Türkiye'de bankacılık sektöründe kredi büyüme hızı gerilerken, geri ödenemediği için yasal takibe alınan kredi borçlarının tutarı 1 trilyon lira sınırına yaklaştı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 11 Kasım'da aldığı kararla ihtiyaç, taşıt ve işletme kredilerine yönelik büyüme sınırlarını yükseltti. Düzenlemenin bankalara yaklaşık 60-65 milyar liralık ek kredi kullandırma imkânı sağlayabileceği hesaplanırken, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) verilerine göre takipteki kredi borçları 996 milyar lirayı geçti.
Merkez Bankası kredi büyüme sınırlarını yükseltti
Merkez Bankasının yeni düzenlemesiyle bankaların sekiz haftalık dönemlerde kullandırabileceği ihtiyaç ve taşıt kredilerindeki büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e çıkarıldı.
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) yönelik kredilerde büyüme sınırı yüzde 5'ten yüzde 5,5'e yükseltilirken, büyük işletmelere verilen kredilerde ise yüzde 2 olan sınır yüzde 2,5 olarak güncellendi.
Mevcut kredi hacmi üzerinden yapılan hesaplamalar, düzenlemenin bankalara yaklaşık 60-65 milyar liralık ilave kredi kullandırma alanı oluşturabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte bankaların kredi başvurularını değerlendirirken gelir, mevcut borç yükü ve geri ödeme kapasitesi gibi kriterleri dikkate almaya devam edeceği belirtiliyor.
Kredi büyüme hızı 10 ayda 14,7 puan geriledi
Bankacılık sektörüne ilişkin veriler, kredi büyüme hızında son aylarda yaşanan düşüşü ortaya koydu.
Aralık 2025 sonunda yüzde 33,1 seviyesinde bulunan son 13 haftalık kredi büyümesinin yıllıklandırılmış oranı, Eylül 2026 sonunda yüzde 22,2'ye geriledi. Kasım ayının ilk haftasında ise söz konusu oran yüzde 18,4 olarak kaydedildi.
Böylece yaklaşık 10 aylık dönemde kredi büyüme hızında 14,7 puanlık düşüş gerçekleşti.
Takipteki kredi borçları 996 milyar lirayı aştı
Kredi büyümesindeki yavaşlamaya karşılık bankaların tahsil edemediği ve takibe aldığı kredi borçlarında artış yaşandı.
BDDK verilerine göre Aralık 2025 sonunda yüzde 2,50 olan takipteki kredilerin toplam kredilere oranı, Ekim 2026'da yüzde 3,28'e yükseldi. Bu oran 6 Kasım itibarıyla yüzde 3,32 seviyesine ulaştı.
Aynı tarih itibarıyla takipteki kredi borçlarının toplam tutarı 996 milyar lirayı aşarak 1 trilyon lira sınırına yaklaştı. Veriler, bankacılık sektöründeki her 100 liralık kredi alacağının yaklaşık 3 lira 32 kuruşluk bölümünün takipteki kredilerden oluştuğunu gösterdi.
Yeni düzenleme kredi faizlerini düşürecek mi?
Merkez Bankasının kredi büyüme sınırlarını artırması, bankaların daha fazla kredi kullandırabilmesine olanak tanıyor. Ancak düzenlemenin kredi faizlerinde doğrudan bir düşüş sağlayacağı veya kredi başvurularının daha kolay onaylanacağı anlamına gelmediği belirtiliyor.
Analistler, bankaların kredi kullandırma kararlarında başvuru sahiplerinin gelir durumunu, mevcut yükümlülüklerini, teminatlarını ve ödeme kapasitelerini değerlendirmeyi sürdüreceğine işaret ediyor.
Uzmanlardan kredi borçlarına ilişkin değerlendirme
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran, Merkez Bankasının kararını değerlendirirken krediye erişim kadar geri ödeme koşullarının da önem taşıdığını belirtti.
Duran, "Merkez Bankasının kredi sınırlarını yükseltmesi, piyasada paraya ulaşmayı bir miktar kolaylaştırabilir. Ancak asıl sorun yalnızca kredi bulmak değil, alınan kredinin nasıl geri ödeneceği" dedi.
Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise yüksek faiz oranları, işletmelerin artan maliyetleri ve vatandaşların gelirlerinin büyük bölümünü temel ihtiyaçlara ayırması nedeniyle kredi geri ödemelerinde yaşanan güçlükleri değerlendirdi.
Tebrizcik, "faizler yüksek, işletmelerin maliyetleri artıyor, vatandaşın gelirinin önemli bir bölümü temel ihtiyaçlara gidiyor" ifadelerini kullandı.
Bankaların kredi kullandırırken daha seçici davrandığını belirten Tebrizcik, "Bankalar da geri alamama endişesiyle kredi verirken daha seçici davranıyor. Bu nedenle kredi musluğunu biraz açmak tek başına yeterli değil. Asıl mesele, insanların ve işletmelerin borçlarını ödeyebilecek gelire sahip olması" dedi.
