Denize giren kadın aniden fenalaştı

Edinilen bilgiye göre olay, dün öğle saatlerinde Bartın’ın İnkumu sahilinde meydana geldi. Denize giren 63 yaşındaki Semra Durmaz, yüzerken aniden fenalaştı. Durmaz’ın durumunu fark eden çevredeki vatandaşlar ile can kurtaranlar, kadını denizden çıkararak kıyıya getirdi.

Bilinci kapalı şekilde kıyıya çıkarıldı

Bilinci kapalı şekilde kıyıya çıkarılan Durmaz’a, o sırada tesadüfen sahilde bulunan bir sağlıkçı müdahale etti. Durmaz’ı hayata döndürmek amacıyla kalp masajı yapılırken, olay yerine ambulans çağrıldı.

Hastanedeki tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı

İlk müdahalenin ardından ambulansa alınan Semra Durmaz, Bartın Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Hastanede Durmaz’ın kurtarılması için müdahaleler devam etti. Ancak 63 yaşındaki kadın, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Hayatını kaybeden Semra Durmaz için Şadırvan Camii’nde cenaze töreni düzenlendi. Durmaz, öğle namazını müteakiben kılınan cenaze namazının ardından dualarla son yolculuğuna uğurlandı.

İki grup arasındaki alacak meselesi kavgaya sebep oldu

Olay, dün saat 22.00 sıralarında Merkezefendi ilçesine bağlı Yenişehir Mahallesi Yürüyüş Yolu'nda bulunan bir kafede meydana geldi. İki grup arasında alacak meselesinden çıktığı öne sürülen tartışma, kısa süre sonra kavgaya dönüştü.

Kavganın ardından kafeye tabancayla ateş açıldı. Kafede bulunanların da ateşe karşılık vermesi üzerine silahlı çatışma çıktı. Silah seslerini duyan çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye acil sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

2 kişi olay yerinde öldü, 4 kişi yaralandı

İhbarın ardından olay yerine ulaşan ekipler, Cumali Kazan (36) ile Ercan Kazan'ın (23) hayatını kaybettiğini belirledi. Silahlı çatışmada yaralanan 4 kişi ise sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından ambulanslarla hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Ağır yaralanan şahıs hayatını kaybetti, ölü sayısı 3'e yükseldi

Yaralılardan Suphi Bozat (40), kaldırıldığı özel hastanede tedavi altına alındı. Bozat, doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Böylece olayda yaşamını yitirenlerin sayısı 3'e yükseldi.

Çatışmada yaralanan diğer 3 kişinin ise hastanedeki tedavilerinin sürdüğü bildirildi.

Olayla ilgili soruşturma başlatan polis ekipleri, silahlı çatışmanın ardından kaçan şüphelilerin kimliklerinin belirlenerek yakalanması için çalışma başlattı.

Program saat 19.00’da Grup Gürültü’nün sahne aldığı konserle başladı. Konserin ardından karikatürist ve yazar Yılmaz Aslantürk, bilinen adıyla Otisabi, mizah ve edebiyat üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi. Etkinliğin ilerleyen saatlerinde ise gazeteci-yazar Akif Beki ile gazeteci-yazar Yavuz Oğhan, “Siyasette Belirsizlikler” başlıklı söyleşide gündeme ilişkin değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.

İmza buluşmaları ilgi gördü

Güz Kitap Günleri’nin altıncı gün programı kapsamında Cemil Kılıç, Hazar Arısoy, Murat Sayım, Sevecen Şule, Şöhret Doğruyol ve Fatih Cem Gülbent de okurlarıyla bir araya geldi. Yazarlar, etkinlik alanında kitaplarını imzalayarak ziyaretçilerle buluştu.

Karikatürist Mustafa Yıldız ise uygulamalı karikatür atölyesi düzenledi. Katılımcıların doğrudan dahil olduğu atölye çalışması, günün farklı etkinliklerinden biri oldu.

Programlar bugün de devam edecek

Torbalı’da kültür ve sanat etkinliklerini bir araya getiren 2. Güz Kitap Günleri, bugün de ilçe sakinleriyle buluşmaya devam edecek. Söyleşilerin ve çeşitli etkinliklerin yanı sıra kitap imza buluşmaları da sürecek. Farklı alanlardan yazar, akademisyen ve sanatçılar her akşam 19.00 ile 23.30 saatleri arasında Torbalılı okurlarla bir araya gelecek.

Etkinlik alanında yalnızca kitap stantları ve yazar buluşmaları yer almıyor. Çocuklara yönelik özel etkinlikler ve oyun alanları da programın bir parçası olarak ziyaretçilere sunuluyor. Alanda ayrıca lezzet stantları da bulunuyor.

Her yaş grubuna yönelik etkinlikler hazırlanıyor

Program, her yaştan vatandaşın etkinlik alanında vakit geçirebilmesi amacıyla farklı içeriklerle hazırlanıyor. Çocuk etkinlikleri, oyun alanları, kitap stantları, söyleşiler, imza buluşmaları ve lezzet stantları aynı etkinlik alanında ziyaretçilere sunuluyor.

70 yaşındaki kadın için arama çalışmaları başlatıldı

Bolu'nun Yeniçağa ilçesinde yaşayan Nuriye Bölükbaş’tan perşembe günü akşam saatlerinden itibaren haber alamayan yakınları, kayıp başvurusunda bulundu. Başvurunun ardından 70 yaşındaki Bölükbaş’ın bulunması amacıyla arama kurtarma çalışması başlatıldı.

Polis, jandarma ve AFAD ekipleri, Nuriye Bölükbaş’ın en son görüldüğü Yeniçağa Gölü çevresinde arama çalışmalarını yoğunlaştırdı. Ekipler tarafından göl ve çevresinde yürütülen çalışmalarda hem havadan hem de sudan arama gerçekleştirildi.

Sabah saatlerinde göl kenarında cansız bedeni bulundu

Arama çalışmaları kapsamında göl çevresi dron kullanılarak havadan taranırken, sudaki çalışmalar Zodyak botlarla sürdürüldü. Polis, jandarma ve AFAD ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda sabah saatlerinde Nuriye Bölükbaş’ın cansız bedeni Yeniçağa Gölü kenarında bulundu.

Bölükbaş’ın cansız bedeninin bulunmasının ardından olay yerinde Cumhuriyet savcısı tarafından inceleme yapıldı. İncelemenin tamamlanmasının ardından Nuriye Bölükbaş’ın cenazesi, otopsi yapılmak üzere hastanenin morguna kaldırıldı.

6 Eylül 2026’da gerçekleştirilen KPSS Lisans sınavının ardından adaylar, hukuk ve insan hakları konularındaki soruların cevaplarını değerlendirmeye başladı. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) maddeleriyle ilgili boşluk doldurma sorusu da sınav sonrası gündeme gelen başlıklardan biri oldu.

Soruda yer alan boşluğun “ifade özgürlüğü” kavramıyla tamamlandığı belirtildi. AİHS’nin 10’uncu maddesi, ifade özgürlüğünü güvence altına alıyor. Bu maddeye göre herkes, görüş sahibi olma, bilgi ve düşünceleri alma ve kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın açıklama hakkına sahip.

İfade özgürlüğü yalnızca kişinin düşüncelerini açıklamasını değil, aynı zamanda bilgi ve düşüncelere ulaşmasını, bunları başkalarına aktarmasını ve farklı iletişim araçlarını kullanmasını da kapsıyor. Bu özgürlük yazılı ve görsel basın, kitap, dergi, televizyon, internet ve sosyal medya gibi farklı kanallar aracılığıyla kullanılabiliyor.

