Yeni eğitim yılının başlamasına sayılı günler kala velilerin okul masrafı hesabı her geçen gün biraz daha kabarıyor. Çocuğunu okula hazırlamak isteyen ailelerin karşısına yalnızca çanta, defter, kalem ve okul kıyafeti değil, artık berber faturası da çıkıyor. Kırtasiye ürünlerinden servis ücretine, ayakkabıdan beslenme giderine kadar uzanan eğitim masraflarına çocukların okul öncesi saç tıraşı da eklenirken, İzmir’de bazı erkek kuaförlerinde yalnızca saç kesiminin 1000 TL’yi aşması dikkat çekiyor. Özellikle birden fazla çocuğu bulunan ve tek maaşla geçinmeye çalışan aileler için birkaç saatlik berber masrafı bile bütçede ciddi bir gedik açıyor. İzmir’de işletmenin bulunduğu bölgeye ve sunduğu hizmete göre değişen fiyatlarda bazı erkek kuaförlerinde saç kesimi 1500 TL’ye kadar çıkıyor. Böylece iki çocuğunu berbere götüren bir aile yalnızca saç kesimi için 3 bin TL; üç çocuklu bir aile ise 3 bin TL ödemek zorunda kalıyor. 28 bin 75 liralık net asgari ücret üzerinden bakıldığında 2 çocuğun saç tıraşı, bir aylık gelirin yaklaşık yüzde 10’unu tek başına tüketiyor. Yani asgari ücretle çalışan bir anne ya da babanın kazandığı her 10 liranın yaklaşık 1 lirası, yalnızca çocuklarını okula bakımlı gönderebilmek için berber koltuğunda bırakılıyor.
Okul açılmadan 10 bin TL
Velilerin hesabı berberle de bitmiyor. Bir öğrencinin temel kırtasiye malzemelerinden oluşan okul çantasını hazırlamanın maliyeti 2 bin 500 TL’ye ulaşırken, okul kıyafeti, ayakkabı, servis ve beslenme giderleri de aile bütçesine ekleniyor. Üç çocuklu bir aile için yalnızca üç çocuğun temel kırtasiye ihtiyaçları 7 bin 500 TL’yi bulurken, çocukların 1000’er liralık saç kesimiyle birlikte daha okulun ilk günü gelmeden 10 bin 500 TL’lik bir fatura ortaya çıkıyor. Bu tutar, net asgari ücretin yaklaşık yüzde 37’sine denk geliyor. Üstelik ortaya çıkan tablo, eğitim yılının yalnızca başlangıç masrafını gösteriyor. Servis kullanan öğrencilerde yıllık ulaşım giderleri bazı mesafelerde 90 bin TL’yi aşabilirken, yıl boyunca yapılacak beslenme, kıyafet, ayakkabı ve diğer okul harcamaları da ailelerin bütçesini zorlamaya devam ediyor. Böylece dar gelirli aileler için çocuğu okula göndermek, yalnızca eğitim masrafını karşılamak anlamına gelmiyor; her biri ayrı bir fatura haline gelen temel ihtiyaçların tamamını aynı anda karşılayabilmek anlamına geliyor.
‘1500 TL’ye kesen de var’
Şu anda 2026 yılı tarifelerinin devam ettiğini aktaran İzmir Berberler Odası Başkanı Şükrü Bilgin, “En düşük sakal 500 TL, saç kesimi 750 TL. Bazı yerlerde 1000 TL’yi geçen fiyatlar da var. Bizim üç tane sınıfımız var. Bazı yerlerde indirim yapıyorlar. Onlar bizim uğraştığımız kişiler değil. Bizden tarife bekleyenler, bizim belirlediğimiz fiyatları uyguluyor. 1000 TL’yi geçen yerler de var. Yapılan işlemlere göre 1500 TL’ye kadar saç kesen de var. Yani fiyatlar işletmeye ve yapılan işleme göre değişebiliyor. Bizim odamızın belirlediği bir tarifemiz var ve bu tarife üzerinden hizmet veren işletmeler bulunuyor. Ama açık alanda kendi fiyatını belirleyen işletmelere çok fazla bir şey diyemiyoruz. Bizim tarifemiz var fakat herkes bu tarifeye uymuyor. Bununla ilgili denetim yapmak ya da farklı fiyat uygulayan yerlere müdahale etmek konusunda bizim de yetkimiz sınırlı. Dolayısıyla bazı yerlerde tarifemizin üzerinde fiyatlar görülebiliyor” dedi.
