Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunan ve “Gladyatörler Kenti” olarak tanınan Stratonikeia Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında dikkat çekici sonuçlar elde edilmeye devam ediyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan antik kentte ortaya çıkarılan eserlerin önemli bir bölümünü Türk dönemine ait buluntular oluştururken, bölgede antik çağdan Cumhuriyet dönemine kadar uzanan kesintisiz yaşamın izleri araştırılıyor.
Eskihisar Mahallesi’nde sürdürülen kazı, restorasyon ve konservasyon çalışmaları yıl boyunca devam ederken, antik kentin farklı noktalarında yeni keşifler yapılıyor. Stratonikeia ve Lagina Antik Kutsal Alanı Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, bu yılki çalışmaların antik kütüphane, tiyatro, hamamlar ve Türk dönemi yapılarına yoğunlaştığını belirtti. Kentin, Anadolu’da antik dönemden günümüze kadar yaşamın kesintisiz sürdüğü nadir yerleşimlerden biri olduğunu ifade eden Söğüt, her kazı sezonunda geçmişe ışık tutan yeni buluntulara ulaşıldığını söyledi.
Geçen yıl gerçekleştirilen çalışmalarda toplam 1115 eserin gün yüzüne çıkarıldığını ve tamamının Muğla Müzesi’ne teslim edildiğini belirten Söğüt, bu yıl da benzer bir tempoyla çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Özellikle antik dönem kütüphanesinde yürütülen kazı ve mozaik konservasyon çalışmalarının büyük önem taşıdığını vurgulayan Söğüt, meclis binası çevresi ve hamam alanlarında da araştırmaların devam ettiğini aktardı. Geçtiğimiz yıl keşfedilen üçüncü hamam yapısında ise daha kapsamlı incelemeler yapılması planlanıyor.
Kazılarda ortaya çıkarılan eserlerin mermer, pişmiş toprak, metal, cam ve kemik gibi farklı malzemelerden oluştuğunu belirten uzmanlar, bu buluntuların dönemin sosyal yaşamı, ticareti ve kültürel yapısı hakkında önemli bilgiler sunduğunu ifade ediyor. Özellikle kadınların toplumdaki konumuna işaret eden takılar dikkat çeken eser grupları arasında yer alıyor.
Kazı çalışmalarında elde edilen buluntuların yalnızca antik döneme ait olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Bilal Söğüt, eserlerin en az üçte birinin Türk dönemine ait olduğunu açıkladı. Bölgede Menteşe Beyliği, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait yapılarda yoğun çalışmalar yürütüldüğünü belirten Söğüt, Selçuklu, Alaiya, Saruhanoğulları, Candaroğulları, Aydınoğulları ve Menteşe Beyliği dönemlerine ait özgün eserlerin gün yüzüne çıkarıldığını söyledi. Bu durumun Stratonikeia’yı yalnızca bir antik kent değil, aynı zamanda Türk tarihinin farklı dönemlerini bir arada barındıran önemli bir kültürel miras alanı haline getirdiği ifade ediliyor.
Antik kentte dikkat çeken çalışmalardan biri de kütüphane alanında yürütülüyor. Daha önce kütüphane olduğu bilinmeyen bir yapıda yapılan kazılar sonucunda, Anadolu’daki antik kütüphaneler arasında özgün mimarisiyle öne çıkan önemli bir yapı ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 1600 yıllık olduğu belirlenen mozaiklerde erken Bizans dönemine ait yazıtlar bulunurken, bu yazıtlar sayesinde mozaiklerin yapımına dönemin piskoposunun destek verdiği anlaşıldı.
Geometrik ve bitkisel motiflerle süslenen, çok renkli taşlardan oluşan mozaiklerin korunmasına yönelik çalışmalar sürerken, alanın ziyaretçilere açılması hedefleniyor. Yetkililer, ziyaretçilerin hem mozaikleri yakından görebileceği hem de antik kütüphane atmosferini deneyimleyebileceği özel bir gezi alanı oluşturmayı planlıyor. Stratonikeia’da devam eden çalışmaların, bölgenin binlerce yıllık tarihine ilişkin yeni bilgileri ortaya çıkarması bekleniyor.
