Türkiye’de “.tr” uzantılı alan adlarının sayısı Aralık 2025 sonu itibarıyla 1,3 milyona ulaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) pazar verilerinden derlenen bilgilere göre, internet alan adı yönetiminde TRABİS ile birlikte önemli bir artış yaşandı.
“.tr” alan adlarının yönetimi 1991 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütülmeye başlandı. 2008 yılında çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile alan adlarının tahsisini yapacak kurumun belirlenmesi ve yönetimine ilişkin usul ve esasların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenmesi kararlaştırıldı. Bakanlık tarafından hazırlanan “İnternet Alan Adları Yönetmeliği” ise 7 Kasım 2010’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeyle birlikte “.tr” uzantılı alan adlarının tahsisine ilişkin yetki ve görev BTK’ye verildi.
BTK bünyesinde geliştirilen TRABİS sistemi, 14 Eylül 2022’de faaliyete geçerek yeni bir dönemin başlangıcını oluşturdu. TRABİS kapsamında yapılan çalışmalar doğrultusunda, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile alan adı yönetimine ilişkin çeşitli güncellemeler hayata geçirildi. Kurul kararıyla “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve bu süreçte uygulanacak usul ve esaslar yürürlüğe girdi. Tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik verildiği belirtildi.
Alan adlarının tahsisinde “ilk gelen ilk alır” kuralı uygulanırken, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adlarının ücretsiz olarak tahsis edildiği bildirildi. TRABİS öncesi dönemde yaklaşık 460 bin olan aktif alan adı sayısının, 2022’den itibaren yapılan tahsislerle 1,3 milyona ulaştığı kaydedildi.
TRABİS kayıtlarına göre en büyük payı 988 bin 743 alan adı ile “com.tr” uzantılı siteler oluşturdu. Bunu 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantılı alan adları takip etti. Ayrıca “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi çeşitli mesleklere yönelik alan adlarının da kullanımda olduğu belirtildi.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’sinin Türkiye’de barındırıldığı, yüzde 6’sının Almanya’da, yüzde 5,3’ünün ABD’de, yüzde 2,1’inin Fransa’da, yüzde 1,6’sının Hollanda’da, yüzde 0,9’unun Kanada’da, yüzde 0,7’sinin İngiltere’de ve yüzde 2,2’sinin diğer ülkelerde bulunduğu ifade edildi.
Öte yandan, “.tr” uzantılı alan adlarına ilişkin uyuşmazlıkların çözümü için BTK tarafından düzenlenen İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” oluşturuldu. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi aracılığıyla yürütülen süreçte, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil şekilde çözüme kavuşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi tarafından hizmet veriliyor.
