RAM artık yalnızca bir donanım parçası değil, küresel bir kriz başlığı. 2026 itibarıyla belleğe duyulan iştah, üretimi aşarak teknoloji tarihinin en sert darboğazlarından birine dönüştü. Peki, RAM krizi nedir? RAM krizi neden yaşanıyor?
RAM Krizi nedir?
RAM krizi, bilgisayarlar, sunucular, telefonlar ve akıllı cihazlarda kullanılan rastgele erişimli bellek (RAM) çiplerinin küresel ölçekte yetersiz kalmasıyla ortaya çıkan ciddi bir tedarik sorunu. Artan talep karşısında üretimin yetersiz kalması, fiyatların fırlamasına ve cihaz üretiminde gecikmelere neden oluyor.
Bu kriz, yalnızca bireysel kullanıcıları değil; teknoloji devlerinden otomotiv üreticilerine kadar geniş bir yelpazeyi etkisi altına almış durumda.
Yapay Zekâ talebi krizi tetikledi
RAM krizinin merkezinde yapay zekâ patlaması yer alıyor. Büyük dil modelleri, görüntü tanıma sistemleri ve yapay zekâ destekli altyapılar, klasik sunuculara kıyasla katbekat daha fazla RAM tüketiyor. Bu da bellek ihtiyacını tarihsel zirvelere taşıdı.
Yüksek bant genişliğine sahip HBM (High Bandwidth Memory) teknolojisine olan talep, bellek üreticilerinin odağını tüketici pazarından yapay zekâ sunucularına kaydırdı. Bu dönüşüm, tüketici elektroniğinde RAM erişimini kısıtladı.
Üretim kapasitesi ve Oligopol piyasa yapısı
Dünyadaki RAM üretimi birkaç büyük oyuncunun elinde yoğunlaşmış durumda: Samsung, SK Hynix ve Micron. Bu şirketler, sınırlı üretim kapasitelerini daha yüksek kâr getiren alanlara yönlendirmeye başladı. Örneğin Micron, tüketici pazarına sunduğu Crucial markasını kapatma kararı aldı.
Üretim artışları ise talep hızının oldukça gerisinde kalıyor. TrendForce verilerine göre 2026'da RAM talebi %35 artarken, arz yalnızca %23 seviyesinde büyüyebilecek.
Fiyatlar kontrolden çıktı
DDR5 RAM fiyatları sadece üç ay içinde %300’e yakın yükseldi. Çeyrek bazında %50’ye varan yeni artışlar yolda. Bu dramatik yükseliş, özellikle laptop, telefon ve tablet üreticilerini baskı altına aldı.
Markalar fiyat güncellemelerine gidiyor:
- Lenovo, Asus ve Dell gibi üreticiler yeni modellerde fiyat artışını açıkça duyurdu.
- Xiaomi, tablet serisi için fiyatları yeniden düzenledi.
- Honor, tüketicileri erken alım yapmaları konusunda uyardı.
Tüketici elektroniğinde soğuma başladı
Düşük ve orta segment cihazlar, krizden en fazla etkilenen kategoriler oldu. RAM maliyetinin dizüstü bilgisayar üretiminde %40’a yaklaşması nedeniyle firmalar 8 GB RAM konfigürasyonuna geri dönüş planları yapıyor.
Ayrıca ekran kartı üreticileri, eski nesil modelleri yeniden piyasaya sürerek stok baskısını hafifletmeyi hedefliyor.
Otomotiv ve beyaz eşya üretimi de etkileniyor
RAM sadece bilgisayarlarda değil, araç içi bilgi-eğlence sistemlerinden otonom sürüşe kadar birçok otomobil bileşeninde de kullanılıyor. Bellek kıtlığı, bu alanda da üretim gecikmelerine neden olmaya başladı.
Benzer şekilde televizyonlar, akıllı ev aletleri ve beyaz eşya ürünlerinde de maliyet artışı kaçınılmaz hale geldi.
Veri merkezleri her şeyin önüne geçti
2026 yılında üretilen tüm RAM’lerin yaklaşık %70’inin doğrudan veri merkezlerine gönderileceği öngörülüyor. Bu da tüketici pazarının daha da geri planda kalacağı anlamına geliyor.
Yapay zekâya yatırım yapan Google, Microsoft, ByteDance gibi devler; Samsung, SK Hynix ve Micron’dan uzun vadeli tedarik anlaşmaları yaparak kaynaklarını güvence altına almaya çalışıyor.
Ne zaman rahatlama bekleniyor?
Krizde kısa vadede bir rahatlama beklenmiyor. Uzmanlar, bellek üretimindeki kapasite artışının 2027’den önce piyasadaki açığı kapatamayacağını öngörüyor. Tüketici elektroniği şirketleri şimdilik kriz yönetimi ve ürün gamı daraltma stratejileriyle süreci atlatmaya çalışıyor.
