Türkiye'nin yumurta ihracatı, 2026 yılının ilk 9 ayında önemli ölçüde artış gösterdi. Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, ocak-eylül döneminde yumurta ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 54 artarak 418 milyon 676 bin dolara yükseldi. Hayvansal mamuller ihracatında ilk sırada yer alan yumurta sektöründe, özellikle sofralık ve kuluçkalık tavuk yumurtaları dış satımın büyük bölümünü oluşturdu. Küresel tavukçuluk sektöründe görülen hastalıklar, bazı ülkelerde üretimin etkilenmesi ve iç piyasada ihracat kotalarının esnetilmesi, sektörün dış satımındaki artışta etkili oldu.
Hayvansal mamuller ihracatında yumurta sektörü ilk sırada
AA muhabirinin Ege İhracatçı Birlikleri verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin su ürünleri hariç hayvansal mamuller ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde 667 bin 143 tonluk ürün sevkiyatı karşılığında 1 milyar 275 milyon 293 bin dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu dönemde hayvansal mamuller dış satımında en yüksek ihracat değerine yumurta sektörü ulaştı.
Geçen yılın ilk 9 ayında 271 milyon 430 bin dolarlık ihracat gerçekleştiren yumurta sektörü, bu yılın aynı döneminde dış satımını yüzde 54 artırarak 418 milyon 676 bin dolara çıkardı. Böylece sektör, yılın ilk 9 ayında hayvansal mamuller ihracatında ilk sıradaki yerini aldı.
Yumurta ihracatında en büyük payı sofralık ve kuluçkalık tavuk yumurtaları oluşturdu. Sofralık tavuk yumurtası ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre değer bazında yüzde 132,4 artarak 153 milyon 150 bin dolara ulaştı. Kuluçkalık tavuk yumurtası ihracatı ise ocak-eylül döneminde 245 milyon 512 bin dolar olarak kaydedildi.
Kuş gribi küresel yumurta ticaretini etkiledi
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Bedri Girit, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yumurta ihracatındaki yükselişin hem iç piyasa dinamiklerinden hem de küresel tavukçuluk sektöründe yaşanan hastalıklardan kaynaklandığını belirtti.
İklim değişikliklerinin ve hastalıkların dünya genelinde tavukçuluk sektörünün verimini etkilediğini ifade eden Girit, özellikle bazı ülkelerde görülen kuş gribinin uluslararası ticaretteki dengeleri değiştirdiğini söyledi. Hastalık nedeniyle üretimi etkilenen ülkelerin dış ticaretteki konumlarının değişebildiğine dikkati çeken Girit, bu durumun Türkiye'nin özellikle Avrupa Birliği ülkelerine yönelik yumurta ihracatına katkı sağladığını bildirdi.
Girit, konuya ilişkin açıklamasında, "Bazı ülkelerde, örneğin ABD ve Avrupa'nın 5 ülkesinde kuş gribi görülmesi, dünya ticaretindeki dengeleri değiştiriyor hatta bazen ihracatçı bir ülke ithalatçı konumuna gelebiliyor. Bu durum özellikle Avrupa Birliği ülkelerine çok fazla ürün göndermemizi sağladı." ifadelerini kullandı.
Küresel tavukçuluk sektöründe yaşanan bu gelişmelerin Türkiye'nin ihracat pazarlarına yansıdığını belirten Girit, Hollanda, Polonya, Yunanistan, İtalya ve Belçika gibi ülkelere yapılan yumurta ihracatında yüzde 100'e yakın artış yaşandığını dile getirdi.
İhracat kotalarının artırılması dış satımı destekledi
Yumurta ihracatındaki yükselişte etkili olan bir diğer gelişme ise iç piyasada küçük boy yumurtalara yönelik ihracat kotalarının esnetilmesi oldu. Bedri Girit, ihracat kotalarında gerçekleştirilen düzenlemenin sektörün dış pazarlara daha fazla ürün göndermesine olanak sağladığını belirtti.
