Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) İzmir Şube Başkanı Necati Kalafat, kamusal eğitimde yaşanan sorunlar, okul kayıtlarında talep edilen ücretler ve eğitim sistemindeki ticarileşmeye ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Devlet okulu anlayışında son 10 yılda ciddi bir gerileme yaşandığını vurgulayan Kalafat, velilere çağrıda bulunarak öğrencilerden kayıt adı altında ücret talep edilmesinin anayasal bir suç olduğunu, yaşanan bu durumun bağış değil haraç olduğunu ifade etti.
‘Zaten vergi veriyoruz’
Okul idarelerinin "ödenek yok" bahanesiyle velilerden para toplamasını sert bir dille eleştiren Kalafat, vergi yükümlülüklerine vurgu yaptığı konuşmasında: “Devlet eğitime yeterli bütçeyi ayırmıyor. Kayıt döneminde okul yöneticileri velilere, 'Devlet ödenek vermiyor, elinizi taşın altına koymalısınız.' diyerek para talep ediyor. Bu doğru bir argüman değildir. Bizler zaten yüksek vergiler ödüyoruz. Asgari ücretlinin de çalışan bir öğretmenin de brüt maaşından ciddi miktarda vergi ve kesinti yapılıyor. Verginin temel amacı; hastalandığımızda sağlık hizmeti alabilmek, çocuklarımız için de nitelikli, eşit, adil ve güvenli bir kamusal eğitim sağlamaktır. Biz bu parayı devlete zaten ödüyoruz. Buna rağmen 'Devletin parası yok.' denilerek yük velinin sırtına bindiriliyor. Bizim itirazımız tam da bu zihniyetedir” dedi.
‘Onun adı harç olur’
Kayıt ücreti adı altında istenen paraların yasal hiçbir zemini olmadığını ifade eden Kalafat, “Vergilere rağmen velilerden 500 lira ve 10 bin lira arasında kayıt paraları talep etmek, eğitimi ticarethaneye çevirmektir. Buradan okul yöneticilerini uyarıyoruz: Zorunlu kayıt alanındaki bir öğrenciden kayıt adı altında 1 lira bile talep etmek anayasal bir suçtur. Milyonlarca liralık bütçeye sahip Millî Eğitim Bakanlığı'nın kaynakları; itibar harcamalarına veya vergi aflarına değil, doğrudan çocukların eğitimine aktarılmalıdır. Bizim en büyük itibarımız çocuklarımızdır” diye konuştu.
‘Önce para sonra kayıt’
Okul yönetiminin bağış adı altındaki parayı almadan öğrencileri okula kayıt etmediğini iddia eden veli O.S. ise yaptığı açıklamada: “geçtiğimiz günlerde çocuğumu bir devlet okuluna kayıt ettirmek için başvurduğumda, ikamet adresimiz okula uygun olduğu hâlde bir kayıt ücretiyle karşı karşıya kaldık. Bu ücret, “bağış” adı altında her veliden farklı miktarlarda talep ediliyordu. İstenen miktarın 10 bin TL’ye kadar çıktığına bizzat şahit oldum. Bununla da kalmayıp okulda kullanılmak üzere A4 kâğıdı, silgi ve benzeri kırtasiye malzemelerinin de velilerden temin edilmesi isteniyordu. Elbette veliler olarak imkânlarımız doğrultusunda çocuklarımızın eğitim gördüğü okula destek olmak ve bağış yapmak isteriz. Ancak maddi imkânları yetersiz olan ve bu ücretleri karşılayamayacak durumda bulunan birçok veli de var. Özellikle devlet okullarında eğitim gören öğrencilerin ailelerinin tamamının bu tür ödemeleri karşılayabilecek ekonomik güce sahip olmadığını hepimiz biliyoruz” dedi.
MEB: Veliden para istemeyin
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 19 Ağustos’ta tüm il milli eğitim müdürlüklerine gönderdiği genelgede eğitim öğretimde yapılacak iş ve işlemlerde okul sisteminde otomatik gerçekleşen okul kayıtlarından dolayı velilerin kayıt ücreti ödemesinin söz konusu olmamasını istedi. Genelgede, “Öğrenci kayıt işlemleri 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı Adrese Dayalı Kayıt Sistemi (e-Kayıt) Usul ve Esasları gereğince yürütülecek, öğretmen norm dağılımının olumsuz etkilenmemesi, okullardaki sınıf mevcutlarının dengeli bir şekilde dağılımının yapılabilmesi, fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi, okulların tam kapasiteyle kullanımı gibi nedenler dolayısıyla kayıt bölgesi sınırlamalarına kesinlikle uygun davranılacak ve kayıt bölgeleri dışından öğrenci kaydı yapılmayacak. Velilerin ayrıca okul idaresiyle kayıt konusunda iletişim kurmasına gerek kalmadığından, kayıt parası veya başka ad altında zorunlu ücret talep edilmesi mümkün olmayacak. Velilerden kayıtlara ilişkin herhangi bir ücret istendiğine dair şikayet gelmesi halinde gereği yapılacak” ifadelerine yer verilmişti.
