Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından yayınlanan verilere göre; Ülke genelinde tavuk eti üretimi mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,3 azalarak 202 bin 336 tona gerilerken, tavuk yumurtası üretimi yüzde 21,6 yükselişle 1 milyar 857 milyon 150 bin adede yükseldi. Bu veriler kapsamında açıklamalarda bulunan ve gerekçeleri sıralayan Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Genel Başkanı İbrahim Afyon, arz-talep dengesi sebebiyle, yumurta sektöründe yaşanan ciddi kriz ve fiyat dalgalanmalarına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulunarak yumurta üreticiliğinden tavuk eti üreticiliğine geçişlerin olabileceğini belirtti.
Fiyat yarıya düştü
Yumurtacılık sektöründe 2024 yılında yaşanan daralmayı telafi etmek için artırılan üretimin piyasada arz fazlası yarattığını belirten Afyon, üreticinin maliyetleri karşılayamayarak zararına satış yaptığını ve sektörün sürdürülemez bir noktaya geldiğini vurguladı. Ayrıca Afyon, sektördeki olumsuz gidişata dikkat çektiği açıklamasında: “Sektördeki gelişmeleri yıl başından beri yakından takip ediyorum. 2024 yılında yaşadığımız yüzde 15'lik daralmayı fazlasıyla telafi etmek için Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli bir şekilde çalışarak üretimlerimizi artırdık. Ancak bu artış, piyasada ciddi bir arz ve üretim fazlalığına yol açtı. Bu durum da ne yazık ki şu anda zararına satışları beraberinde getiriyor. Durum böyle olunca da yumurta üretiminin sürekli masraf gerektiren, durdurulamaz bir süreç başladı. Yem fiyatları üreticiyi rahatsız etmeyecek ölçüde normal bir yükseliş gösterse de yumurta fiyatlarındaki yüzde 50 orandaki düşüş bizi büyük zarara soktu” dedi.
‘Maliyette azalma yok’
Üreticinin büyük bir çıkmaza girdiğini ifade eden İbrahim Afyon, ilerleyen süreçte yumurta üreticisinin sektör dışına çıkmak zorunda kalabileceğini belirtti. Afyon, tüm bunların önüne geçmek adına istikrarlı ve dengeli piyasaya ihtiyaç duyulduğunu belirterek, “Her şeyin bir değeri vardır ancak biz şu an yumurta üretmek için harcadığımız değeri dahi piyasadan geri alamıyoruz. Maliyetlerimiz düşmediği halde yumurta fiyatları geçen senenin yüzde 50 altına gerilediyse ortada büyük bir sorun var demektir. Ürünü piyasaya sunduğumuzda, değer olarak geçen senenin çok daha altındayız. Öte yandan vatandaş da bir gün çok ucuz, bir gün çok pahalı yumurta yiyerek mağdur oluyor. Bunun olmaması için istikrarlı bir piyasaya ihtiyaç var. O nedenle çözüm üreticiyi koruyan sürdürülebilir bir üretim modelinden geçiyor. Yoksa zaten sektör mevcut şartlarda alarm veriyor. Şu anki durum sürdürülebilir değil” şeklinde konuştu.
‘Üretici batma noktasında’
Yumurta sektöründe yaşanan ekonomik dengesizlik, üreticiyi geri dönülmez bir yol ayrımına sürüklediğini aktaran YUM-DER Genel Başkanı İbrahim Afyon yetkililere ve kamuoyuna yönelik hayati uyarılarda bulundu. Afyon, acil önlem alınmadığı takdirde hem üreticinin batacağını hem de tüketicinin uzun vadede çok daha büyük bir gıda kriziyle karşı karşıya kalacağını belirterek sektörün içinde bulunduğu tehlikeye dikkat çekti. Afyon, “Sektör mevcut şartlarda alarm veriyor. Şu anki durum sürdürülebilir değil. Zarar eden üretici bu şekilde devam ederse batarak hayvanlarından kurtulmak zorunda kalabilir. Canlı hayvan odaklı bu sektörde sermayesi tükenen üreticiler, kümeslerini boşaltmak zorunda kalabileceği gibi piyasadaki arz fazlalığı nedeniyle yaşanan fiyat düşüşleri, yarın üreticinin iflas ederek piyasadan çekilmesine ve dolayısıyla büyük bir arz krizi yaşanıp fahiş fiyat artışlarına yol açacağı kaçınılmaz bir gerçek” uyarısında bulundu.
