Çin, Rusya ve ABD liderlerinin Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin'in Shenzhen kentinde gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından ortak barış deklarasyonu yayımlandığı aktarıldı. Üç ülkenin stratejik istikrar ve uluslararası güvenliğin korunmasına yönelik taahhütlerinin yer aldığı açıklamada, nükleer savaşın kazanılamayacağı ve hiçbir koşulda yapılmaması gerektiği vurgulandı.
ABD, Rusya ve Çin'den ortak barış deklarasyonu
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump'ın katıldığı görüşmenin ardından yayımlandığı belirtilen deklarasyonda, üç liderin mevcut uluslararası gelişmeler hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunduğu ifade edildi. Açıklamada, ABD ve Rusya devlet başkanlarının üçlü zirveye ev sahipliği yapması nedeniyle Çin'e teşekkür ettiği belirtildi. Liderlerin stratejik istikrarın sağlanması ve uluslararası güvenliğin korunması konusundaki kararlılıklarını yinelediği kaydedildi.
Nükleer savaş konusunda ortak mesaj
Deklarasyonun son maddesinde nükleer silahların kullanımına ilişkin ortak tutuma yer verildi. Üç liderin, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" ifadesi üzerinde uzlaştığı bildirildi. Açıklamada ayrıca ABD, Rusya ve Çin'in nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik diyaloğu sürdüreceği belirtildi.
Birleşmiş Milletler'de reform taahhüdü
Dört maddeden oluştuğu belirtilen deklarasyonda Birleşmiş Milletler'in (BM) işleyişine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) daimi üyeleri arasında bulunan ABD, Rusya ve Çin'in, uluslararası kuruluşun küresel sorunlara daha etkin yanıt verebilmesi amacıyla reform yapılması konusunda taahhütte bulunduğu aktarıldı. Üç ülkenin, BM'nin uluslararası barış ve güvenliği korumaya yönelik temel görevini daha etkin biçimde yerine getirmesi gerektiği konusunda ortak görüş bildirdiği kaydedildi.
Enerji güvenliği ve petrol arzı ele alındı
Ortak açıklamada enerji güvenliğine yönelik iş birliği de gündeme geldi. Üç ülkenin enerji arzının güvence altına alınması konusunda görüş alışverişinde bulunduğu ifade edildi. Deklarasyonda, istikrarlı enerji akışının öneminin yeniden teyit edildiği ve rafine petrol ürünlerinin üretimi ile arzının artırılmasının planlandığı belirtildi. Söz konusu çalışmaların tüm ülkelerin yararına olacak şekilde yürütülmesinin hedeflendiği aktarıldı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yetkileri gündemdeydi
Deklarasyonda devletlerin rızası ilkesi ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıkları da ele alındı. Üç liderin, devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin önemini kabul ettiği belirtildi. Açıklamada, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve benzeri uluslararası yargı organlarının yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda mutabakata varıldığı ifade edildi.
Şi Cinping: Çığır açıcı bir öneme sahip
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in üçlü görüşmeyi tarihi bir gelişme olarak değerlendirdiği aktarıldı. Bu nitelikte bir toplantının ilk kez gerçekleştirildiğini belirten Şi'nin, zirvenin "çığır açıcı bir öneme sahip" olduğunu söylediği bildirildi. Şi Cinping'in, üç ülkenin küresel sorunların çözümünde birlikte hareket etmesi gerektiğini ve geliştirilecek iş birliğinin diğer ülkelere örnek olabileceğini ifade ettiği kaydedildi.
Trump: Gerçekten tarih yazdık
ABD Başkanı Donald Trump'ın da üçlü görüşmenin tarihi önemine dikkat çektiği belirtildi. Trump'ın, üç liderin aynı masada buluşarak "gerçekten tarih yazdığını" söylediği aktarıldı. ABD, Rusya ve Çin'in yalnızca kendi vatandaşlarını değil, bütün dünyayı ilgilendiren meselelerde yapıcı ve verimli diyalog yürütme sorumluluğu bulunduğunu belirten Trump'ın, "Diyalog ve iş birliği fırsatlarını geri çevirerek hiçbir zaman barış sağlanmadı" ifadelerini kullandığı bildirildi.
Putin'den karşılıklı saygı ve iş birliği vurgusu
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ise üç ülkenin uluslararası barışın korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını belirttiği aktarıldı. Putin'in, Rusya, Çin ve ABD arasında geliştirilecek yapıcı iş birliğinin küresel istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade ettiği kaydedildi. Rusya liderinin ayrıca ülkeler arasındaki ilişkilerde karşılıklı saygı ilkesinin esas alınması gerektiğini vurguladığı bildirildi.







