İzmir Büyükşehir Belediyesi, kırsalda genç nüfusun göçünü azaltmak ve yerinde istihdamı güçlendirmek amacıyla “Toprağın Genç Aklı” projesini hayata geçirdi. Kırsalın sosyal, ekonomik ve üretim kapasitesini gençlerin bakış açısıyla yeniden ele alan proje, “Kırsalda Yaşayan Genç Nüfusun Yerinde İstihdamı” hedefi doğrultusunda Kiraz ilçesinden başlatıldı. İlk etapta 30 pilot mahallede yürütülecek saha çalışmalarıyla, kırsalda yaşamı sürdürülebilir kılacak veri temelli politika setlerinin oluşturulması amaçlanıyor.
Proje, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın vizyonu doğrultusunda kurulan Kırsal Çalışma Grubu tarafından yürütülüyor. Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı öncülüğündeki çalışmalarda, gençlerin kırsalda neden kalmak istemediği sorusu doğrudan sahada, yerelden yanıtlanıyor.
Kiraz’da kapı kapı saha çalışması
Projenin ilk saha uygulaması Kiraz’ın İğdeli ve Karaburç mahallelerinde gerçekleştirildi. Belediye ekipleri; evlerden üretim alanlarına, köy kahvehanelerinden işletmelere kadar gençlerle birebir temas kurarak anketler yaptı. Çalışmada, 18–40 yaş aralığındaki genç nüfusun yaşam koşulları, ekonomik imkânları, üretim olanakları ve kırsalda kalma motivasyonları detaylı biçimde analiz edildi. Kiraz’dan elde edilen verilerin ardından projenin İzmir’in tüm kırsal mahallelerine yayılması planlanıyor.
“Gençleri masa başında değil, sahada dinliyoruz”
Proje hakkında bilgi veren Kırsal Alan Strateji Şube Müdürü Yeşim Karabörklü, çalışmanın temel yaklaşımının katılımcılık ve yerinde tespit olduğuna dikkat çekti. Karabörklü, “Gençlerin kırsaldan neden göç ettiğini doğru anlamadan çözüm üretmek mümkün değil. Hangi koşulları iyileştirirsek gençler burada kalır sorusuna sahadan yanıt arıyoruz. Tarım alanları, kooperatifçilik, örgütlenme düzeyi ve demografik yapı gibi verileri yerinden topluyoruz” dedi.
Karabörklü ayrıca, iklim ve su krizinin derinleştiği bir dönemde gençlerin üretimde kalmasının hayati önem taşıdığını vurgulayarak, “Gençlerin toprağına sahip çıkmasını, üretimi teknolojiyle buluşturarak devralmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Gençlerde üretim potansiyeli dikkat çekiyor
İzmir genelinde 951 kırsal mahallede yürütülen envanter çalışmalarının projeye güçlü bir zemin oluşturduğunu belirten Karabörklü, Kiraz özelinde gençlerin üretime katılma isteğinin yüksek olduğunun altını çizdi. “Doğru destekler sunulduğunda, tarımsal girişimcilik ve farklı üretim alanlarına yönelmeye hazır ciddi bir genç potansiyel var” diye konuştu.
Gençlerden ve üreticilerden net mesaj
Saha çalışmalarına katılan 18 yaşındaki Selin Usta, kırsalda sosyal alanların ve güvenceli iş imkânlarının yetersizliğine dikkat çekerek, “Çalışabileceğimiz kooperatifler ve düzenli gelir sağlayacak alanlar olursa köyümüzde kalmak isteriz. Bu çalışmanın bizi dinlemesi çok önemli” dedi.
40 yaşındaki üretici Mesut Dalkıran ise gençlerin kırsalda kalmasının yolunun üretimin değer bulmasından geçtiğini vurguladı. Dalkıran, “Ürettiğimiz karşılık bulursa gençler köyünü terk etmez. Destek olursa gençler burada kendi işinin patronu olur” ifadelerini kullandı.
Veriye dayalı yeni kırsal model
Proje kapsamında 30 pilot mahallede anketler, odak grup toplantıları ve değerlendirme çalışmaları sürecek. Toplanan veriler analiz edilerek, her bölgenin özgün yapısına uygun uygulanabilir politika paketleri geliştirilecek. Amaç; kırsalda kalma potansiyeli olan gençleri yerinde güçlendiren, tarımsal girişimciliği ve yenilikçi kapasiteyi artıran sürdürülebilir bir müdahale modeli oluşturmak.
“Toprağın Genç Aklı” projesi, İzmir kırsalında yalnızca bugünü değil, önümüzdeki 10 yılı şekillendirecek stratejik bir yol haritası ortaya koymayı hedefliyor.