AİHS’nin 10’uncu maddesinde ifade özgürlüğünün mutlak olmadığı da belirtiliyor. Bu özgürlüğe yönelik sınırlamalar ancak kanunla öngörülmesi, meşru bir amaca dayanması ve demokratik toplumda gerekli olması şartıyla uygulanabiliyor.

Ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin ve ülke bütünlüğünün korunması; kamu düzeninin sağlanması; suç işlenmesinin önlenmesi; genel sağlığın ve genel ahlakın korunması; başkalarının şöhret ve haklarının güvence altına alınması, ifade özgürlüğüne getirilebilecek sınırlamaların başlıca gerekçeleri arasında yer alıyor.

AİHS’deki diğer maddelerle karıştırılmaması gereken noktalar da bulunuyor. Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü sözleşmenin 9’uncu maddesinde; toplantı ve dernek kurma özgürlüğü 11’inci maddesinde; özel ve aile hayatına saygı hakkı ise 8’inci maddesinde düzenleniyor.

KPSS’de AİHS maddeleriyle ilgili sorular genellikle hak ve özgürlüklerin doğru maddeyle eşleştirilmesi üzerinden hazırlanıyor. “Düşünce ve kanaatleri açıklama, bilgi ve görüşleri alma ve yayma hakkı” ifadesi görüldüğünde doğru cevap ifade özgürlüğü oluyor.

Sınav sorusunun beklenen cevabı şöyle:

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10’uncu maddesi ifade özgürlüğünü düzenler. Bu kapsamda herkes, görüş sahibi olma, bilgi ve düşünceleri alma ve açıklama hakkına sahiptir.

KPSS Lisans 2026 sınavının ardından adaylar, sanayi faaliyetleriyle ilgili soruların seçeneklerini ve cevaplarını değerlendirmeye başladı. “Hangi şehir sanayi sayesinde gelişmemiştir?” şeklinde yöneltildiği belirtilen soruda Çorlu seçeneğinin bulunması, “Çorlu il değil, nasıl şehir olarak soruda yer aldı?” tartışmasına neden oldu.

Çorlu, idari açıdan Tekirdağ’a bağlı bir ilçedir. Türkiye’nin idari yapılanmasında il, ilçe, belde ve köy gibi kavramlar kullanılır. Ancak “şehir” kelimesi yalnızca il statüsündeki yerleşimleri ifade etmez. Şehir; nüfusun yoğun olduğu, tarım dışı ekonomik faaliyetlerin, ticaretin, ulaşımın ve sanayinin geliştiği kentsel yerleşim alanları için kullanılan coğrafi bir kavramdır.

Bu nedenle bir yerin şehir olarak kabul edilmesi için mutlaka il olması gerekmez. İlçe merkezleri de nüfusları, ekonomik yapıları, sosyal hizmetleri ve kentleşme düzeyleri bakımından şehir niteliği taşıyabilir. Çorlu da Tekirdağ’ın ilçesi olmasına rağmen büyük nüfusu, yoğun yapılaşması ve gelişmiş sanayi altyapısıyla Marmara Bölgesi’nin önemli şehirlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Çorlu’nun ekonomik gelişiminde sanayi faaliyetleri önemli rol oynuyor. İlçede özellikle tekstil ve hazır giyim sektörünün yanı sıra deri, kimya, gıda, makine ve çeşitli imalat kollarında çok sayıda işletme bulunuyor. Organize sanayi bölgeleri, ulaşım ağlarına yakınlığı ve İstanbul’a olan bağlantısı da Çorlu’nun sanayi merkezi olarak büyümesini destekliyor.

İlçenin İstanbul’a, Avrupa’ya ve Trakya’daki diğer merkezlere karayolu ve demiryolu bağlantılarının bulunması, sanayi yatırımlarının Çorlu’da yoğunlaşmasına katkı sağladı. Sanayi tesislerinin oluşturduğu istihdam, çevre yerleşimlerden ilçeye göçü artırırken konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve ticaret sektörlerinin de gelişmesine neden oldu.

Bu açıdan bakıldığında Çorlu, sanayi sayesinde gelişen şehirler arasında gösterilebilir. Dolayısıyla soru kökünde “şehir” ifadesi kullanılmışsa Çorlu’nun seçeneklerde yer alması, yalnızca il olmadığı gerekçesiyle hatalı kabul edilemez. Çorlu, idari olarak ilçe; coğrafi ve ekonomik açıdan ise şehir niteliğindedir.

Adayların dikkat etmesi gereken nokta, “il” ve “şehir” kavramlarının birbirinden farklı olmasıdır. “Çorlu hangi ildedir?” sorusunun cevabı Tekirdağ olur. “Sanayiyle gelişen şehirlerden biri hangisidir?” sorusunda ise Çorlu, ilçe olmasına rağmen şehir olarak değerlendirilebilir.

Sorunun hangi seçeneğinin doğru cevap olduğunu kesin olarak belirlemek için tüm seçeneklerin bilinmesi gerekiyor. Ancak Çorlu seçeneğiyle ilgili temel bilgi nettir: Çorlu, Tekirdağ’a bağlı bir ilçedir fakat şehir özelliği taşıyan ve sanayi faaliyetleri sayesinde gelişmiş önemli bir kentsel merkezdir.

6 Eylül 2026’da gerçekleştirilen KPSS Lisans sınavının ardından adaylar, Türkiye’de sanayi kollarının dağılımıyla ilgili soruların yanıtlarını araştırmaya başladı. “Seramik sanayi hangi merkezde gelişmiştir?” veya “Seramik üretim yeri neresidir?” şeklinde değerlendirilen sorunun cevabı Bilecik’in Söğüt ilçesi olarak öne çıktı.

Bilecik-Söğüt çevresi, seramik sanayisinin ihtiyaç duyduğu kil, kaolen, feldspat ve pegmatit gibi hammaddeler bakımından zengin bir bölge olarak biliniyor. Bu hammaddeler, seramik, porselen, vitrifiye ve refrakter ürünlerin üretiminde kullanılıyor.

Seramik üretiminin temel hammaddeleri arasında kil, kaolen, feldspat ve kuvars bulunuyor. Söğüt ve çevresindeki jeolojik yapı, bu hammaddelerin çıkarılması ve işlenmesi açısından uygun koşullar sunuyor. Bölgede bulunan kil ve kaolen yatakları, seramik fabrikalarının hammadde ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlıyor.

Bilecik’in Söğüt ilçesinde çıkarılan seramik hammaddeleri, bölgede kurulan fabrikalarda işlenerek çeşitli ürünlere dönüştürülüyor. Söğüt Organize Sanayi Bölgesi’nde seramik ve kaplama malzemeleri üreten tesisler bulunuyor. İlçede üretilen seramik ve vitrifiye ürünleri Türkiye’nin farklı bölgelerine gönderildiği gibi dış pazarlara da ulaştırılıyor.

Söğüt’te seramik sanayisinin gelişmesinde hammadde kaynaklarının yanı sıra ulaşım imkanları, sanayi yatırımları ve üretim tesislerinin bölgede kümelenmesi de etkili oluyor. Bu durum, Bilecik-Söğüt’ü Türkiye’nin önemli seramik üretim merkezlerinden biri haline getiriyor.

