İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, geçici koruma kapsamında bulunan Suriyelilere yönelik çalışma izni alma zorunluluğunun kaldırıldığını duyurdu. Yapılan düzenlemeyle, geçici koruma altındaki yabancılar için çalışma izni muafiyeti uygulanmaya başlanacak. Kararın, kayıtlı istihdamın artırılması ve iş gücü piyasasındaki prosedürlerin sadeleştirilmesi amacıyla hayata geçirildiği belirtildi.
Çalışma izni muafiyeti kararı açıklandı
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 26 Haziran'da İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nde sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve ilgili kurum yöneticileriyle bir araya geldi. Toplantıda göç yönetimi, istihdam politikaları ve geçici koruma uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çiftçi, Türkiye'de yaşayan Suriyelilere yönelik yeni uygulamayı açıkladı.
Çiftçi, Suriyelilerin karşıladığı iş gücü ihtiyacının da dikkate alındığını belirterek, çalışma izni alma zorunluluğunun kaldırıldığını ve geçici koruma kapsamındaki yabancılar için çalışma izni muafiyeti getirildiğini ifade etti.
Yeni düzenlemeyle neler değişecek?
Düzenleme öncesinde geçici koruma statüsündeki Suriyelilerin kayıtlı olarak çalışabilmesi için işverenlerin gerekli şartları yerine getirerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvurması ve çalışan adına "Çalışma İzni Muafiyet Belgesi" alması gerekiyordu.
Yeni uygulamayla birlikte Suriyelilerin iş gücü piyasasına yasal olarak katılımının önündeki bürokratik süreçlerin azaltılması hedefleniyor. Düzenlemenin, özellikle kayıt dışı istihdamın yaygın olduğu sektörlerde çalışan Suriyelilerin kayıtlı istihdama geçişini kolaylaştırması amaçlanıyor.
Kayıt dışı istihdam dikkat çekiyor
Türkiye'de çalışan Suriyelilerin ne kadarının kayıt dışı istihdam edildiğine ilişkin resmi bir istatistik bulunmuyor. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) verilerine göre ise Türkiye'deki Suriyelilerin büyük bölümü kayıt dışı ekonomide yer alıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2024 yılında yayımladığı verilere göre, çalışma izni verilen Suriyeli sayısı 117 bin 334 olarak kaydedildi.
Çalışma izni muafiyeti nedir?
Çalışma izni muafiyeti, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında düzenlenen bir uygulama olarak tanımlanıyor. Bu uygulama, yabancı uyruklu kişilerin standart çalışma izni alma zorunluluğundan belirli şartlar ve süreler çerçevesinde muaf tutulmasını sağlıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen çalışma izni muafiyeti belgesi, geçerlilik süresi boyunca ikamet izni yerine de geçebiliyor.
Türkiye'de kaç Suriyeli geçici koruma kapsamında bulunuyor?
Geçici koruma statüsü, ülkesinden ayrılmak zorunda kalan, geri dönemeyen ve kitlesel göç nedeniyle bireysel sığınma prosedürlerinin yetersiz kaldığı durumlarda yabancılara sağlanan geçici yasal koruma olarak uygulanıyor. Türkiye'de bu statü ağırlıklı olarak Suriye'deki iç savaş nedeniyle ülkeye gelen Suriyeliler için kullanılıyor.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin paylaştığı bilgilere göre, Türkiye'de halen yaklaşık 2,2 milyon Suriyeli geçici koruma kapsamında bulunuyor. Çiftçi, bu nüfusun yaklaşık üçte birinin Türkiye'de doğduğunu belirterek, göç konusunun uzun vadeli sosyal ve demografik boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ifade etti.
Gönüllü geri dönüşlere ilişkin son veriler
Mustafa Çiftçi, Suriye'de yaşanan rejim değişikliğinin ardından gönüllü geri dönüşlerin hız kazandığını açıkladı. Bakanın verdiği bilgiye göre, 2016 yılından bu yana gönüllü olarak Suriye'ye dönenlerin sayısı 1,4 milyonu aştı. Çiftçi ayrıca, düzensiz göç ve insan kaçakçılığıyla mücadelenin sürdüğünü, nitelikli iş gücü, yatırımcılar, uluslararası öğrenciler ve bilim insanlarına yönelik süreçlerin ise kolaylaştırıldığını söyledi.
Göç yönetimine ilişkin değerlendirmesinde Çiftçi, göçün yalnızca bir kriz alanı olarak değil, bilgi, üretim, yatırım ve insan kaynağı açısından stratejik bir fırsat alanı olarak ele alındığını ifade etti.
