Türkiye'nin uzay programında yeni bir adım atıldı. Uzayın barışçıl ve şeffaf biçimde araştırılması konusunda uluslararası iş birliğini öngören Artemis Anlaşmaları'na Türkiye de katıldı. Washington'daki NASA Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen imza töreninde Türkiye'yi Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç temsil etti.
ABD adına ise törene NASA Direktörü Jared Isaacman ile ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson katıldı. Türkiye, imzayla birlikte Artemis Anlaşmaları'na katılan 71'inci ülke oldu.
Türkiye Artemis Anlaşmaları'na imza attı
Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ile ilk Türk astronot Alper Gezeravcı'nın da yer aldığı törende konuşan Bakan Kacır, Türkiye'nin havacılık ve uzay alanındaki çalışmalarını anlattı. Kacır, ABD ile bu alanda son dönemde hız kazanan iş birliğine de dikkat çekti.
Türkiye'nin uzay alanında yeni bir döneme girdiğini belirten Kacır, "Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız, uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır." dedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın temmuz ayında Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'ne katılmasının iki ülkenin uzay projelerindeki iş birliği planlarını güçlendirdiğini ifade eden Kacır, Türkiye'nin bu alanda güçlü planlamalar yürüttüğünü söyledi.
Kacır ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan öncülüğünde uzay alanında gerçekleştirilen çalışmalara değinerek uydu teknolojileri, Türkiye Uzay Ajansının kurulması ve TEKNOFEST kapsamında atılan adımları anlattı.
'Önemli bir dönüm noktası'
NASA Direktörü Jared Isaacman, Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendiğini belirtti.
Isaacman, "Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor." ifadelerini kullandı. ABD ile Türkiye'nin "astronotlarını Ay'ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu" paylaştığını da söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığından Connor Tomlinson ise Türkiye'nin anlaşmalara katılımını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek uzay çalışmaları konusunda iki ülke arasındaki iş birliğinin artarak süreceğine inandığını kaydetti.
Konuşmaların ardından Artemis Anlaşmaları'nı Türkiye adına imzalayan Kacır, "Hayırlı olsun." dedi.
Türkiye'nin Ay görevi için 2027 hedefi
İmza töreninin ardından Türk basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Bakan Kacır, Artemis Anlaşmaları'na katılımın Türkiye'nin son yıllarda gerçekleştirdiği uzay çalışmalarının bir parçası olduğunu söyledi.
Türkiye'nin Ay misyonuna ilişkin takvimi de paylaşan Kacır, 2027'nin ilk aylarını işaret etti.
Kacır, "Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız." diye konuştu.
Plan kapsamında hibrit motora sahip bir uzay aracının Ay'a gönderilmesi hedefleniyor.
Somali'deki uzay limanının inşası sürüyor
Türkiye'nin uzay alanındaki bir diğer projesinin ise Somali'de devam ettiğini belirten Kacır, burada bir uzay limanının inşasına başlandığını açıkladı. Kacır, söz konusu tesisin Türkiye'nin uzay ekonomisindeki konumunu güçlendirmesinin ve uzay çalışmalarında daha bağımsız hareket edilmesine imkan sağlamasının hedeflendiğini ifade etti.
Türkiye'nin insanlı uzay araştırmalarında da son yıllarda önemli çalışmalar gerçekleştirdiğini belirten Kacır, "Dolayısıyla Türkiye'nin Milli Uzay Programı hedeflerine ulaşması için çok yönlü bir şekilde gayret gösteriyoruz." ifadesini kullandı.
Kacır, Türkiye'de havacılık ve uzay teknolojilerine yönelik ilgiyi değerlendirirken, "Dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle, adeta bir dip dalgayla Türkiye, havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor." dedi.
Kacır'dan uluslararası iş birliği vurgusu
Artemis Anlaşmaları'nın Türkiye'nin 2027'de gerçekleştirmeyi planladığı Ay misyonu açısından taşıdığı öneme değinen Bakan Kacır, anlaşma kapsamında uluslararası iş birliğinin geliştirilmesinin amaçlandığını belirtti.
Kacır, "Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi, bu alanda yürütülen çalışmalarda ülkelerin uyum içinde hareket etmesi konusunda iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konuluyor. Türkiye olarak 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu çerçevesinde Artemis Anlaşmaları'na imza atmak ve uluslararası iş birliğini bu anlamda daha ileri bir düzeye taşıyabilecek bir zemini oluşturmayı önemsiyoruz." ifadelerini kullandı.
NASA'dan Türkiye'ye Artemis mesajı
NASA da Türkiye'nin anlaşmalara katılmasının ardından sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Paylaşımda Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'nı imzalayarak uzayın barışçıl şekilde keşfedilmesi ve bu alanda refahın artırılması konusunda taahhütte bulunan ülkelere katıldığı belirtildi.
NASA'nın mesajında, "Artemis Anlaşmaları'na hoş geldin, Türkiye." ifadesine yer verildi.
Artemis Anlaşmaları nedir?
1967 Dış Uzay Anlaşması'nı temel alan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu şekilde keşfedilmesine yönelik çok taraflı ve bağlayıcı olmayan ilke ve kuralları içeriyor.
Anlaşmalarda uzay nesnelerinin kayıt altına alınması, ülkelerin uzay faaliyetlerinin çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşılması ve acil durumlarda yardım sağlanması gibi ilkeler bulunuyor.
ABD'nin Artemis programı kapsamında Ay'da kalıcı bir üs oluşturulması, Ay'ın Mars görevleri için bir durak olarak değerlendirilmesi ve buradaki kaynaklardan yararlanılması da hedefler arasında bulunuyor.
Artemis Anlaşmaları ilk olarak 13 Ekim 2020'de ABD'nin yanı sıra Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından imzalanmıştı.
