Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'de hane halklarının en fazla israf ettiği gıda grupları taze meyve-sebze ve ekmek oldu. Gıda ürünlerinin çöpe gitmesindeki en önemli neden ise bozulma olarak kayıtlara geçti.
En Fazla İsraf Edilen Gıda Grubu Taze Meyve ve Sebze Oldu
TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, 2024 yılında hane halkları tarafından en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.
İsraf edilen diğer gıda grupları arasında süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat ise yüzde 5,9 oranında yer aldı. Makarna ile et ve et ürünlerinde ise israf oranı yüzde 2,7 olarak belirlendi.
Gıda İsrafının Başlıca Nedeni Bozulma
Verilere göre, gıda ürünlerinin çöpe atılmasının en önemli nedeni yüzde 74,4 ile bozulma oldu. Son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle gıda israf ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 12,1 olarak kaydedildi. Fazla satın alma veya ihtiyaçtan fazla yemek pişirme nedeniyle gıda israf ettiğini ifade edenlerin oranı ise yüzde 6,3 oldu.
Hanelerin Büyük Bölümü Gıdayı Çöpe Atmadığını Belirtti
Araştırma sonuçlarına göre, hane halklarının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını beyan etti. Gıdaları nadiren çöpe attığını belirtenlerin oranı yüzde 12,7 olurken, sıklıkla çöpe attığını ifade edenlerin oranı yüzde 0,3 olarak kaydedildi.
Alışverişe Listeyle Çıkanların Oranı Yüzde 54,4'e Ulaştı
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarına ilişkin veriler de açıklandı. Buna göre, 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4'ü alışverişe liste hazırlayarak çıktığını belirtti. Ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yaptığını ifade edenlerin oranı yüzde 14,4 olarak tespit edildi.
Düşük Gelirli Haneler Daha Fazla Alışveriş Listesi Hazırlıyor
Gelir gruplarına göre yapılan değerlendirmede, en düşük gelir grubundaki hanelerin alışveriş listesi hazırlama oranının yüzde 57,3 olduğu görüldü. En yüksek gelir grubundaki hanelerde ise bu oran yüzde 49,9 olarak hesaplandı.
Tüketilemeyen Gıdalar Hayvanlara Veriliyor
Gıda israfını azaltmak amacıyla başvurulan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. 2024 yılında yüzde 27,3 olan bu uygulama oranı, 2025 yılında yüzde 28,7'ye yükseldi. Gelir düzeyi en düşük grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 olurken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 olarak kaydedildi.
Tüketicilerin Büyük Bölümü Gıda İsrafını Önlemek İçin Çaba Gösteriyor
Araştırmaya katılan tüketicilerin yüzde 83,6'sı gıda israfını önlemek amacıyla bireysel olarak gerekli çabayı gösterdiğini ifade etti.
