İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Cemil Tugay, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlenen “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturumda kentlerin aşırı sıcaklara karşı alması gereken önlemleri anlattı.
İrlanda-AB Pavyonu’ndaki oturumda Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da konuştu.
“Kentlerin koruyucu tabakası inceliyor”
Belediye başkanlığından önce cerrah olduğunu hatırlatan Tugay, kentlerin de insan vücudu gibi sıcaklara karşı koruyucu bir yapıya ihtiyaç duyduğunu söyledi. Ağaçları, gölgelikleri, su kaynaklarını ve yeşil alanları kentlerin “derisi” olarak tanımlayan Tugay, bu koruyucu tabakanın birçok kentte giderek azaldığına dikkat çekti.
Sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi ve toplum üzerinde ciddi yük oluşturduğunu belirten Tugay; yalnız yaşayan yaşlıların, açık havada çalışanların, hamilelerin ve çocukların risk altındaki gruplar arasında bulunduğunu kaydetti. Hazırlığın mahallelerden başlaması gerektiğini vurgulayan Tugay, inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin sıcaklara göre düzenlenmesini; otobüs durakları ve yoğun yaya güzergâhları gibi noktalara gölgelik ve su kaynakları yerleştirilmesini önerdi.
İzmir’de kırılgan mahallelere öncelik verilecek
Tugay, İzmir’de önümüzdeki iki yıl içinde sıcaklardan en fazla etkilenen ve korunma imkânları en sınırlı mahallelere öncelik vereceklerini belirtti. İzmir95 Erken Çocukluk Programı kapsamında ailelere yapılan ev ziyaretlerinin sıcaklık risklerini tespit etmekte de kullanılabileceğini söyledi.
İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerini nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırdığını aktaran Tugay, bu çalışmalarla desteğe daha erken ihtiyaç duyabilecek mahallelerin belirlenebildiğini ifade etti.
Tugay, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı için kentler adına üç talepte bulundu: Yerel yönetimlere erken uyarı verilerine ve kaynaklara doğrudan erişim sağlanması, planın Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsaması ve uygulanabilir projelerin kamu ve özel sektör yatırımlarıyla finanse edilmesine destek verilmesi.
Uyarıların somut önlemleri başlatması gerektiğini söyleyen Tugay, sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanlarının açılması, çalışma saatlerinin uzatılması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gibi adımların devreye girmesini önerdi.
Koordinasyon ve kalıcı finansman vurgusu
Tugay, sıcaklarla mücadelede kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğinin, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesinin ve finansmanın kısa vadeli kalmasının uygulamayı zorlaştırdığını belirtti. Meteoroloji, sağlık sistemi ve belediyelerin birlikte çalışması gerektiğini vurguladı.
Yalnız yaşayan yaşlılara ulaşılması, yoksulluk yaşayan yurttaşların ev koşullarıyla birlikte elektrik ve gıdaya erişiminin değerlendirilmesi ve kentteki su kaynaklarının izlenmesi gerektiğini kaydeden Tugay, sıcak hava dalgalarının ekonomik ve toplumsal maliyetini ölçmeye yönelik yerel verilerin önemine dikkat çekti.
Tugay, serinleme ve gölge alanları planlanırken yurttaşların sosyal ihtiyaçlarının da gözetilmesini istedi. İklim mücadelesinin başarısının yalnızca teknik uygulamalarla değil, korunan hayatlar ve azaltılan eşitsizliklerle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