Tarım ve Orman Bakanlığının iç piyasadaki üretim miktarının yeterli olduğunu ve fiyatlarda dalgalanma yaşanmadığını tespit ettiğini aktaran Girit, bu değerlendirmenin ardından küçük boy yumurtalar için uygulanan ihracat kotalarının yaklaşık 5 kat artırıldığını söyledi.
Girit, kotalardaki esnemenin yumurta sektörünün ihracat performansını destekleyen gelişmeler arasında yer aldığını ifade etti.
Orta Doğu ülkeleri ana ihracat pazarı olmayı sürdürüyor
Türkiye'nin yumurta ihracatında Orta Doğu ülkeleri önemli bir yer tutmaya devam ediyor. Bedri Girit, yumurtanın 60 günlük raf ömrüne sahip olması ve ürünlerin taşınmasında dikkate alınması gereken lojistik koşullar nedeniyle ihracatın ağırlıklı olarak Türkiye'ye yakın coğrafyalara gerçekleştirildiğini belirtti.
Bu kapsamda Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, İran ve Suriye'nin Türk yumurta sektörünün ana ihracat pazarları olmayı sürdürdüğünü ifade eden Girit, söz konusu ülkelerin dış satımdaki önemini koruduğunu söyledi.
Girit, sektörün mevcut pazarlardaki faaliyetlerini sürdürürken yeni ülkelere de ihracat gerçekleştirmeye başladığını bildirdi. Afrika kıtasında Gambiya, Ekvator Ginesi, Sudan ve Cibuti'nin yeni pazarlar arasında yer aldığını belirten Girit, Avrupa'da ise Macaristan ve Almanya'nın sektörün yeni ihracat pazarlarına dahil olduğunu aktardı.
Böylece yumurta sektörü, Orta Doğu'daki ana pazarlarının yanı sıra Afrika ve Avrupa ülkelerine yönelik dış satımını da sürdürdü.
Türkiye'de 100 milyona yakın yumurtlayan tavuk bulunuyor
Türkiye'nin tavukçuluk sektöründeki üretim kapasitesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bedri Girit, sektörde son teknolojilerin kullanıldığını ve mevcut üretim kapasitesinin iç piyasanın ihtiyaçlarını karşılamak için fazlasıyla yeterli olduğunu vurguladı.
Türkiye'de yaklaşık 100 milyon yumurtlayan tavuk bulunduğunu belirten Girit, üretim kapasitesi ve arz-talep dengesi açısından endişe edilmesi gereken bir durum olmadığını ifade etti.
Girit, yumurta üretimi ve iç piyasadaki fiyatlara ilişkin açıklamasında, üreticiden çıkış fiyatlarıyla tüketicinin market veya pazarda karşılaştığı fiyatlar arasındaki farklılığa da değindi.
Sektördeki arz-talep dengesine ilişkin herhangi bir endişe bulunmadığını söyleyen Girit, "Arz talep dengesinde endişe edilecek bir durum yok. Üreticiden çıkış fiyatları hiçbir zaman 4 lirayı geçmemiştir. Tüketici, marketten veya pazardan daha yüksek fiyata alıyorsa bu da tabii ki bizim dışımızdaki bir konu." dedi.
Yıl sonu yumurta ihracatı hedefi 550 milyon dolara çıkarıldı
Yumurta sektörünün 2026 yılı sonuna ilişkin ihracat beklentilerini de paylaşan Bedri Girit, ihracat kotalarının serbest bırakılmasına yönelik düzenlemelerin ardından sektörün yıl sonu hedefinin yukarı yönlü güncellendiğini açıkladı.
Daha önce 500 milyon dolar olarak belirlenen ihracat hedefinin 50 milyon dolar artırıldığını belirten Girit, 2026 yılı sonunda 550 milyon dolarlık yumurta ihracatına ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.
Girit, "Geçen sene 500 milyon doları hedefledik ancak kotaların serbest bırakılmasına istinaden (2026) hedefimizi 50 milyon dolar artırarak 550 milyon dolara çıkardık." ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin yumurta ihracatı, yılın ocak-eylül döneminde 418 milyon 676 bin dolara ulaşırken sektör, yılın kalan döneminde 550 milyon dolarlık ihracat hedefine odaklandı.
