Screwworm olarak bilinen ve Cochliomyia cinsine ait sinek türlerinin larvaları, Kuzey ve Güney Amerika’da hayvancılık açısından önemli zararlılar arasında yer alıyor. Adını, vücut yapısındaki halka şeklindeki dikenlerin oluşturduğu vida benzeri görünümden alan larvalar, özellikle büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar başta olmak üzere geyikler ve diğer hayvanlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bazı vakalarda insanlarda da görülebilen bu parazitler, açık yaralara veya mukozalara yerleşerek dokuların içine doğru ilerliyor.
Gerçek vida kurdu olarak bilinen Cochliomyia hominivorax ile ikincil vida kurdu olarak adlandırılan Cochliomyia macellaria türleri, evcil ve yabani hayvanların yüzeysel yaralarında gelişiyor. Dişi sinekler açık yara veya mukozaların yakınına 200 ila 400 arasında yumurta bırakıyor. Yumurtalardan çıkan larvalar canlı dokuların içine girerek gelişimlerini sürdürüyor. Olgunlaşan larvalar daha sonra toprağa düşerek pupa evresine geçiyor. Şiddetli enfestasyon vakalarında etkilenen hayvanların bir ila iki hafta gibi kısa bir sürede hayatını kaybedebildiği belirtiliyor.
Vida kurduyla mücadelede en önemli yöntemlerden biri steril böcek tekniği olarak bilinen uygulama oldu. Amerikalı entomolog Edward Fred Knipling ile Raymond Bushland tarafından geliştirilen yöntemde, erkek sinekler steril hale getirilerek doğaya salınıyor. Dişi sineklerin yalnızca bir kez çiftleşmesinden hareketle geliştirilen sistemde, steril erkeklerle çiftleşen dişilerin döllenmiş yumurta bırakmaması hedefleniyor.
Knipling ve Bushland, İkinci Dünya Savaşı sonrasında eski bir askeri röntgen cihazı kullanarak Yeni Dünya vida kurdu sineklerini steril hale getirmeye başladı. 1954 yılında Karayipler’deki Curaçao Adası’na steril sinekler bırakıldı ve yalnızca dokuz hafta içinde vida kurdu popülasyonu neredeyse tamamen ortadan kaldırıldı. Benzer sonuçlar daha sonra Kuzey Amerika genelinde elde edildi. Steril böcek tekniği sonraki yıllarda Afrika’daki çeçe sineği gibi farklı zararlılarla mücadelede de kullanıldı.
Bu yöntem sayesinde vida kurdu paraziti 1960’lı ve 1970’li yıllarda ABD ve Meksika’da büyük ölçüde ortadan kaldırıldı. Sonraki yıllarda ise Orta Amerika’nın büyük bölümünde kontrol altına alındı. Güney Amerika’dan Orta ve Kuzey Amerika’ya yayılmasını engellemek amacıyla 1994 yılında Panama-ABD Vida Kurdu Yok Etme ve Önleme Komisyonu kuruldu. Komisyon, Panama ile Kolombiya sınırındaki Darién bölgesinde bir tampon bölge oluşturdu. Bu kapsamda ABD Tarım Bakanlığı tarafından bölgede düzenli olarak milyonlarca steril erkek sinek doğaya bırakıldı. Kullanılan sineklerin önemli bölümü, 2006 yılında Panama’da açılan steril sinek üretim tesisinde üretildi.
Uzun yıllar süren mücadeleye rağmen zaman zaman yeni salgınlar ortaya çıkmaya devam etti. 1976 yılında Texas’ta meydana gelen salgın yüz binlerce keçi ve koyunu etkilerken, 1,4 milyondan fazla sığırda enfestasyon görüldü ve hayvancılık sektöründe ciddi ekonomik kayıplar yaşandı. 2016 yılında ise Florida Keys bölgesinde görülen salgın, nesli tehlike altındaki Key geyiği popülasyonunun yaklaşık yüzde 15’ini etkiledi. Yetkililer salgını kısa sürede kontrol altına aldı.
2025 yılında Orta Amerika ve Meksika’daki birçok ülkede yüzlerce ve binlerce Yeni Dünya vida kurdu vakası bildirildi. Bunun üzerine eradikasyon çalışmaları yeniden yoğunlaştırıldı. Kuzey Meksika’da görülen vakalar nedeniyle ABD, aynı yılın mayıs ve temmuz aylarında güney sınır kapılarından canlı sığır ithalatını durdurdu. Texas Valisi Greg Abbott da ABD-Meksika sınırına yakın bölgede 750 milyon dolar maliyetli yeni bir steril sinek üretim tesisi kurulacağını açıkladı. Bu tesisin ABD’de kurulacak ilk steril sinek üretim merkezi olacağı belirtildi.
Ağustos 2025’te ABD, vida kurdu salgınından etkilenen bir ülkeden dönen bir kişide seyahat kaynaklı ilk insan vakasını doğruladı. Ocak 2026’da ise ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Yeni Dünya vida kurdunun Texas sınırındaki Meksika eyaleti Tamaulipas’a yayılması nedeniyle sağlık uyarısı yayımladı. Nisan 2026’da Texas sınırının yaklaşık 97 kilometre güneyindeki Nuevo León eyaletinde yeni bir vaka kaydedildi.
ABD Tarım Bakanlığı, 3 Haziran 2026 tarihinde vida kurdu larvalarının yeniden ABD’de tespit edildiğini duyurdu. İlk vakalar Texas’ın güneyindeki üç ilçede sığırlarda görüldü. Daha sonra başka bir ilçede keçilerde de enfeksiyon doğrulandı. Bir haftadan kısa süre sonra ise New Mexico eyaletinde bir köpekte vida kurdu enfeksiyonu tespit edildi.
