Kökleri 19. yüzyıla uzanan ve yüzyıllar boyunca çeyizlerin vazgeçilmez süsü olan Antep işi nakışı, uluslararası tescilin ardından yeniden gündemde. UNESCO’nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi’ne dahil ettiği bu geleneksel el sanatı, kültürel mirasın korunması ve yaşatılması amacıyla gelecek nesillere aktarılacak. 13–18 Aralık 2025 tarihleri arasında düzenlenen UNESCO toplantısında listeye giren Antep işi nakışı, yalnızca estetik değeriyle değil, arkasındaki emek ve ustalık geleneğiyle de dikkat çekiyor. Tel çekilerek yapılan özel tekniği sayesinde diğer nakış türlerinden ayrılan bu sanat, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaştı.
Gaziantep’te faaliyet gösteren Gaziantep Olgunlaşma Enstitüsü, Antep işi nakışının yaşatılması için eğitim çalışmalarını sürdürüyor. Enstitü bünyesinde açılan kurslarda kadınlara hem teknik bilgi aktarılıyor hem de bu sanatın kültürel arka planı öğretiliyor.
Usta öğretici Filiz Muştu, Antep işi nakışının zahmetli ama bir o kadar da değerli bir süreç olduğunu vurguladı. Muştu, “Kumaşın tellerini çekiyoruz, ardından delikler açıp motiflerle dolduruyoruz. Bir mercimek büyüklüğündeki deliğe dokuz kez iğne batırıyoruz. ‘İğneyle kuyu kazmak’ derler ya, biz gerçekten iğneyle kuyu kazıyoruz” ifadelerini kullandı. Geçmişte sandıklarda saklanan bu eserlerin artık modern tasarımlarla günlük yaşamda da kullanılabildiğini belirtti.
Bir diğer usta öğretici Kevser İşitemiz ise Antep işi nakışının UNESCO tesciliyle birlikte dünya çapında daha görünür hale geldiğini söyledi. Bu başarının, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Olgunlaşma Enstitüleri ve Fatma Şahin’in öncülüğündeki yerel desteklerle mümkün olduğunu ifade eden İşitemiz, ustalar olarak bu mirası geleceğe taşımakta kararlı olduklarını dile getirdi.
Ustalar, özellikle genç kuşağın bu sanata ilgisini artırmayı hedefliyor. Antep işi nakışının yalnızca örtü ve çeyiz ürünleriyle sınırlı kalmayıp, takı, aksesuar ve modern giyim ürünlerinde de kullanılabileceği belirtiliyor. Küpe, toka ve kemer gibi tasarımlarla gençlerin hayal gücü sayesinde bu geleneğin yeni bir kimlik kazanması amaçlanıyor.
UNESCO tesciliyle birlikte Antep işi nakışı, sadece geçmişin bir hatırası olmaktan çıkıp, yaşayan bir kültürel miras olarak geleceğe taşınması hedeflenen değerler arasında yerini aldı. Bu süreç, Gaziantep’in kültürel zenginliğini uluslararası alanda daha görünür kılarken, geleneksel el sanatlarının sürdürülebilirliği açısından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
