapılmış kabul ediliyor. Böyle bir durumda her üye ülke, Birleşmiş Milletler Şartı'nın meşru müdafaa hakkı çerçevesinde gerekli gördüğü siyasi, askeri veya diğer destek adımlarını atabiliyor. Ancak bu madde, tüm üyelerin otomatik olarak aynı askeri müdahaleyi gerçekleştirmesini zorunlu kılmıyor; verilecek desteğin kapsamı her ülkenin kendi değerlendirmesi doğrultusunda belirleniyor.
