Türk su ürünleri sektörünün son yıllarda ihracatını hızla artırdığı Türk somonu, uluslararası pazardaki konumunu güçlendirdi. 2019 yılında 29 milyon dolar olan ihracat, 2025 sonunda 520 milyon dolara yükseldi. Dünya somon ihracatından aldığı payı yüzde 1,7'ye çıkaran Türkiye, 40 ülkeye ulaşırken sektör temsilcileri yeni büyüme stratejilerini Türkiye İhracatçılar Meclisi'nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı'nda değerlendirdi.
Türk somonu ihracatı 431 milyon dolara ulaştı
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2026 yılının ocak-eylül döneminde Türk somonu ihracatının 431 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Bu rakamın aynı dönemde gerçekleştirilen 1 milyar 810 milyon dolarlık toplam su ürünleri ihracatının yüzde 24'ünü oluşturduğunu belirtti. Kızıltan, Türkiye'nin 2021 yılında dünya somon ihracatından yüzde 0,8 pay alırken 2025 sonunda bu oranı yüzde 1,7'ye yükselttiğini aktardı. Türkiye'nin bu süreçte Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu ve Avustralya'yı geride bırakarak 11. sıraya yerleştiğini ifade etti.
Türk somonu için Norveç modeli gündemde
Dünya somon ihracatının 39 milyar doları aştığını belirten Kızıltan, Norveç'in 12,5 milyar dolarla ilk sırada bulunduğunu, Şili'nin 6,4 milyar dolar ve İsveç'in 4,8 milyar dolarla Norveç'i izlediğini söyledi. Norveç Deniz Ürünleri Konseyi'nin 2026 yılı tanıtım bütçesinin 45 milyon dolara ulaştığını aktaran Kızıltan, Norveçli futbolcu Erling Haaland'ın marka büyükelçisi olarak görev aldığı tanıtım çalışmalarını örnek gösterdi. Kızıltan, Türk somonu için benzer bir uluslararası pazarlama stratejisi uygulanması halinde Türkiye'nin dünya sıralamasında ilk üçe girebilecek potansiyele sahip olduğunu savundu.
Yeni pazarlar ve markalaşma vurgusu
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonuna özellikle Rusya ve Vietnam'dan gelen talebin sektörün büyüme potansiyelini ortaya koyduğunu belirtti. Mevcut ihracat seviyesini daha büyük bir gelişimin başlangıcı olarak değerlendirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise ihracatın belirli pazarlarda yoğunlaşmasının risk oluşturduğuna dikkat çekti. Yeni pazarlara erişim, ürün çeşitliliği, kalite standartları, izlenebilirlik ve markalaşmanın birlikte geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Türkyılmaz, Türk somonunun biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı olduğunu, ancak Türkiye'de geliştirilen üretim modeliyle uluslararası ticarette kendine özgü bir kimlik kazandığını da sözlerine ekledi.