Türkiye’de Kütahya, İzmir, Çanakkale ve İstanbul çevresi de seramik ve seramik hammaddeleriyle anılan bölgeler arasında yer alıyor. Ancak KPSS sorularında “Bilecik-Söğüt” eşleştirmesi, seramik hammaddeleri ve seramik sanayisi bakımından özellikle öne çıkarılıyor. Kütahya ise çini ve seramik üretimiyle tanınan başka önemli bir merkez olarak biliniyor.

Sınav sorularında adayların, sanayi kuruluşları ile hammaddelerin bulunduğu yerleri birlikte değerlendirmesi gerekiyor. Bilecik-Söğüt eşleştirmesi seramik sanayisiyle, Zonguldak taş kömürüyle, Batman petrol rafinerisiyle, Kütahya ise çini ve seramik üretimiyle ilişkilendiriliyor.

KPSS sorusunun beklenen cevabı şöyle:

Türkiye’de seramik sanayisinin önemli merkezlerinden biri Bilecik’in Söğüt ilçesidir. Söğüt çevresindeki kil, kaolen, feldspat ve diğer seramik hammaddeleri, bölgedeki üretim tesislerinin gelişmesini sağlamıştır.

6 Eylül 2026’da gerçekleştirilen KPSS Lisans sınavından çıkan adaylar, yaylacılık faaliyetleriyle ilgili sorunun yanıtını araştırmaya başladı. Sınav sonrası yapılan değerlendirmelerde, “Yaylacılık hangi bölgelerde yapılır?” sorusunun cevabı Antalya ve Rize çevresi olarak belirtildi.

Yaylacılık, hayvancılıkla uğraşan insanların yaz aylarında hayvanlarını otlatmak ve serin iklim koşullarından yararlanmak amacıyla yüksek kesimlerdeki yaylalara çıkarmasıdır. Sonbahar ve kış aylarında ise daha alçak ve ılıman alanlara dönülür. Bu faaliyet, özellikle dağlık ve engebeli bölgelerde gelişir.

Türkiye’de yaylacılığın en belirgin merkezleri Doğu Karadeniz ile Akdeniz bölgeleridir. KPSS sorularında bu faaliyet çoğunlukla Rize ve Antalya illeriyle ilişkilendirilir. Rize’de Kaçkar Dağları ve çevresindeki yüksek alanlar, Antalya’da ise Toros Dağları’nın yaylaları yaylacılık için elverişli koşullar oluşturur.

Rize çevresinde yaz mevsiminde sıcaklıkların kıyıya göre daha düşük olduğu yüksek kesimler, hayvancılık yapan aileler tarafından kullanılıyor. Kaçkar Dağları eteklerindeki yaylalarda hayvanlar otlatılırken, yayla yerleşimleri de yaz döneminde nüfusun arttığı alanlara dönüşüyor. Ayder ve çevresindeki yaylalar, geleneksel hayvancılığın yanı sıra turizm faaliyetleriyle de tanınıyor.

Antalya’da ise Akdeniz kıyılarındaki sıcak ve kurak yaz koşulları nedeniyle hayvancılıkla uğraşanlar Toros Dağları’nın daha serin yüksek kesimlerine çıkıyor. Elmalı, Korkuteli, Akseki ve İbradı çevresindeki yüksek alanlar, yaylacılık faaliyetlerinin görüldüğü bölgeler arasında bulunuyor. Bu kesimlerde yaz aylarında hem hayvan otlatılıyor hem de tarımsal faaliyetler sürdürülüyor.

Yaylacılığın gelişmesinde yükselti, iklim, bitki örtüsü ve hayvancılık faaliyetleri belirleyici oluyor. Yüksek kesimlerde yaz aylarında sıcaklıkların daha düşük olması, otlakların bulunması ve hayvanların beslenmesine uygun doğal alanların oluşması yaylacılığı destekliyor.

Türkiye’de yaylacılık yalnızca Antalya ve Rize ile sınırlı değil. Trabzon, Artvin, Giresun, Ordu, Mersin, Adana, Kahramanmaraş, Erzurum ve Kars gibi illerde de yayla faaliyetleri görülüyor. Ancak sınavlarda “yaylacılığın en belirgin olduğu yerler” sorulduğunda Antalya ve Rize çevresi öne çıkarılıyor.

Yaylacılık günümüzde geleneksel hayvancılığın yanında turizm açısından da önem taşıyor. Rize’de Ayder, Pokut ve Sal gibi yaylalar; Antalya’da ise Saklıkent, Gömbe, Feslikan ve çevresindeki yaylalar doğal güzellikleriyle ziyaretçileri çekiyor.

KPSS sorusunun beklenen cevabı şöyle:

Yaylacılık faaliyetleri Türkiye’de özellikle Antalya ve Rize çevresinde gelişmiştir. Antalya’da Toros Dağları, Rize’de ise Kaçkar Dağları ve Doğu Karadeniz’in yüksek kesimleri yaylacılığın başlıca alanlarını oluşturur.

Ahidname, Arapça “ahd” ve Farsça “name” kelimelerinin birleşiminden oluşur. Ahd “söz, yemin, anlaşma ve bağlılık” anlamına gelirken name “mektup veya yazılı belge” anlamında kullanılır. Bu nedenle ahidname, genel olarak “söz belgesi”, “anlaşma yazısı” veya “yeminname” şeklinde açıklanır.

Osmanlı Devleti’nde ahidnameler, padişah tarafından yabancı devletlere, hükümdarlara, tüccarlara veya bazı topluluklara verilen resmi belgelerdi. Bu belgelerde tarafların hakları, sorumlulukları, ticari imtiyazları, vergi yükümlülükleri ve güvenlikleriyle ilgili hükümler yer alırdı.

Özellikle Osmanlı’nın yabancı devletlerle ilişkilerinde ahidnameler önemli bir diplomatik araç olarak kullanıldı. Bir ülkeye verilen ahidname ile o ülkenin tüccarlarına Osmanlı topraklarında ticaret yapma, belirli vergilerden muaf olma, kendi dinî ve hukuki işlerini yürütme gibi ayrıcalıklar tanınabiliyordu.

Osmanlı belgelerinde “ahidname-i hümayun” ifadesi de kullanılırdı. Bu ifade, padişah tarafından verilen ve devlet adına bağlayıcı nitelik taşıyan ahidnameyi anlatır. Avrupa devletlerine verilen kapitülasyon belgeleri de çoğu zaman ahidname niteliği taşıyordu.

Ahidnamelerde yalnızca ayrıcalıklar değil, karşılıklı yükümlülükler de bulunurdu. Yabancı devletlerin Osmanlı topraklarında yaşayan vatandaşlarının güvenliği, ticari malların korunması, vergilerin ödenmesi ve belirlenen kurallara uyulması gibi şartlar belgelerde açıkça belirtilirdi.

Ahidname ile ferman birbirinden farklıdır. Ferman, padişahın herhangi bir konu hakkında verdiği emir veya karardır. Berat, bir kişiye görev, unvan veya ayrıcalık verildiğini gösteren belgedir. Ahidname ise daha çok devletler ya da hükümdarlar arasında yapılan anlaşma ve verilen taahhütleri ifade eder.

Tarih boyunca Osmanlı padişahları Venedik, Fransa, Dubrovnik ve başka devletlerle ilişkilerinde ahidnameler düzenledi. Bu belgeler, Osmanlı’nın diplomasi, hukuk ve dış ticaret anlayışının önemli kaynakları arasında yer alıyor.

