ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusunda aylarca süren sert söylemlerinin ardından strateji değişikliğine gitti. Askeri seçenekleri rafa kaldıran Trump’ın, Grönland’ı satın alma hedefinden vazgeçmediği; bunun için ada halkına doğrudan nakit ödeme planladığı öne sürüldü. İngiliz basınına göre bu teklif, hem Vladimir Putin’i hem de Avrupa başkentlerini şaşkına çevirecek düzeyde.
İngiliz basını yazdı: 57 milyar dolarlık bütçe
Haberi gündeme taşıyan Daily Mail, Trump yönetiminin Grönland için 57 milyar dolar ayırdığını iddia etti. Nüfusu yaklaşık 57 bin olan ada halkının tamamına ödeme yapılması halinde, kişi başı 1 milyon dolar düşüyor. Washington’a yakın kaynaklara göre bu tutar, ABD’nin yıllık savunma harcamalarıyla kıyaslandığında “yönetilebilir” görülüyor.
NATO gerilimi sonrası ton değişti
Trump, son haftalarda Grönland talebi nedeniyle NATO içinde gerilime yol açmış, Avrupa ülkelerine ek gümrük tarifeleri tehdidinde bulunmuştu. Ancak Mark Rutte ile İsviçre’de yapılan kritik görüşmenin ardından söylemini yumuşattı. Trump, Batılı Arktik müttefiklerle “yeni bir anlaşma zemini” oluşabileceğini söyledi.
Hedef: Altın Kubbe ve Arktik denge
Trump’a göre Grönland, hem planlanan “Altın Kubbe” füze savunma sistemi hem de kritik minerallere erişim açısından hayati önemde. Beyaz Saray çevreleri, bu hamlenin aynı zamanda Rusya ve Çin’in Arktik’te artan etkisini dengelemeyi amaçladığını savunuyor.
Putin’den Alaska kıyası
Moskova’da Güvenlik Konseyi toplantısında konuşan Putin, Grönland tartışmasını Rusya’nın 1867’de ABD’ye sattığı Alaska ile kıyasladı. Alaska’nın günümüz enflasyonuyla yaklaşık 158 milyon dolara satıldığını hatırlatan Putin, yüzölçümü daha büyük olan Grönland için “200–250 milyon dolar” aralığını telaffuz etti. Ancak Trump’ın yalnızca halk için ayırdığı 57 milyar dolarlık bütçe, bu hesabı anlamsız kılıyor.
Gözler Kopenhag ve Nuuk’ta
Toprak satışı fikrine Danimarka ve Grönland yönetiminin nasıl yanıt vereceği belirsizliğini koruyor. Kopenhag’dan ilk tepkiler temkinli olurken, Grönland kamuoyunda “egemenlik” ve “ekonomik bağımsızlık” tartışmaları alevlenmiş durumda. Trump’ın kişi başı 1 milyon dolarlık teklifi, yalnızca bir emlak pazarlığı değil; Arktik’te güç dengelerini, NATO içi ilişkileri ve ABD–Rusya rekabetini yeniden şekillendirebilecek jeopolitik bir hamle olarak okunuyor.