‘Yetkimiz yok’
Şu an taleplerin iyi olduğunu belirten Bilgin, “Ama baktığın zaman insanların birikim yaptığını, parasını harcamadığını düşünmek lazım. İnsanlar artık harcamalarına daha fazla dikkat ediyor. O yüzden işlerimiz iyi olsa da genel anlamda durumumuz çok iyi değil. Bizim beklentimiz bu konuda bize daha fazla yetki verilmesi. Yüksek fiyat uygulayanlara da müdahale edebilmeliyiz, düşük fiyat uygulayanlara da müdahale edebilmeliyiz. Çünkü ikisi de sektörü etkiliyor. Bize gerekli yetki verilirse fiyat konusunda daha sağlıklı bir denetim yapılabilir. Şu anda bu yetki olmadığı için elimizden gelen ancak bu kadar. Biz tarifemizi belirliyoruz ama bunun dışında fiyat uygulayan işletmeler konusunda yapabileceğimiz çok fazla bir şey yok. O yüzden bizim asıl talebimiz, bu konuda daha fazla yetki verilmesi” ifadelerini kullandı.
‘Ders değil dert zili’
Enflasyon karşısında kuşa dönen maaşların hiçbir harcamaya yetmediğini vurgulayan İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği (İPSD) Başkanı Nesibe Gencer, “Yerlerde sürünen alım gücümüz ile neye yetişeceğimizi, neyi yoluna koyacağımıza karar vermek için sihirbaz olmak gerekiyor. Eski Türkiye’de, okula başlayacak torunların okul çantasından, servis masraflarına kadar olacak masrafları emekli olan dedeleri veya nineleri karşılardı. Dedeler, mahalle berberinde gururla torunlarının okul tıraşı olmasını bekler, hatta berber çırağına da bahşişini vermeyi ihmal etmezdi. Bugün ise vatandaş o bahşişe bile muhtaç hale geldi” şeklinde konuştu.
‘Okula aç gidiyorlar’
Hem asgari ücretlinin hem de emeklinin bütçesinin artık bu tür işlere bile yetişemeyecek hale geldiğinin altını çizen İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği (İPSD) Başkanı Nesibe Gencer, “Özellikle son 9 senede vatandaş ekonomik olarak nefes dahi alamayacak hale getirildi. Annenin, babanın kuru maaşına yeni bir kambur eklemektedir. Toplumsal dayanışma örneği olarak, eskiden Mahalle Berberleri okula yeni başlayacak öğrencileri bedava tıraş ederlerdi. Şimdi böylesine haberlere bile denk gelmiyoruz. Sıkıntı sadece bu konularla da kalmıyor. Okullarda beslenme sorunu ne olacak? Şirketlere vergi indirimi yoluyla sağlayan hükümet aynı dönemde 14 milyon 574 bin öğrenciye okullarda bir öğün ücretsiz yemek verilmesini öngören üç önergeyi reddetti. Geçen öğretim yılında, ilköğretim çağındaki her 4 çocuktan 1’inin okula aç gidip aç döndüğü gerçeğini yaşamıştık. Daha okullar açılmadan, Gaziantep'te 46 yaşındaki, evli ve 3 çocuk sahibi bir baba ekonomik sıkıntılar nedeniyle Valilikten yardım istiyor. Evinin kira olduğunu ve asgari ücretle çalışan tek kişi olduğunu belirten baba, ötenazi yöntemiyle ölmek için yardım ister hale gelmişse bu öğretim yılı da hiç hoş geçmeyecek” dedi.