KPSS’de ahidnameyle ilgili sorular genellikle kavramın anlamı ve kullanım alanı üzerinden hazırlanıyor. Soruda “padişahın yabancı devletlere verdiği ticari ve siyasi ayrıcalıkları düzenleyen belge” ifadesi yer alıyorsa doğru cevap ahidname veya ahidname-i hümayun olur.

Kısaca ahidname, devletler veya hükümdarlar arasında yapılan anlaşmaları, verilen sözleri ve tanınan hakları belgeleyen resmi yazıdır.

Asfaltit, yüksek ısı veren bir yakıt özelliğine sahip olması nedeniyle enerji üretiminde kullanılıyor. Özellikle termik santrallerde yakıt olarak değerlendirilen bu maden, aynı zamanda boya, vernik, yalıtım malzemeleri, kauçuk, elektrik ekipmanları ve bazı sanayi ürünlerinin üretiminde de kullanılabiliyor.

Türkiye’de asfaltitin en önemli yatakları Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Şırnak ilinin merkez ve Silopi ilçeleri çevresinde yer alıyor. Bu nedenle KPSS ve diğer kamu sınavlarında “Asfaltit madeni nerede çıkarılır?” sorusunun temel cevabı Şırnak’tır. Daha ayrıntılı ifade edildiğinde ise Şırnak ve Silopi çevresi belirtiliyor.

Şırnak’ın güneyinde ve Cudi Dağı çevresinde çok sayıda asfaltit damarı ve filonu bulunuyor. Bu sahalar arasında Avgamasya, Segürük, Seridahlı, Nivekara, Milli, İspindoruk, Karatepe ve Rutkekurat filonları öne çıkıyor. Silopi’nin kuzeydoğusundaki sahalarda ise Üçkardeşler, Harbul ve Silip asfaltit oluşumları bulunuyor.

Asfaltit yatakları, yer altında genellikle damar veya filon adı verilen çatlak dolguları şeklinde görülüyor. Petrol kökenli bitümlü maddelerin kayaçların kırık ve çatlaklarına yerleşmesiyle oluşan bu damarlar, Güneydoğu Anadolu’nun jeolojik yapısıyla bağlantılı olarak Şırnak ve Silopi çevresinde yoğunlaşıyor.

Silopi çevresindeki asfaltit sahaları, bölgede enerji üretimi açısından da önem taşıyor. Çıkarılan asfaltit, Silopi’de bulunan termik santralde yakıt olarak kullanılabiliyor. Böylece maden, yalnızca yerel bir doğal kaynak olmaktan çıkıp elektrik üretiminde kullanılan stratejik bir enerji girdisine dönüşüyor.

Asfaltit ile linyit ve taş kömürü de birbirinden farklı madenlerdir. Linyit ve taş kömürü bitkisel kalıntıların uzun jeolojik süreçler sonunda kömürleşmesiyle oluşurken asfaltit, petrol kökenli katı bitüm olarak kabul ediliyor. Bu nedenle asfaltit sorularında kömürle birlikte anılsa da oluşum bakımından petrol kökenli olduğu bilinmelidir.

KPSS’de asfaltitle ilgili sorular genellikle madenin çıkarıldığı yer ve kullanım alanı üzerinden hazırlanıyor. “Türkiye’de asfaltit nerede çıkarılır?”, “Asfaltit hangi bölgemizde bulunur?” veya “Şırnak’ın önemli enerji kaynaklarından biri nedir?” şeklindeki soruların yanıtı Şırnak ve Silopi çevresidir.

Sınav sorusunun kısa cevabı şöyle:

Asfaltit, katı halde bulunan doğal petrol bitümüdür. Türkiye’de en önemli asfaltit yatakları Şırnak ilinin merkez ve Silopi ilçeleri çevresinde, özellikle Cudi Dağı ve yakınındaki sahalarda bulunur.

6 Eylül 2026’da gerçekleştirilen KPSS Lisans sınavının ardından adaylar, kamu yönetimi ve yerel yönetimlerle ilgili soruların cevaplarını araştırmaya başladı. Sınavda yer aldığı belirtilen “Köy ihtiyar meclisi üyeliğine seçilebilme yaşı kaçtır?” sorusunun cevabı 18 yaş olarak öne çıktı.

Köy ihtiyar meclisi, köy yönetiminde muhtarla birlikte görev yapan ve köyün ortak işlerinin yürütülmesine katkı sağlayan yerel yönetim organıdır. Mahallelerdeki karşılığı ise mahalle ihtiyar heyetidir. Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisi üyeleri ve mahalle ihtiyar heyeti üyeleri, mahalli idareler seçimleri kapsamında belirlenir.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un 31’inci maddesine göre, en az altı aydan beri ilgili köyde veya mahallede oturan ve 18 yaşını dolduran Türk vatandaşları, seçilmelerine engel bir durum bulunmaması halinde muhtar, köy ihtiyar meclisi üyesi veya mahalle ihtiyar heyeti üyesi seçilebilir.

Adaylarda yalnızca yaş şartı aranmıyor. Seçilecek kişinin Türk vatandaşı olması, seçim çevresinde en az altı aydır ikamet etmesi ve kanunlarda belirtilen seçilme engellerinden herhangi birini taşımaması gerekiyor. Bu görevler için ilkokul mezunu olma şartı bulunmuyor; okur-yazar olmak yeterli kabul ediliyor.

Söz konusu yaş şartı, geçmiş yıllarda yapılan düzenlemeler nedeniyle adayların kafasını karıştırabiliyor. Eski mevzuat ve bazı eski ders kaynaklarında köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyeliği için 25 yaş şartı yer alıyordu. Ancak 2018 yılında yapılan yasal değişiklikle bu yaş sınırı 18’e indirildi. Bu nedenle KPSS’de güncel mevzuat esas alındığında doğru cevap 18 yaş oluyor.

Köy ihtiyar meclisi üyeleri, köyün ortak ihtiyaçlarının karşılanması, köy bütçesi ve gelirleriyle ilgili kararların alınması, yol, su, temizlik ve benzeri hizmetlerin düzenlenmesi gibi konularda muhtarla birlikte görev yapıyor. Üyeler, köy halkının oylarıyla belirleniyor ve seçimlerde adaylık için ayrı bir başvuru usulü uygulanmıyor.

KPSS adaylarının bu soruda dikkat etmesi gereken nokta, köy ihtiyar meclisi üyeliği ile belediye meclisi üyeliği şartlarının birbirine karıştırılmaması. Güncel düzenlemeye göre köy ihtiyar meclisi ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliğine seçilebilme yaşı 18’dir.

Sınav sorusunun beklenen cevabı şöyle:

Köy ihtiyar meclisi üyeliğine seçilebilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Ayrıca en az altı aydır ilgili köyde veya mahallede ikamet etmek, Türk vatandaşı olmak ve seçilmeye engel bir durum taşımamak şarttır.

Türkiye’nin Suriye ile olan kara sınırı boyunca çok sayıda sınır kapısı bulunuyor. KPSS’de bu konu genellikle sınır kapılarının bağlı olduğu illerle birlikte soruluyor. Adayların sınır kapısı ile il eşleştirmelerini doğru yapması, sorunun çözümünde önem taşıyor.

Hatay’da Cilvegözü, Yayladağı ve Zeytindalı sınır kapıları bulunuyor. Reyhanlı ilçesindeki Cilvegözü Sınır Kapısı, Suriye tarafındaki Bab el-Hava kapısına açılıyor. Yayladağı Sınır Kapısı, Suriye tarafındaki Keseb bölgesine geçiş sağlarken Zeytindalı Sınır Kapısı da Hatay’ın Suriye sınırındaki kapıları arasında yer alıyor.

