Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmalar, siyasi parti gruplarının değerlendirmeleri ve önergelerin görüşülmesinin ardından, Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ele alındı. Yapılan görüşmeler sonucunda teklifin ilk 13 maddesi kabul edilirken, Genel Kurul çalışmalarına teklifin ikinci bölümüyle devam etti.
Emeklilik yaşını dolduran akademisyenlere sözleşmeli çalışma imkanı
Kabul edilen maddelere göre, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) kararıyla emeklilik yaş haddini dolduran akademisyenler, 75 yaşını geçmemek kaydıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilecek. YÖK, sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları bazında sınırlandırabilecek. Sözleşmesi uzatılan akademisyenlerin mevcut özlük hakları korunacak.
Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklardaki üniversitelerden davet alan öğretim üyeleri ise üç yılı aşmamak üzere özlük haklarını koruyarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından izinli sayılacak. Uluslararası anlaşmalar ve üniversiteler arası protokoller kapsamında bu süre beş yıla kadar uzatılabilecek.
Son sınıf öğrencilerine ek sınav ve eğitim tamamlama hakkı
Teklif kapsamında, öğrenim süresini tamamlamasına rağmen mezun olamayan ve intörnlük eğitimi dışında son sınıfta bulunan öğrencilere başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilecek. Teorik veya uygulamalı dersleri başarıyla tamamladığı halde uygulamalı eğitime başlayamayan ya da başarısız olan öğrencilere eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak. Buna karşılık öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri bu ek sınav hakkından yararlanamayacak. Uygulamalı eğitim ve intörnlük süreçlerine ilişkin esasları belirleme yetkisi ise YÖK'te olacak.
Akademik etik ihlallerine ağır yaptırımlar geliyor
Düzenlemeyle, ücret karşılığı veya ücretsiz olarak hazırlanan yayın ve akademik çalışmaları atama, yükselme, unvan ya da derece kazanımında kullananlar ile bu çalışmaları başkaları adına hazırlayan veya aracılık eden kişiler hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanacak.
Ayrıca ücretli ya da ücretsiz şekilde başkalarına hazırlatılan tez, makale, kitap veya projelerle akademik derece ya da unvan elde edenlerin bu unvanları geri alınacak. Bu fiilleri gerçekleştirenler ile aracılık eden kişiler hakkında 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Fiilin meslek edinilerek işlenmesi halinde ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkabilecek.
Bu yöntemle akademik derece veya unvan kazanan kişiler de adli para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Suçun tüzel kişiler tarafından işlenmesi halinde ise Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yan dal uzmanlarına ek ödeme düzenlemesi
Teklif kapsamında, tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan emsal personelin aldığı ödeme seviyesine uyumlu hale getirilecek.
Üniversitelerin açılış ve kapanış süreçlerinde yeni dönem
Yeni düzenlemeye göre devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretim faaliyetlerine YÖK kararıyla başlayabilecek. Eğitime başlayan fakülte, enstitü ve yüksekokullar sonradan ortaya çıkan nedenlerle Cumhurbaşkanı kararıyla kapatılabilecek. Konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezleri gibi akademik birimlerin kapatılmasına ise YÖK karar verecek. Düzenleme ayrıca vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve tedbirlere ilişkin hükümleri de içeriyor.
Ortak teknoloji transfer ofislerinin önü açılıyor
Kanun teklifiyle yükseköğretim kurumlarının ortak teknoloji transfer ofisi kurabilmesine imkan tanınıyor. Bu ofisler, üniversitelerde geliştirilen buluşların ticarileştirilmesi amacıyla yatırım yapabilecek, kamu ve özel sektör şirketleriyle ortaklık kurabilecek. Hak sahipliğinden elde edilen gelirlerin üçte biri üniversitenin döner sermayesine, en az üçte biri ise buluş sahibine aktarılacak.
Üniversiteler yurt dışında akademik birim açabilecek
Düzenleme kapsamında Türkiye'deki devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, eğitim programı ve ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilecek.
Bu birimlerde görev alacak akademik ve idari personel, Türkiye'deki üniversitelerden görevlendirilebileceği gibi yerel personel de sözleşmeli veya saat başı ücret karşılığında istihdam edilebilecek. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.
Mevzuata aykırı eğitim kurumlarına hapis cezası
Teklifte, yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde eğitim kurumu açan veya işleten kişiler için 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Bu kurumların tanıtımını yapanlar hakkında ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulanacak. Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyenler ise Türk Ceza Kanunu'nun resmi belgede sahtecilik hükümleri kapsamında yargılanacak.
Genel Kurul ikinci bölüme geçti
Kanun teklifinin ilk 13 maddesinin kabul edilmesinin ardından Genel Kurul'da teklifin ikinci bölümünün görüşmelerine geçildi. İkinci bölüm üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan birleşimi, perşembe günü yeniden toplanmak üzere kapattı.
