Sigara kullanımına yönelik yeni düzenlemeler gündemdeki yerini koruyor. Tütün ürünlerine ilişkin olası yasaklama iddiaları kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, “Sigara yasaklanacak mı, ne zaman yasaklanacak?” soruları öne çıkıyor.
Sigara yasaklanacak mı?
Avrupa Birliği hedefleri doğrultusunda hazırlanan yeni düzenleme kapsamında, Türkiye’de tütün kullanımına ilişkin kuralların kapsamlı şekilde sıkılaştırılması planlanıyor. Meclis’e sunulması beklenen yasa teklifi ile sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanım alanları daraltılırken, uzun vadede tütün tüketiminin tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor. Düzenlemeye göre, Ocak 2040 itibarıyla Türkiye’de tütün ürünlerinin satışı sona erecek.
Sigara ne zaman yasaklanacak?
Tütün kullanımına yönelik yeni taslakla kamudan açık alanlara kadar geniş çaplı yasaklar geliyor. Kurallara uymayanlara binlerce liralık cezalar kesilirken, satış ve kullanımda 2040’a kadar tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor. Hazırlanan taslakta, açık veya kapalı alan ayrımı yapılmaksızın sigara kullanımına yalnızca belirlenmiş alanlarda izin verilmesi öngörülüyor. İbadethaneler, eğitim kurumları, sağlık kuruluşları, çocuk parkları, spor alanları ve plajlar gibi birçok alanda sigara kullanımı tamamen yasaklanacak. Kamuya açık olmayan alanlarda da kullanım sınırlamaları uygulanacak.
Yeme-içme hizmeti sunulan işletmelerde sigara içilen bölümler kaldırılacak. Ancak belirli şartlara bağlı olarak, toplam alanın yüzde 10’unu geçmeyecek şekilde, özel sigara bölümleri oluşturulabilecek. Bu alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılmayacak.
Yeni düzenlemeyle “tütün ürünü” tanımı genişletiliyor. Geleneksel tütün ürünlerinin yanı sıra, elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri, nikotin içeren veya içermeyen ancak tütün ürünlerini taklit eden cihazlar da kapsam içine alınıyor.
Tütün ürünlerinin satışı yalnızca elektronik sistemler üzerinden kayıt altına alınacak. Nakit satış uygulaması kaldırılacak. Ayrıca, 18 yaş altındaki bireylerin tütün ürünü tüketim alanlarına girişi yasaklanacak. Düzenleme kapsamında çocuklara tütün ürünü satanlara yönelik cezalar da artırılıyor. Bu fiili gerçekleştirenler hakkında 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası uygulanması öngörülüyor.
Sigara yasaklarına ilişkin denetim yetkisi belediyelerden alınarak valilik ve kaymakamlıklara devredilecek. Yerel mülki amirler tarafından tütün denetim ekipleri kurulacak ve uygulamalar bu ekipler aracılığıyla yürütülecek. Plajlarda sigara kullanımına belirli şartlarla izin verilecek. Buna göre, aralarında en az 200 metre mesafe olacak şekilde sigara kabinleri oluşturulabilecek. Çocuk oyun alanları, yürüyüş yolları ve açık hava etkinlik alanlarında ise sigara kullanımı yasak olacak. Hastane ve üniversite yerleşkelerinde de sigara içilmesi yasaklanırken, bu alanlarda binalardan en az 20 metre uzaklıkta sigara içme noktaları oluşturulabilecek.
Yasa teklifinde, ihlaller için uygulanacak yaptırımlar da ağırlaştırılıyor. Kişi ve işletmelere 5 bin liradan başlayıp 10 milyon liraya kadar çıkan para cezaları uygulanabilecek. Tekrarlanan ihlallerde işletmelere kademeli kapatma ve ruhsat iptali yaptırımları devreye girecek. Yasak alanlarda sigara içen bireylere ise 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
1 Ocak 2040 itibarıyla tütün ürünlerinin üretimi, ithalatı, taşınması ve satışı tamamen yasaklanacak. Bu yasağı ihlal edenlere 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar adli para cezası verilecek. Aynı tarihten sonra tütün ürünü satın alan, bulunduran veya ülkeye getiren kişilere ise 50 bin liradan 250 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Cezaların, yürürlüğe gireceği tarihe kadar yeniden değerleme oranında artırılması öngörülüyor.