Kilis’te Öncüpınar ve Çobanbey sınır kapıları bulunuyor. Kilis kent merkezine yakın konumdaki Öncüpınar Sınır Kapısı, Suriye tarafında Bab es-Selame bölgesine açılıyor. Elbeyli ilçesindeki Çobanbey Sınır Kapısı ise Suriye tarafındaki El Rai bölgesiyle bağlantı sağlıyor.

Gaziantep’in Suriye sınırındaki sınır kapısı Karkamış’tır. Karkamış Sınır Kapısı, Fırat Nehri’nin batısında yer alan Cerablus bölgesine açılıyor. Bu kapı, Gaziantep ile Suriye arasındaki ulaşım ve ticaret bağlantılarından biri olarak biliniyor.

Şanlıurfa’da Akçakale, Ceylanpınar ve Mürşitpınar sınır kapıları bulunuyor. Akçakale Sınır Kapısı, Suriye tarafındaki Tel Abyad bölgesine; Ceylanpınar Sınır Kapısı ise Resulayn bölgesine açılıyor. Suruç ilçesindeki Mürşitpınar Sınır Kapısı da Suriye tarafındaki Ayn el-Arab bölgesiyle bağlantılı.

Mardin’de ise Nusaybin Sınır Kapısı bulunuyor. Nusaybin Sınır Kapısı, Suriye tarafındaki Kamışlı bölgesine açılıyor. Sınır kapılarının bazıları dönemsel olarak güvenlik, ticaret ve idari kararlar nedeniyle farklı uygulamalara tabi tutulabiliyor. Bu nedenle kapıların faaliyet durumu zaman içinde değişebilse de isim ve il eşleştirmeleri coğrafya sorularında önemini koruyor.

KPSS’de adayların en sık karşılaştığı temel eşleştirmeler Cilvegözü-Hatay, Öncüpınar-Kilis, Karkamış-Gaziantep ve Akçakale-Şanlıurfa şeklinde veriliyor. Bu dört sınır kapısı, Türkiye’nin Suriye’ye açılan başlıca kara geçiş noktaları arasında gösteriliyor.

Sınavlarda ayrıca “Cilvegözü hangi ilimizdedir?”, “Karkamış Sınır Kapısı hangi ülkeye açılır?” veya “Nusaybin hangi ülkeyle sınır kapısına sahiptir?” gibi sorular da yöneltilebiliyor. Bu sorularda Türkiye’nin Suriye’ye komşu illeri olan Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin’in bilinmesi gerekiyor.

KPSS için Suriye sınır kapıları ve bağlı oldukları iller şöyle:

Cilvegözü, Yayladağı ve Zeytindalı – Hatay

Öncüpınar ve Çobanbey – Kilis

Karkamış – Gaziantep

Akçakale, Ceylanpınar ve Mürşitpınar – Şanlıurfa

Nusaybin – Mardin

Suriye sınır kapıları sorulduğunda en temel cevaplar Cilvegözü, Öncüpınar, Karkamış ve Akçakale olarak öne çıkarken, kapsamlı listede Yayladağı, Zeytindalı, Çobanbey, Ceylanpınar, Mürşitpınar ve Nusaybin de yer alıyor.

Gazavatname Nedir?

Gazavatname; İslamiyeti yaymak, korumak ve vatan savunması yapmak amacıyla gayrimüslimlere karşı girişilen savaşları, fetihleri, akınları ve bu seferlerde gösterilen kahramanlıkları konu edinen manzum (şiir), mensur (düz yazı) veya her ikisinin karışımı şeklinde kaleme alınmış edebi-tarihi eserlerdir.

Kelime kökeni olarak Arapça gaza (din uğruna yapılan savaş) kelimesi ile Farsça name (mektup, kitap, risale) kelimesinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Çoğul anlam taşıyan gazavat ise gazalar, savaşlar anlamına gelir.

Gazavatnamelerin Temel Özellikleri

1. Konusu ve Teması:
Eserlerin temelinde din uğruna mücadele, kahramanlık, fetih arzusu ve vatan savunması yer alır. Padişahların, şehzadelerin, vezirlerin ya da ünlü akıncı beyleri ile deniz gazilerinin (Barbaros Hayreddin Paşa, Tiryaki Hasan Paşa gibi) zaferleri ayrıntılı olarak anlatılır.

2. Tarihi Kaynak Niteliği:
Bu eserlerin önemli bir kısmı, savaşa bizzat katılan katipler, şairler veya ordu mensupları tarafından sıcağı sıcağına yazılmıştır. Bu nedenle dönemin askeri teşkilatı, silah türleri, kuşatma teknikleri, coğrafi şartları ve askerin psikolojisi hakkında birinci elden eşsiz tarihi bilgiler sunar.

3. Dili ve Anlatımı:
Genellikle halkın ve askerin moralini yüksek tutmak, milli ve manevi duyguları pekiştirmek amacıyla yazıldığı için bazıları oldukça sade ve destansı bir dille, bazı saray katiplerince yazılanlar ise süslü ve sanatlı nesirle kaleme alınmıştır.

Türk Edebiyatında Öne Çıkan Gazavatname Örnekleri

- Gazavat-ı Hayreddin Paşa (Seyyid Muradi): Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa'nın bizzat Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle hatıratı niteliğinde yazdırdığı ve Akdeniz'deki deniz savaşlarını anlatan en meşhur gazavatnamedir.
- Gazavat-ı Sultan Murad: İkinci Murad veya Dördüncü Murad dönemi seferlerini anlatan eserlerdir.
- Gazavat-ı Mihaloğlu Ali Bey (Suzi Çelebi): Balkanlar'da akıncı beyi olan Ali Bey'in fetihlerini manzum olarak anlatan önemli bir örnektir.
- Gazavat-ı Tiryaki Hasan Paşa: Kanije Savunması'ndaki büyük direnişi ve taktiksel zaferi konu alır.
- Battalname ve Danişmendname: Türün Türk edebiyatındaki en eski ve destansı kökenleri kabul edilir.

ÖSYM'nin sınavlarında gazavatname sorulduğunda genellikle seçeneklere benzer isimdeki diğer Osmanlı nesir türleri konulur. Bu türler arasındaki ayrımlar şunlardır:

- Gazavatname: Savaşları, ordu akınlarını ve dini kahramanlıkları anlatan genel eserlerdir.
- Fetihname: Belirli bir kalenin, şehrin veya ülkenin fethedildiğini müjdelemek ve ayrıntılarını anlatmak üzere komşu devletlere ya da valilere gönderilen resmi fetih mektupları ve kitaplarıdır.
- Zafername: Bir savaşın veya muharebenin kazanılan zaferini coşkulu bir dille kutlamak amacıyla yazılan eserlerdir.
- Sefaretname: Osmanlı elçilerinin görevli gittikleri yabancı ülkelerdeki siyasi, askeri, kültürel gözlemlerini aktardıkları diplomatik rapor niteliğindeki seyahat hatıralarıdır (Örneğin Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi'nin Paris Sefaretnamesi).
- Seyahatname: Gezginlerin gezip gördükleri memleketlerin coğrafyasını, insanlarını ve kültürlerini anlattıkları eserlerdir (Örneğin Evliya Çelebi Seyahatnamesi).
- Siyasetname: Hükümdarlara ve yöneticilere devleti adaletle, liyakatle nasıl yönetmeleri gerektiğine dair öğütler veren rehber kitaplardır (Örneğin Nizamülmülk'ün Siyasetname'si).
- Menakıbname (Velayetname): Din büyüklerinin, şeyhlerin ve evliyaların hayatlarını ve kerametlerini anlatan biyografik eserlerdir.
- Surname: Padişah çocuklarının sünnet düğünleri ile hanım sultanların evlilik törenlerini ve şenliklerini anlatan eserlerdir.

