Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri'ni yayımladı. Açıklanan veriler, Türkiye'de üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranının yükseldiğini ortaya koyarken, İzmir'in sıralamadaki yeri dikkat çekti. Türkiye genelinde beyin göçü oranı yüzde 2,2'ye ulaşarak 2015 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. İzmir ise hem erkek hem de kadın üniversite mezunlarının beyin göçü oranında İstanbul'un ardından ikinci sırada yer aldı.
İzmir beyin göçünde ikinci sıraya yerleşti
TÜİK verilerine göre İstanbul, yüzde 4'lük oranla Türkiye'de beyin göçünün en yüksek olduğu il oldu. İstanbul'u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.
İzmir'de özellikle erkek yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç oranı öne çıktı. Kentte erkek mezunların beyin göçü oranı yüzde 4,4 olarak hesaplanırken, kadın mezunlarda bu oran yüzde 2,8 oldu.
Erkek mezunlarda İstanbul yüzde 4,7 ile ilk sırada yer alırken, İzmir yüzde 4,4 ile ikinci, Ankara yüzde 3,6 ile üçüncü sırada bulundu. Eskişehir'de oran yüzde 2,9, Yalova'da ise yüzde 2,8 olarak kaydedildi.
Kadın mezunlarda da benzer bir sıralama ortaya çıktı. İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada yer alırken, İzmir yüzde 2,8 ile ikinci, Ankara yüzde 2,4 ile üçüncü oldu. Bu illeri yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa izledi.
Türkiye'de beyin göçü 2015'ten bu yana zirvede
Türkiye genelinde yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2025 yılında bir önceki yıla göre artarak yüzde 2,2'ye yükseldi. Böylece 2015 yılından itibaren tutulan veri setindeki en yüksek oran kaydedildi.
Cinsiyete göre değerlendirildiğinde erkek mezunların beyin göçü oranı yüzde 2,7, kadın mezunların oranı ise yüzde 1,8 olarak gerçekleşti.
Beyin göçünün en düşük olduğu il yüzde 0,2 ile Siirt oldu. Siirt'i Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis takip etti.
Vakıf üniversitesi mezunlarında oran yüzde 4,4
Üniversitelerin statüsüne göre yapılan incelemede, devlet üniversitelerinden mezun olanların beyin göçü oranı yüzde 1,9 olarak hesaplandı. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise bu oran yüzde 4,4'e ulaştı.
Vakıf üniversitelerinden tam burslu mezun olanlarda beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile en yüksek seviyede gerçekleşti. Kısmi burslu mezunlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 olarak kaydedildi.
En fazla beyin göçü bilişim ve mühendislikte
Eğitim alanlarına göre beyin göçünün en yüksek olduğu kategori yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti.
Bilişim ve iletişim teknolojilerinden mezun erkeklerin beyin göçü oranı yüzde 8,2, kadınların oranı ise yüzde 5,1 olarak açıklandı.
En düşük beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında görüldü. Kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanı son sırada yer aldı.
Moleküler biyoloji ve genetik mezunları ilk sırada
Lisans programları arasında beyin göçünün en yüksek olduğu bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu.
Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği izledi.
Öğrenim diline göre yapılan değerlendirmede Fransızca eğitim alan mezunlar yüzde 10,5 ile ilk sırada yer aldı. Almanca eğitim alanlarda oran yüzde 7,5, İngilizce eğitim alanlarda yüzde 6,8, Rusça eğitim alanlarda ise yüzde 5 olarak hesaplandı.
Üniversite mezunları en çok Almanya'ya göç etti
TÜİK verilerine göre Türkiye'den yurt dışına göç eden yükseköğretim mezunlarının en fazla tercih ettiği ülke Almanya oldu.
Almanya'nın ardından yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada sıralandı.
Almanya'ya göç edenler arasında bilgisayar mühendisliği mezunları en büyük payı oluşturdu. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda'ya göç edenler arasında da ilk sırada yer aldı.
ABD'ye göç edenlerde elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada'ya göç edenlerde ise işletme mezunları en yüksek paya sahip bölümler oldu.
