Ticari taksilerde yeni vergi ve denetim sistemi bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında, gerçek usulde vergilendirme uygulamasıyla birlikte Taksi Mali Cihazı kullanımı zorunlu hale getirildi. Yeni sisteme göre taksi plakası alan ya da taksimetresini değiştiren tüm işletmecilerin, taksimetre ile entegre çalışan ve her yolculuk için otomatik fiş veya fatura üreten Taksi Mali Cihazı’nı araçlarına taktırması gerekiyor.
Taksilerde Gerçek Usulde Vergilendirme Dönemi
Uzun yıllardır basit usulde vergilendirilen taksi sektörü, yeni düzenleme ile birlikte gerçek usulde vergilendirme kapsamına alındı. Bu değişiklikle birlikte taksi plakası sahiplerinin elde ettikleri kazanç üzerinden ödeyecekleri vergi oranının önemli ölçüde artacağı belirtiliyor. Yeni sistemde taksi sahiplerinin kazançlarının yaklaşık yüzde 45’ine kadar vergi yükü oluşabileceği ifade ediliyor.
Taksi Plakası Fiyatlarında Düşüş
Sektörde dikkat çeken bir diğer gelişme ise taksi plakası değerlerindeki gerileme oldu. Pandemi öncesinde yüksek yatırım aracı olarak görülen taksi plakalarının değerinin son yıllarda gerilediği belirtiliyor. İstanbul’da taksi plakalarının ortalama 10 milyon lira civarında işlem gördüğü, vergi kesintileri sonrası net satış değerinin ise yaklaşık 8 milyon liraya kadar düştüğü ifade ediliyor.
Yeni Plaka Alanlar İçin Zorunluluk Hemen Başladı
Yeni düzenlemeye göre taksi plakası satın alanlar veya taksimetresini değiştirenler, Taksi Mali Cihazı’nı hemen kullanmaya başlamak zorunda. Halihazırda faaliyet gösteren taksi plakası sahiplerine ise uyum için süre tanındı. Mevcut taksilerin yeni sisteme 1 Eylül 2026 tarihine kadar geçiş yapması gerekiyor.
Taksimetre Artık Tek Başına Çalışmayacak
Yeni uygulama kapsamında taksimetre ve Taksi Mali Cihazı birbirine entegre şekilde çalışacak. Bu sistemde taksimetrenin cihazdan bağımsız çalışması mümkün olmayacak. Aynı şekilde Taksi Mali Cihazı da tek başına fiş veya e-belge düzenleyemeyecek ve manuel işlem yapılmasına izin verilmeyecek.
Taksilerde Harici POS Cihazı Uygulaması Sona Eriyor
Bankaların taksicilere sağladığı harici POS cihazı uygulaması da yeni düzenlemeyle sona eriyor. Yeni sistemde ödeme işlemleri doğrudan taksimetre ve Taksi Mali Cihazı üzerinden gerçekleştirilecek. Taksilerde bağımsız POS cihazı bulundurulmasına izin verilmeyecek.
Konum Verileri de Sistem Tarafından Kaydedilecek
Taksi Mali Cihazı, GPS üzerinden enlem ve boylam bilgilerini içeren konum verilerini alarak zaman bilgisi ile birlikte saklayacak. Taksimetre üzerinde GPS bulunması durumunda ise konum verileri bu sistem üzerinden alınabilecek. Böylece kartlı ödeme yapılan yolculuklarda başlangıç ve varış noktalarının kayıt altına alınması mümkün olacak.
Yolculuk Sonunda Fiş Almayan Yolculara Ceza Uygulanabilecek
Yeni düzenleme kapsamında yolcuların yolculuk sonunda fiş veya fatura talep etmesi zorunlu hale getirildi. Diğer işletmelerde olduğu gibi taksilerde de fiş veya fatura almadan araçtan indiği tespit edilen müşterilere idari ceza uygulanabilecek.
Yeni Sistem Taksicilerin Gider Kalemlerini Değiştiriyor
Yeni vergi sistemiyle birlikte taksicilerin gider kalemleri de yeniden düzenlenecek. Akaryakıtın yanı sıra araç stopajı, bakım ve onarım giderleri, lastik alımları ve plaka sahibi adına düzenlenen belirli harcamalar gider olarak gösterilebilecek ve bu kalemler vergiden düşülebilecek.
Kiralık Taksilerde Vergi Belirsizliği
Yasa dışı şekilde galerici veya komisyoncular aracılığıyla kiraya verilen taksilerde vergi yükümlülüğünün nasıl uygulanacağı konusunda belirsizlik devam ediyor. Günlük yaklaşık 10 bin lira ciro yapan bir ticari taksinin ortalama 2 bin lira KDV ödemesiyle karşılaşabileceği belirtiliyor. Akaryakıt giderlerinin KDV’den düşülmesi sonrası kalan tutar ise gelir vergisine konu olabiliyor.
Taksi Plakası Kiralayanlara Vergi Gündemde
Düzenleme kapsamında taksi plakalarını kiraya veren kişilere yönelik yeni vergi uygulamalarının da gündeme gelebileceği belirtiliyor. Plakaların kiraya verilmesiyle elde edilen gelirlerin tespit edilmesi ve beyan edilmesine yönelik çalışmaların yapılabileceği ifade ediliyor.
Taksi Şoförlerinin Vergi Mükellefi Olması Tartışılıyor
Sektörde yevmiye usulü çalışan taksi şoförlerinin de vergi mükellefi kapsamına alınabileceği yönünde beklentiler bulunuyor. Bu durumda günlük kazanç üzerinden KDV, gelir vergisi ve diğer vergi türlerinin nasıl uygulanacağına ilişkin düzenlemelerin belirlenmesi gerekecek.
Sektörde Yeni Vergi Düzenlemesi Beklentisi
Taksi plakalarına getirilen gerçek usulde vergilendirme sisteminin ilerleyen süreçte yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde sektör temsilcilerinin görüş bildirdiği ifade ediliyor. Bazı sivil toplum kuruluşlarının, hasılata dayalı sabit oranlı vergi modeli için kamu otoriteleriyle görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Bununla birlikte uygulamanın yürürlüğe girmiş olması nedeniyle kısa vadede değişiklik yapılmasının zor olduğu değerlendiriliyor.