6 Eylül 2026’da gerçekleştirilen KPSS Lisans sınavının ardından adaylar, Türk edebiyatına ilişkin soruların cevaplarını araştırmaya başladı. Sınavda yer aldığı belirtilen “Sebeb Ey” ve “Risaleler” eserlerinin hangi yazara ait olduğu sorusu da sosyal medyada en çok konuşulan başlıklardan biri oldu.

Sorunun beklenen cevabı Erdem Bayazıt’tır. Modern Türk şiirinin önemli isimleri arasında yer alan Bayazıt, özellikle inanç, medeniyet, diriliş, vatan ve insanın manevi dünyası üzerine kurduğu şiirleriyle tanınıyor.

Erdem Bayazıt’ın ilk şiir kitabı olan Sebeb Ey, 1972 yılında yayımlandı. Şairin ikinci önemli şiir kitabı Risaleler ise 1987’de okurla buluştu. Bu eserlerde yer alan şiirler daha sonraki yıllarda farklı baskılarla bir araya getirilerek Şiirler adıyla yayımlandı.

Bayazıt’ın şiir anlayışında İslami duyarlılık, Anadolu coğrafyası, tarih bilinci, insanın iç dünyası ve medeniyet fikri önemli bir yer tuttu. Şair, şiirlerinde yalnızca bireysel duyguları değil, toplumun yaşadığı değişimleri, kültürel kopuşları ve yeniden ayağa kalkma arzusunu da işledi.

Erdem Bayazıt, Türk edebiyatında “Yedi Güzel Adam” olarak anılan edebi çevrenin de önemli isimlerinden biri kabul ediliyor. Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Mehmet Akif İnan, Nuri Pakdil ve Alaeddin Özdenören gibi isimlerle aynı edebi atmosfer içinde yer alan Bayazıt, Edebiyat ve Mavera dergilerindeki çalışmalarıyla da tanındı.

Şairin Sebeb Ey adlı kitabı, edebiyat dünyasına güçlü bir şiir sesiyle giriş yaptığını gösteren eserlerden biri olarak değerlendiriliyor. Risaleler ise Bayazıt’ın şiirindeki olgunlaşmayı, düşünsel yoğunluğu ve manevi arayışı daha belirgin biçimde ortaya koyuyor.

Erdem Bayazıt, şiir çalışmalarının yanı sıra gezi yazıları ve siyasi faaliyetleriyle de biliniyor. Afganistan, Pakistan, Hindistan ve İran’ı kapsayan gezi izlenimlerini İpek Yolundan Afganistan’a adlı eserinde kaleme aldı. Bir dönem milletvekilliği de yapan Bayazıt, edebiyat ve düşünce dünyasındaki çalışmalarını yaşamı boyunca sürdürdü.

KPSS sorularında “Sebeb Ey” ve “Risaleler” eserleri birlikte verildiğinde adayların doğrudan Erdem Bayazıt’ı hatırlaması gerekiyor. Bu eserler, aynı zamanda Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde dini ve metafizik duyarlılığı öne çıkaran sanatçıların eserleri arasında yer alıyor.

Sınav sorusunun cevabı şöyle:

Sebeb Ey ve Risaleler adlı şiir kitaplarının yazarı Erdem Bayazıt’tır. Sebeb Ey 1972’de, Risaleler ise 1987’de yayımlanmıştır.

Sorunun Doğru Cevabı: Mimar Vedat Tek

Sınavda Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın öncülerinden biri olan, Sirkeci Büyük Postane ve Ankara'daki İkinci TBMM Binası'nı projelendiren mimar olarak sorulan ismin doğru yanıtı Mimar Vedat Tek'tir.

Mimar Vedat Tek Kimdir?

1873-1942 yılları arasında yaşayan Vedat Tek, Türkiye'nin ilk akademik eğitimli Türk mimarlarından biridir. Paris Güzel Sanatlar Akademisi'nden (École des Beaux-Arts) mezun olduktan sonra İstanbul'a dönmüş ve Osmanlı'nın son dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında çığır açan anıtsal yapılara imza atmıştır.

Vedat Tek, Mimar Kemalettin Bey ile birlikte Osmanlı canlandırmacılığı veya Milli Mimari Rönesansı olarak da adlandırılan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın temellerini atmıştır. Bu akım; klasik Osmanlı ve Selçuklu mimarisinin kubbe, kemer, çini ve mukarnas gibi süsleme unsurlarını, dönemin modern betonarme ve çelik taşıyıcı teknikleriyle harmanlayan bir mimari dildir.

Soruda Geçen Eserlerin Tarihi Önemi

1. Sirkeci Büyük Postane (İstanbul):
1905-1909 yılları arasında inşa edilen bu muhteşem yapı, Mimar Vedat Tek'in başyapıtı ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Türkiye'deki ilk ve en görkemli örneği kabul edilir. Dış cephesindeki sivri kemerler, Kütahya çinileri, geniş saçaklar ve anıtsal giriş merdivenleri, akımın tüm karakteristik özelliklerini bünyesinde taşır.

2. İkinci TBMM Binası (Ankara):
1923 yılında yapımına başlanan ve 1924 yılında hizmete açılan bu tarihi yapı, Ankara'nın Ulus meydanında yer alır. Başlangıçta Cumhuriyet Halk Fırkası toplantı salonu olarak tasarlanan bina, Birinci Meclis binasının yetersiz kalması üzerine düzenlenerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ikinci hizmet binası haline getirilmiştir. 1924-1960 yılları arasında Atatürk ilke ve inkılaplarının kabul edildiği, çok partili hayata geçilen tarihi meclis burasıdır ve günümüzde Cumhuriyet Müzesi olarak faaliyet göstermektedir.

Mimar Vedat Tek'in Diğer Önemli Eserleri:
- Haydarpaşa ve Moda Vapur İskeleleri
- Kastamonu Hükümet Konağı
- Ankara Palas (Başlangıç projesi Mimar Vedat Tek'e aittir, sonrasında Giulio Mongeri tarafından tamamlanmıştır)
- Nişantaşı'ndaki kendi konağı (Vedat Tek Evi)

Adayların Sınavdaki İkilemi: Mimar Kemalettin ile Mimar Vedat Tek Çeldiricisi

Sınav salonlarından çıkan adayların paylaşımlarına göre, bu soruda en çok tereddüt Mimar Vedat Tek ile dönemin diğer dev ismi Mimar Kemalettin arasında yaşandı.

İki büyük ustanın eser ayrımı sınavda şu şekilde belirleyici oldu:
- Mimar Kemalettin'in başlıca eserleri: Dördüncü Vakıf Han, Harikzedegan (Tayyare) Apartmanları, Gazi Eğitim Enstitüsü (Gazi Muallim Mektebi), Edirne Garı ve Bebek Camii'dir.
- Mimar Vedat Tek'in başlıca eserleri ise: Sirkeci Büyük Postane, İkinci TBMM Binası, Kastamonu Hükümet Konağı ve Haydarpaşa İskelesi'dir.

Büyük Postane ve İkinci TBMM binası eşleştirmesini doğru hatırlayan adaylar, Kemalettin Bey çeldiricisine takılmadan Mimar Vedat Tek seçeneğini işaretleyerek doğru sonuca ulaştı.

