Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, ülkesinin artan jeopolitik baskılar karşısında tek başına varlığını sürdürmesinin giderek zorlaştığını belirterek, Romanya ile birleşme ihtimalini açık şekilde dile getirdi. Sandu, olası bir referandumda birleşmeden yana oy kullanacağını söyleyerek Moldova siyasetinde uzun süredir tartışılan bir başlığı yeniden uluslararası gündemin merkezine taşıdı.
“Küçük bir ülke olarak direnmek zorlaşıyor”
Romanya ve Ukrayna arasında yer alan ve yaklaşık 2,4 milyon nüfusa sahip Moldova, özellikle Rusya’nın Ukrayna’daki savaşıyla birlikte artan güvenlik, dezenformasyon ve siyasi baskı riskleriyle karşı karşıya. Avrupa yanlısı hükümetin başında bulunan Sandu, The Rest is Politics programına verdiği demeçte, mevcut küresel tabloyu işaret ederek Moldova’nın kırılgan konumuna dikkat çekti. “Bugün Moldova’da olanlara ve dünyada yaşananlara bakın” diyen Sandu, “Moldova gibi küçük bir ülkenin demokrasi olarak, egemen bir devlet olarak hayatta kalması ve özellikle Rusya’ya direnmesi giderek zorlaşıyor” ifadelerini kullandı.
Birleşme fikri toplumda tartışmalı
Sandu, Romanya ile yeniden birleşme fikrinin Moldova toplumunda henüz güçlü bir çoğunluk tarafından desteklenmediğini de vurguladı. Kamuoyu yoklamalarına göre Moldova halkının yaklaşık üçte ikisi birleşmeye karşı çıkarken, Romanya’da bu fikre verilen destek daha yüksek seyrediyor. Cumhurbaşkanı, bu tabloya rağmen jeopolitik gelişmelerin ve güvenlik kaygılarının önümüzdeki dönemde kamuoyundaki tutumları değiştirebileceğine işaret ediyor. Sandu’nun açıklamaları, birleşmenin kısa vadeli bir siyasi hedeften ziyade stratejik bir seçenek olarak masada tutulduğunu gösteriyor.
Tarihsel arka plan ve AB süreci
Moldova, 1918–1940 yılları arasında Romanya’nın bir parçasıydı. 1940’ta Sovyetler Birliği tarafından ilhak edilen ülke, Soğuk Savaş yıllarının ardından 1991’de bağımsızlığını ilan etti. Ancak tarihsel, kültürel ve dilsel bağlar nedeniyle Romanya ile birleşme fikri, bağımsızlıktan bu yana Moldova siyasetinin en tartışmalı konularından biri olmayı sürdürdü. 2024’te yapılan referandumda Moldova halkının yüzde 50,4’ü Avrupa Birliği üyeliği lehinde oy kullandı. Aynı yıl yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ise Sandu, oyların yaklaşık yüzde 55’ini alarak yeniden seçildi ve Rusya yanlısı rakibini mağlup etti. Bu sonuçlar, ülkenin Batı ile entegrasyon yönündeki eğiliminin güçlendiğine işaret etti.
Jeopolitik mesaj niteliğinde
Analistler, Sandu’nun birleşme çıkışını yalnızca iç politikaya yönelik bir mesaj olarak değil, aynı zamanda Rusya’ya ve Batılı müttefiklere verilen stratejik bir sinyal olarak değerlendiriyor. Açıklamalar, Moldova’nın güvenlik garantileri ve uzun vadeli istikrar arayışında radikal seçenekleri de tartışmaya açtığını gösteriyor. Sandu’nun sözleri, Doğu Avrupa’daki güç dengeleri, Rusya’nın bölgedeki etkisi ve Avrupa’nın genişleme politikaları açısından önümüzdeki dönemde Moldova’nın daha fazla uluslararası ilginin odağına yerleşeceğine işaret ediyor.