NATO Zirvesi'nde Türkiye ile ABD arasında F-35 savaş uçaklarına ilişkin verilen mesajların ardından gözler yeniden bu programa çevrildi. Vatandaşlar, "Türkiye'ye verilmesi beklenen F-35 fiyatı ne kadar? F-35'in özellikleri neler?" sorularını araştırıyor. İşte detaylar...
Ankara'da gerçekleştirilen NATO Liderler Zirvesi'nin ardından Türkiye ile ABD arasında savunma alanındaki temaslar yeniden hız kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın görüşmesinin ardından F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı yeniden kamuoyunun gündemine taşındı.
F-35 satışı konusunda son açıklamalar
NATO Zirvesi kapsamında yapılan görüşmeler sonrasında ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye ile ilişkilerin olumlu seyrettiğini belirterek F-35 konusunda değerlendirme yapacaklarını ifade etti. Trump, Türkiye'yi "sadık bir dost" olarak nitelendirirken, F-35 konusunda ilerleyen süreçte yeni adımların değerlendirilebileceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da F-35 meselesinin yeni bir konu olmadığını belirterek, daha önce ABD'li yetkililerle görüşmeler gerçekleştirildiğini ve beş uçak konusunda verilen sözleri hatırlattı.
Bununla birlikte, olası bir satışın gerçekleşebilmesi için ABD Kongresi'nin onayı ile birlikte CAATSA yaptırımları ve S-400 kaynaklı hukuki sürecin de çözüme kavuşması gerekiyor.
F-35 neden stratejik önem taşıyor?
F-35 Lightning II, beşinci nesil çok amaçlı savaş uçağı olarak düşük görünürlük (stealth) teknolojisi, gelişmiş sensör sistemleri ve ağ merkezli harekât kabiliyetiyle öne çıkıyor.
Türkiye'nin geliştirdiği milli muharip uçak KAAN'ın yanında F-35 filosuna da sahip olması halinde Türk Hava Kuvvetleri'nin operasyonel kabiliyetinin önemli ölçüde artabileceği değerlendiriliyor. Özellikle sensör paylaşımı, elektronik harp kabiliyeti ve hassas taarruz yetenekleri nedeniyle F-35, modern hava kuvvetlerinin en kritik platformlarından biri olarak gösteriliyor.
F-35'in özellikleri neler?
F-35; hava-hava, hava-yer, keşif ve elektronik harp görevlerini yerine getirebilen tek motorlu ve tek pilotlu beşinci nesil savaş uçağı olarak görev yapıyor.
Uçağın dikkat çeken özelliklerinden bazıları şöyle:
- Düşük radar görünürlüğü (stealth) teknolojisi
- 360 derece görüş sağlayan DAS sensör sistemi
- Sensör füzyonu sayesinde pilot için tek ekranda kapsamlı operasyon verisi
- Link-16 ve MADL veri paylaşım sistemi
- Havadan havaya ve havadan karaya mühimmat kullanabilme
- Yaklaşık Mach 1.6 (1.900 km/s'nin üzerinde) azami hız
- 60 bin feet operasyon irtifası
Havada yakıt ikmali yapabilme kabiliyeti
F-35'in F-35A, F-35B ve F-35C olmak üzere üç farklı modeli bulunuyor. Türkiye'nin gündemindeki model ise klasik pistlerden kalkış yapabilen F-35A versiyonu olarak öne çıkıyor.
Türkiye'ye verilmesi beklenen F-35 fiyatı ne kadar?
Uluslararası savunma sanayi verilerine göre F-35A modelinin yalnızca uçağı kapsayan "flyaway" maliyeti son üretim partilerinde yaklaşık 90 milyon dolar seviyesinde bulunuyor.
Ancak ülkeler genellikle yalnızca uçağı satın almıyor. Satış paketlerinde;
- pilot ve teknisyen eğitimi,
- simülatörler,
- bakım ekipmanları,
- yedek motor,
- yedek parçalar,
- mühimmat,
- lojistik destek,
- yazılım hizmetleri
gibi kalemler de yer aldığı için toplam maliyet önemli ölçüde artabiliyor.
Türkiye'nin F-35 sürecinde son durum
Türkiye, F-35 programının ortak ülkelerinden biri olarak projeye yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yapmıştı. Programdan çıkarılmasının ardından Ankara, bu ödemenin iadesi veya farklı bir savunma iş birliği kapsamında mahsuplaştırılması yönündeki talebini sürdürüyor.
F-35 satışına ilişkin diplomatik temaslar devam ederken, sürecin nasıl sonuçlanacağı iki ülke arasındaki müzakereler ve ABD'deki yasal süreçlerin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.