Sınavda adaylara yöneltilen soruda; teknolojik gelişmelerle birlikte evrilen, büyük veriyi işleyerek kullanıcıya bilgi aktaran ve bunun da ötesine geçerek durum analizleri yapıp kendi sentez ve yorumlarını ortaya koyabilen kavram ya da sistem sorgulandı.

Bu tanımı karşılayan doğru yanıt: Yapay Zeka (özellikle de yeni nesil üretken yapay zeka teknolojileri) oldu.

Sorunun adaylar tarafından rahat çözülmesini sağlayan en belirleyici unsur, soruda geçen gerektiğinde kendi yorumlarını ve sentezlerini de dile getiren ifadesi oldu.

Bu ayrımın önemi şu şekilde açıklandı:
- Geleneksel arama motorları ve dijital kütüphaneler, yalnızca önceden kaydedilmiş veriyi tarayarak kullanıcıya hazır bilgiyi sıralar; kendi başına özgün bir yorum veya çıkarım yapamaz.
- Nesnelerin interneti veya bulut bilişim gibi teknolojiler, verinin iletilmesi ve depolanması işlevini görür.
- Yapay zeka, derin öğrenme ve doğal dil işleme algoritmaları sayesinde edindiği verileri harmanlayarak mantıksal bağlantılar kurar, yeni metinler üretir ve yöneltilen sorulara karşı bir uzman gibi karşılaştırmalı değerlendirmeler ve yorumlar sunabilir.

Sınavdan çıkan memur adayları, sorunun günlük hayatın tam merkezinde yer alan son derece güncel ve taze bir konudan seçildiğini belirterek memnuniyetlerini dile getirdi:

- Çoğu aday, seçeneklerde yer alabilecek arama motoru, büyük veri, algoritma veya bulut bilişim gibi çeldiricilerin arasından, yorum yapma ve yeni bilgi sentezleme yeteneğinin yalnızca yapay zekaya ait olduğunu belirterek doğru cevaba kolaylıkla ulaştığını söyledi.
- Bazı adaylar ise sorunun metnini okurken günümüzde yaygın olarak kullanılan sohbet robotlarını ve üretken modelleri hatırladıklarını, bu sayede tereddüt etmeden işaretleme yaptıklarını ifade etti.

KPSS Lisans 2026 sınavından çıkan adaylar, yerel saat hesaplamasıyla ilgili sorunun yanıtını araştırmaya başladı. Sınav sonrası yapılan değerlendirmelerde, “Eskişehir’e yakın yerel saat hangi ilde?” sorusunun cevabının Afyonkarahisar olduğu belirtildi.

Yerel saat, bir yerin Dünya üzerindeki doğu-batı konumuna, yani boylamına göre belirleniyor. Aynı meridyen üzerinde veya birbirine çok yakın meridyenlerde bulunan merkezlerin yerel saatleri de birbirine yakın oluyor. Eskişehir ile Afyonkarahisar’ın boylamları birbirine oldukça yakın olduğu için iki il arasında yerel saat farkı çok azdır.

Eskişehir yaklaşık 30 derece doğu boylamında, Afyonkarahisar ise yine 30 derece doğu boylamına yakın bir konumda bulunuyor. Bu nedenle Eskişehir’e yerel saat bakımından en yakın illerden biri Afyonkarahisar olarak kabul ediliyor.

Yerel saat hesaplamalarında Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü esas alınıyor. Dünya 24 saatte 360 derece döndüğü için her 15 boylam derecesi arasında bir saatlik, her bir derece arasında ise 4 dakikalık yerel saat farkı meydana geliyor. Doğuda bulunan merkezlerde Güneş daha erken doğup battığı için yerel saat ileride, batıda bulunan merkezlerde ise geride oluyor.

Eskişehir ve Afyonkarahisar’ın boylam farkının çok küçük olması, güneşin bu iki ilde benzer saatlerde doğup batmasına neden oluyor. Bu nedenle soru, adayların yalnızca şehirlerin haritadaki konumunu değil, boylam bilgilerini ve yerel saat hesaplama kuralını bilmesini gerektiriyor.

Soruda ulusal saat ile yerel saat arasındaki farkın da bilinmesi önem taşıyor. Türkiye genelinde kullanılan resmi saat bütün illerde aynıdır. Ancak coğrafya sorularında yerel saat, Güneş’in konumuna göre hesaplanan teorik saat anlamına geliyor. Bu nedenle aynı resmi saati kullanan iki şehir arasında yerel saat farkı bulunabilir.

KPSS’de bu tür sorular çözülürken şehirlerin doğu-batı yönündeki konumları ve boylamları karşılaştırılıyor. Eskişehir’e en yakın boylamda bulunan seçenek Afyonkarahisar ise doğru cevap olarak işaretleniyor.

Sınav sorusunun beklenen cevabı şöyle:

Eskişehir’e yerel saat bakımından en yakın il Afyonkarahisar’dır. Bunun nedeni, iki ilin yaklaşık aynı boylam üzerinde ve 30 derece doğu meridyenine yakın konumda bulunmasıdır.

Dörtlü Takrir Nedir?

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin imzalanması ve dünyada esen demokrasi rüzgarları, Türkiye'de tek parti döneminden çok partili demokratik düzene geçiş taleplerini hızlandırdı.

Bu doğrultuda 7 Haziran 1945 tarihinde, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Meclis Grubu'na dört milletvekili tarafından bir kanun teklifi ve önerge sunuldu. Siyasi tarihe Dörtlü Takrir olarak geçen bu önerge; ülkede anayasal hak ve hürriyetlerin genişletilmesini, meclis denetiminin artırılmasını, serbest seçimlerin yapılmasını ve siyasi partilerin kurulmasına olanak sağlanmasını talep ediyordu.

Dörtlü Takrir'i İmzalayan İsimler Kimlerdir?

KPSS hazırlığında adayların sıkça kodlama yöntemiyle ezberlediği ve sorunun kilit noktasını oluşturan dört siyasetçi şunlardır:

1. Celal Bayar (Eski Başbakan ve İzmir Milletvekili)
2. Adnan Menderes (Aydın Milletvekili)
3. Fuat Köprülü (Kars Milletvekili ve ünlü edebiyat tarihçisi)
4. Refik Koraltan (İçel Milletvekili)

Tarih derslerinde sıklıkla CAFA veya CAFER şeklinde kodlanan bu dört isim, önergeye ortak imza koyan siyasetçilerdir.

Dörtlü Takrir Sonrasında Ne Oldu ve Demokrat Parti Nasıl Kuruldu?

Önerge, CHP Meclis Grubu'nda yapılan kapalı oturumda görüşüldü ancak partinin kurucusu ve çoğunluğu tarafından reddedildi. Ardından yaşanan gelişmeler çok partili hayata giden kapıyı tamamen açtı:

- Vatan gazetesinde hükümeti ve tek parti yönetimini eleştiren yazılar kaleme alan Adnan Menderes ve Fuat Köprülü, 21 Eylül 1945'te partiden ihraç edildi.
- Arkadaşlarının ihracına karşı çıkan Refik Koraltan da kısa bir süre sonra partiden çıkarıldı.
- Yaşananların ardından Celal Bayar, önce milletvekilliğinden ardından da CHP'den istifa etti.
- CHP'den ayrılan bu dört isim, 7 Ocak 1946 tarihinde Demokrat Parti'yi (DP) resmen kurdu ve partinin genel başkanlığına Celal Bayar getirildi.

