Yeni eğitim-öğretim yılının 14 Eylül Pazartesi günü başlaması öncesinde, öğrencilerin sağlığı ve beslenmesine yönelik uygulamalarda da yeni bir dönem başlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen Okul Gıdası Logosu uygulamasında sona gelindi.
Üç bakanlık arasında 2019 yılında imzalanan ortak protokolle gündeme gelen uygulama kapsamında, özellikle şeker, tuz ve yağ oranları bakımından belirlenen kriterleri karşılayan ürünlerin okul kantinlerinde satışına yönelik sistem oluşturuluyor. İlk aşamada 675 ürün, “Okul Gıdası Logosu” alarak raflarda yerini alacak.
Okul Gıdası Logosu için 3 bakanlık birlikte çalışıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, uygulamanın çocukların yeterli ve dengeli beslenmesine katkı sağlamayı amaçlayan çalışmaların bir parçası olduğunu belirtti.
Kaplan, çalışmaya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“Bizim esas görevlerimizden biri de güvenilir gıdaya ulaşılmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenmeye katkı vermek üzere birçok çalışmamız var. Bu projede de okul çağındaki çocuklarımız için 3 bakanlık ile bir arada çalışıyoruz. Çalışma, çocukların yeterli ve dengeli beslenmesi açısından önemli ama tek başına yeterli değil bu nedenle evlere, ebeveynlere büyük işler düşüyor. O sebeple gıda okur-yazarlığı bilinci ne kadar fazla olursa o kadar bilinçli ve doğru tercih yapar hale gelinebilir. Yeterli ve dengeli beslenmek için temel gıdaları tüketmeliyiz. Vücudun elbette her besine ihtiyacı var fakat burada önemli olan durum dozunda, kararında tüketmektir. Bu yeterli ve dengeli beslenme süreci de evimizden ve ailemizden başlıyor. Çocuklar gıdaya sadece okulda değil, etrafta bulunan marketlerde de erişim oluyor.”
Tam buğday ununa yönelik çalışma 81 ile yayılacak
Okul Gıdası Logosu'nun yanı sıra çocuklarda gıda okuryazarlığı bilincinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Kaplan, içme sütleri ve tam buğday unu konusunda yürütülen çalışmalara da değindi.
Kaplan şöyle devam etti:
“Bizler için önemli olan ‘Okul gıdası logosu’ olsun olmasın gıda okur-yazarlığı bilincinin çocuklarda da oluşmasıdır. Bizim mevzuat ve çalışmalarımız elbette ‘Okul Gıdası Logosu’ uygulamasından ibaret değil. Birçok çalışmamız var. İçme sütleri tebliğinde yakın zamanda bir değişiklik yapılacak. Bu ürünlerde şeker miktarını düşürdük ve yapay aroma vericiler yerine doğal aroma vericilerin kullanılmasını sağlıyoruz. Ayrıca tam buğday ununun yaygınlaşması için de bir çalışmamız var. Tam buğday unlu ekmek kampanyasında farklı kurum ve bakanlıklar bize destek veriyor. Çalışma ilk olarak Konya’da başladı önümüzdeki günlerde ise 81 il ve tüm kamu kurumlarında da uygulamaya geçilecek. Çok geniş kapsamlı bir çalışma olacak. Ekmek tüketmek gerekiyorsa ekşi mayalı tam buğday ekmeğini öneriyoruz. Bu çalışmayı tüm Türkiye genelinde halk ekmek müdürlükleri ile de yaygınlaştırmayı hedefliyoruz.”
Güvenli Gıda uygulamasına e-Devlet şifresiyle erişilecek
Kaplan, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından geliştirilen ve e-Devlet şifresiyle erişilen mobil “Güvenli Gıda” uygulaması hakkında da bilgi verdi.
Uygulamada denetimli marketler, içerik ve ürün şikâyeti ile fotoğraflı sorgulama gibi özelliklerin bulunacağını belirten Kaplan, sistemin nihai tüketicilere yönelik kapsamlı bir uygulama olacağını ifade etti. Vatandaşların uygulama üzerinden doğrudan Bakanlığa şikâyet oluşturabileceğini bildirdi.
“Çocukların sağlığı hepimizin ortak sorumluluğu”
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk de Okul Gıdası Logosu uygulamasına ilişkin değerlendirmede bulundu.
Erk, “Vakıf olarak, öncelikle böbrek sağlığının korunmasını gözetirken, dolaylı olarak toplum sağlığı için de önemli çalışmalar yürütüyoruz. Bu anlamda bu uygulamanın devrim niteliğinde bir değişime zemin oluşturacağını çok net söyleyebiliriz. Değerli Bakanlarımıza ve bürokratlarımıza bu önemli projeyi hayata geçirdikleri için hem vakfımız hem de bir vatandaş olarak gönülden teşekkür ediyorum” dedi.
Okul gıdası konusunun yalnızca kantinlerde satılacak ürünlerden ibaret olmadığını belirten Erk, çocukların gelecekteki sağlık durumlarında bugün kazanacakları beslenme alışkanlıklarının önem taşıdığına dikkat çekti. Erk ayrıca Okul Gıdası Logosu taşıyan ürünlerin yalnızca okul kantinlerinde değil, marketlerde de satışa sunulmasının önemini vurguladı.
Aşırı tuz ve şeker tüketimine dikkat çekildi
Erk, aşırı tuz ve şeker tüketimi, sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşamın obezite, hipertansiyon ve diyabetin yanı sıra böbrek sağlığı açısından da ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.
Çocukların sağlıklı yetişmesinin önemine işaret eden Erk, güvenilir gıda kavramının yalnızca hijyenik üretimle sınırlı olmadığını; içeriği bilinen, doğru etiketlenen, denetlenen ve insan sağlığını koruyan gıdaların güvenilir gıda kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Beslenme çantasında hangi gıdalar yer alabilir?
Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın da öğrencilerin okul kantinlerinde ulaşabileceği sağlıklı seçeneklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Aydın, çocukların meyveyi meyve suyu yerine doğrudan meyve olarak tüketmesinin daha doğru bir tercih olduğunu vurgularken, kuruyemiş ve kuru meyvelerde 30 gramlık porsiyon kontrolünün önemine dikkat çekti.
Çocukların beslenme çantalarında kuru meyve, tuzsuz kuruyemiş ve süt; tam buğday ekmeğiyle hazırlanmış peynirli sandviç ve ayran; ev yapımı köfte ve ayran ile taze meyve, süt ve kuruyemiş gibi seçeneklerin bulunabileceğini belirtti.
