Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde bu yıl ilk kez düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu’nun ikinci gününde, kentlerin karşı karşıya olduğu gıda, su ve enerji krizlerine yönelik çözüm yolları masaya yatırıldı. İstanbul Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen forumda, belediyelerin üretimde daha etkin rol aldığı, kaynaklarını koruyan ve enerjisini üreten kent modellerinin gerekliliği vurgulandı.
Foruma, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Kaya, birlik üyesi il ve ilçe belediye başkanları, belediye bürokratları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Tüm oturumları takip eden Başkan Tugay’ın, İzmir’in daha sağlıklı bir kent olması hedefi doğrultusunda konuşmacılara çeşitli sorular yönelttiği belirtildi. Program sonunda konuşmacılara Sağlıklı Kentler Birliği adına teşekkür plaketi takdim edildi.
Krizlerden çıkış için yeni yol haritaları oluşturuldu
Forumun ilk gününde “Düğümler” başlığı altında kentlerin yaşadığı krizler, kırılganlıklar ve kritik eşikler bütüncül şekilde ele alındı. İkinci gün ise “Koridorlar” başlığıyla krizlerin çözüm süreçlerinde ekolojik, sosyal, ekonomik ve yönetsel bağlantılar değerlendirilerek çözüm yolları üzerinde duruldu. Forumun “Eşik” bölümünde ise kentlerin krizler karşısında yeni bir geleceğe geçiş sürecine ilişkin çıktılar tartışıldı.
İki günlük forum sonunda doğa temelli çözümler, yerel uygulamalar ve iş birlikleri üzerinden ortak eylem alanlarının ortaya konulduğu bildirildi.
Gıda üretiminde belediyelerin rolü öne çıktı
Forumun ikinci günündeki ilk oturum “Gıdanın Koridorları” başlığıyla gerçekleştirildi. İstanbul Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi Serim Dinç moderatörlüğünde düzenlenen “Kentten Kırsala Yeni Bağlar / Kentte Yaşam Ağları” oturumunda, Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği Başkanı Zümran Ömür ile Ege Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Özkaya konuşmacı olarak yer aldı.
Kars’ın Boğatepe köyünde yürütülen çalışmalar üzerinden üretim ve turizmin birlikte gelişimine dair örnekler paylaşan Zümran Ömür, kırsal alanların doğru planlanmasının önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Tayfun Özkaya ise İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bokaşi kompostu üretimi ve biyokömür projelerini örnek gösterdi.
Oturumda, belediyelerin gıda üretim süreçlerinde daha aktif rol üstlenmesi gerektiği, tarım sektöründeki sorunlar, ekolojik gıda üretimi ve agro ekolojinin yaygınlaştırılması gibi konular gündeme geldi.
Kuraklıkla mücadelede yeni yöntemler tartışıldı
Forum kapsamında düzenlenen “Suyun Koridorları” oturumunda ise “Kuraklık Çağında Kentler” başlığı ele alındı. İstanbul Teknik Üniversitesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yurdanur Ünal moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ile Bursa Teknik Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi ve Dünya Sağlık Örgütü Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gül Sayan Atanur konuştu.
Prof. Dr. Gül Sayan Atanur, peyzaj çalışmalarının kentler için bir altyapı yatırımı niteliğinde olduğunu belirterek sürdürülebilir kentsel drenaj sistemlerine dikkat çekti. Her şehrin kendi doğasına uygun su yönetimi politikaları geliştirmesi gerektiğini ifade eden Atanur, beton odaklı dönüşüm projelerinin yeşil alanları tehdit ettiğini söyledi.
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ise belediyeler için 7 adımlık risk yönetimi önerisini paylaştı. Öneriler arasında meteoroloji birimlerinin kurulması, su bütçesinin yasallaştırılması, tarımsal dönüşüm, yağmur hasadı, kent taşıma kapasitesi, içme suyu ve gri su ayrımı ile sözde çözümlerin reddedilmesi yer aldı.
Enerji üreten şehir modeli gündeme geldi
“Enerji Koridorları” oturumu ise “Kentlerin Enerji Dönüşümü” başlığıyla düzenlendi. Füzyon Solar CEO’su Harun Girgin moderatörlüğünde yapılan oturumda Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Hasan Sarıçiçek ile Es Denizcilik Gayrimenkul Geliştirme Müdürü Alican Baycan konuşmacı olarak katıldı.
Dr. Hasan Sarıçiçek, tarihsel süreç içinde enerji tüketiminin değişimini anlatarak veriyle güçlenen şehirlerin geleceği daha sağlıklı planlayabileceğini söyledi. Sarıçiçek, geleceğin kentlerinin enerjiyi sadece tüketen değil; üreten, yöneten ve paylaşan şehirler olacağını ifade etti.
Alican Baycan ise kentlerde enerji tasarrufu sağlayan planlama modelleri üzerinde durdu. Baycan, konut, ticaret, ofis ve kamusal alanların bir arada bulunduğu “kompakt şehir” modelinin ulaşımı azaltarak enerji tasarrufuna katkı sunduğunu belirtti.
Kent yaşamı farklı boyutlarıyla ele alındı
“Kentte Kimler Var” başlıklı oturumda ise kent yaşamı doğa, çevre ve toplum boyutlarıyla değerlendirildi. İstanbul Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü Öğretim Üyesi ve Dünya Sağlık Örgütü Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Burcu Zeybek’in moderatörlüğünü yaptığı oturumda yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş ile Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık konuştu.
Yaren Leylek fotoğraflarıyla tanınan Alper Tüydeş, kentlerde fark edilmeden yaşayan birçok canlı türüne dikkat çekerek bazı projelerin yaban hayatı üzerindeki etkilerine değindi. Kıvılcım Pınar Kocabıyık ise “İklim Kliniği: Isınan Dünyada Sağlığı Yeniden Düşünmek” başlıklı sunumunda iklim krizinin yalnızca doğayı değil ekonomi, toplum ve kent sağlığını da etkilediğini anlattı.
Gençler kentlerin geleceğine dair görüşlerini paylaştı
Forumun son oturumunda söz gençlere verildi. Birleşmiş Milletler YOUNGO Sağlık Çalışma Grubu Lideri Dr. Sıla Gürbüz moderatörlüğünde düzenlenen “Şehir Bizim Olsa: Gençler Sağlıklı Kentleri Nasıl Hayal Ediyor?” başlıklı oturumda Avrupa Komisyonu İklim Elçisi Seren Anaçoğlu ile BM Gençlik Elçisi Resul Hüseynzade konuştu.
Gençler oturumda iklim krizi, kuraklık, ulaşım sorunları, bisiklet yolları, afetler, spor alanları, yaşam alanları, aidiyet duygusu ve karar alma süreçlerinde gençlerin daha fazla söz sahibi olması gibi konulara ilişkin görüşlerini paylaştı.
“Şimdi yeniden başlama zamanı”
Forumun kapanış bölümünde konuşan Dünya Sağlık Örgütü Bilim Kurulu Üyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, kentlerin bugün çok katmanlı krizlerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Küresel ölçekte servet ve gücün az sayıda kişinin elinde toplandığını belirten Okyay, bunun demokrasi üzerinde baskı yarattığını ifade etti. Sorunların birbirinden bağımsız ele alınamayacağını vurgulayan Okyay, su, gıda ve enerji politikalarının birbirinden ayrı düşünülmemesi gerektiğini belirtti.
Disiplinler arası bilgi akışına ihtiyaç olduğunu ifade eden Okyay, birlikte hareket etmenin önemine dikkat çekerek şimdi yeniden başlama zamanı mesajını verdi.