Sınavdaki Çeldiriciler ve Adayların Değerlendirmeleri

Sınav çıkışında soruya ilişkin yapılan yorumlarda, sorunun genellikle önergeyi imzalayanlar arasında kimin yer almadığı ya da Demokrat Parti'nin kuruluş sürecine giden belgenin adı şeklinde yöneltildiği kaydedildi.

ÖSYM'nin bu tarz sorularda en sık kullandığı çeldiriciler arasında Fevzi Çakmak, Osman Bölükbaşı, Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy veya İsmet İnönü gibi dönemin diğer önde gelen devlet adamları yer almaktadır. Dörtlü Takrir imzacılarının Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan olduğunu net bir şekilde hatırlayan adaylar soruyu rahatlıkla doğru yanıtladı.

KPSS Lisans 2026 sınavından çıkan adaylar, tarih ve kültür varlıklarıyla ilgili soruların cevaplarını araştırmayı sürdürüyor. Sınav sonrası sosyal medyada paylaşılan bir aday yorumunda, “Nesibe Şifahanesi, yaylacılık, mermer, ovalar ve Suriye sınır kapısı ile ilgili sorular vardı” ifadeleri yer aldı. Yoruma verilen yanıtta ise “Kayseri Gevher Nesibe” cevabı paylaşıldı.

“Nesibe Şifahanesi hangi ildedir?” şeklinde değerlendirilen sorunun yanıtı Kayseri’dir. Yapının tam adı Gevher Nesibe Darüşşifası ve Tıp Medresesi olarak biliniyor. Kayseri şehir merkezinde yer alan tarihi eser, Anadolu Selçuklu Devleti döneminden günümüze ulaşan en önemli sağlık ve eğitim yapılarından biri olarak kabul ediliyor.

Gevher Nesibe Darüşşifası, 13’üncü yüzyılın başında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından, kız kardeşi Gevher Nesibe Hatun’un anısına yaptırıldı. Yapının 1205-1206 yıllarında inşa edildiği kabul ediliyor. Darüşşifa bölümünde hastaların tedavi edildiği, tıp medresesinde ise hekim adaylarına eğitim verildiği belirtiliyor.

Kompleks, yalnızca hastaların tedavi edildiği bir sağlık merkezi değil, aynı zamanda dönemin tıp eğitiminin verildiği önemli bir bilim kurumu niteliği taşıyordu. Yapıda çeşitli hastalıkların tedavisine yönelik bölümler bulunuyor, hekim adayları teorik bilgilerin yanı sıra uygulamalı eğitim de alıyordu.

Gevher Nesibe Darüşşifası’nın mimarisinde Anadolu Selçuklu dönemine özgü taş işçiliği, avlulu plan ve kemerli yapılar öne çıkıyor. Darüşşifa ile tıp medresesinin aynı külliye içinde bulunması, sağlık hizmeti ile eğitimin birlikte yürütüldüğünü gösteriyor. Bu özelliği nedeniyle yapı, Türk-İslam medeniyetinde sağlık kurumlarının gelişimini göstermesi bakımından büyük önem taşıyor.

Kayseri’de bulunan tarihi yapı, günümüzde Selçuklu tıp tarihi ve Anadolu’daki bilimsel gelişmeler açısından ziyaret edilen önemli kültür merkezleri arasında yer alıyor. Gevher Nesibe Darüşşifası, Türklerin Anadolu’da kurduğu ilk önemli tıp merkezlerinden biri olarak ders kitaplarında ve sınav kaynaklarında sıkça ele alınıyor.

KPSS sorularında adayların dikkat etmesi gereken temel eşleştirme ise “Gevher Nesibe Şifahanesi-Kayseri” şeklinde. Gevher Nesibe adı Kayseri ile, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ise Sivas’ın Divriği ilçesiyle ilişkilendiriliyor. Bu nedenle iki tarihi sağlık yapısının birbirine karıştırılmaması gerekiyor.

Sınavda sorulan sorunun beklenen cevabı şöyle:

Nesibe Şifahanesi, Kayseri’de bulunan Gevher Nesibe Darüşşifası ve Tıp Medresesi’dir. Yapı, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde 1205-1206 yıllarında yaptırılmıştır.

Sorunun Kurgusu ve Verilenler

Genel Yetenek Matematik testinde yer alan yaş probleminde adaylara şu bilgiler aktarıldı:

Bir annenin bugünkü yaşı 32'dir. İkiz çocukların bugünkü yaşı ise 6'dır. Buna göre çocuklar doğduğunda anne kaç yaşındaydı?

Sorunun Doğru Çözümü: Neden 26?

Sorunun çözümü oldukça sade bir zaman mantığına dayanıyor:

1. Bugünkü Durum:
Annenin şimdiki yaşı 32 olarak verilmiştir.
İkiz çocukların her birinin şimdiki yaşı ise 6'dır.

2. Kaç Yıl Geriye Gidilecek?
İkiz çocukların yaşı 6 olduğuna göre, çocukların doğumunun üzerinden tam 6 yıl geçmiştir. İkiz kardeşler aynı gün ve aynı anda dünyaya geldikleri için doğum anına gitmek adına tam 6 yıl geriye dönmek gerekir.

3. Annenin O Tarihteki Yaşı:
Zaman herkes için aynı hızda ilerler. Çocukların doğduğu 6 yıl öncesine gidildiğinde, annenin yaşı da bugünkü yaşından 6 eksik olacaktır.
Yapılacak işlem: 32 - 6 = 26.

Bu hesaplama sonucunda ikizler doğduğunda annenin 26 yaşında olduğu net bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Adayların Düştüğü En Büyük Çeldirici: Yaşlar Toplamı Yanılgısı

Soru sonrasında yapılan yorumlarda en dikkat çeken nokta, bazı adayların sorudaki ikizler vurgusuna takılarak yaşları toplamış olmasıydı.

Sınav heyecanıyla yapılan yaygın hata şu şekilde gerçekleşti:
Bazı adaylar ikizlerin yaşları toplamını (6 + 6 = 12) hesaplayarak annenin yaşından bu toplamı çıkardı ve 32 - 12 = 20 cevabına yöneldi.

Ancak zaman geriye sarılırken kişi sayısına göre süre katlanmaz. Çocuklar ister ikiz, ister üçüz olsun; doğum tarihlerine gitmek için sadece aradan geçen takvim yılı (6 yıl) kadar geriye gidilir. Dolayısıyla annenin yaşından 12 çıkarılması mantık hatasıdır ve 20 seçeneği sorunun en güçlü çeldiricisidir.

Sosyal Medyada Adayların Yorumları

Sınav çıkışında soruya ilişkin adaylardan çok sayıda paylaşım geldi:

- Adayların büyük bir çoğunluğu, sorunun son derece net olduğunu ve 32 - 6 = 26 işlemini yaparak rahat bir net elde ettiklerini dile getirdi.
- Bazı adaylar ise ikizler kelimesini görünce bir anlık dalgınlıkla çocukların yaşlarını topladıklarını, 20 işaretledikten sonra sınavdan çıkınca hatayı fark ettiklerini belirterek üzüntülerini paylaştı.

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), okyanusta 5 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini açıkladı. Sarsıntının yerin 10 kilometre derinliğinde kaydedildiği bildirildi.

South Sandwich Adaları bölgesinde 4 Eylül 2026'da 5 büyüklüğünde deprem kaydedildi. Depremin merkez üssü 56.154 derece güney enlemi ile 26.163 derece batı boylamında belirlendi.