Jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi'ndeki fay sistemleri ve bölgenin deprem özelliklerine ilişkin sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulundu. Dünyada kullanılan deprem tahmin modellerinin farklı fay sistemlerinden elde edilen kayıtlarla geliştirildiğini belirten Bektaş, Marmara'nın jeolojik ve mekanik özelliklerinin bu modeller tarafından tam olarak temsil edilemeyebileceğini ifade etti.
Marmara'nın jeolojik yapısına dikkat çekti
Prof. Dr. Osman Bektaş, küresel ölçekte kullanılan deprem modellerinin Marmara Bölgesi'nin kendine özgü fay yapısını ve derin sedimanter havzalarını yeterince hesaba katamayabileceğini belirtti. Bölgedeki parçalı fay yapısına dikkat çeken Bektaş, yaklaşık 150 kilometrelik tek bir kırılma senaryosunun sorgulanması gerektiğine işaret etti. Depremin oluşturacağı etkinin yalnızca büyüklüğe bağlı olmadığını vurgulayan Bektaş, fayın kırılma biçimi, zeminin özellikleri ile sarsıntının şiddeti ve süresinin de değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
Deprem dalgalarının davranışını etkileyen üç faktör
Bektaş, Marmara'daki depremlerin etkilerini belirleyen üç farklı mekanizmaya dikkat çekti. Bunlardan ilkinin yüksek frekanslı deprem dalgalarının sönümlenmesi olduğunu belirten Bektaş, bu durumun sarsıntı şiddetini azaltabildiğini ifade etti. İkinci mekanizma olarak fay boyunca meydana gelen yavaş kayma hareketini (creep) gösteren Bektaş, tektonik hareketin bir bölümünün bu süreçte yavaşça gerçekleştiğini kaydetti. Üçüncü faktörün ise Marmara'daki derin sedimanter havzalar olduğunu belirten Bektaş, söz konusu havzaların uzun periyotlu deprem dalgalarını büyütebildiğini ve havza rezonansının sarsıntı üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Silivri'deki 6,2 büyüklüğündeki depremi örnek gösterdi
Prof. Dr. Osman Bektaş, 23 Nisan 2025 tarihinde Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremi değerlendirmelerine örnek olarak gösterdi. Bektaş, söz konusu depremin ardından İstanbul'da beklenen ölçekte bir yıkım yaşanmadığını belirterek depremin sonuçlarının evrensel modellerden beklenen sonuçlarla tam olarak örtüşmediğini ifade etti.
Marmara depremleri için bölgesel değerlendirme vurgusu
Marmara'nın deprem tehlikesinin başka bölgelerdeki fay sistemlerinden elde edilen verilerle değerlendirilmesinin sınırlılıklarına dikkat çeken Bektaş, bölgenin kendine özgü jeolojik özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Bektaş, Marmara'daki fayların kırılma davranışı, derin havzaların deprem dalgaları üzerindeki etkisi ve tektonik hareketlerin bölgesel özelliklerinin deprem modellerinde değerlendirilmesinin önemini vurguladı.
