Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan UNESCO Global Jeoparkı sınırlarındaki volkanik kayalar, yüzyıllardır sürdürülen çömlekçilik geleneğiyle işlenerek sofralarda kullanılan güveç ve çömleklere dönüşüyor. Kuşaktan kuşağa aktarılan üretim kültürü sayesinde hazırlanan ürünler, doğal dayanıklılıklarıyla dikkat çekerken, mahallede onlarca ailenin de geçim kaynağını oluşturuyor.
Volkanik taş ve kil bir araya geliyor
Çömlek üretiminin ilk aşamasında jeopark sahasından çıkarılan volkanik kayalar mahalle sakinleri tarafından evlere taşınıyor. Daha sonra öğütme makinelerinde toz haline getirilen kayalar, su yataklarından çıkarılan kil ile belirli oranlarda karıştırılarak çamur elde ediliyor.
Hazırlanan çamur, evlerin avlularındaki tezgahlarda kadın ustaların elinde şekillendiriliyor. Güveç ve çömleklerin biçimlendirilmesinin ardından pişirme ve pazarlama süreçlerini ise erkekler üstleniyor.
Doğal yapısı sayesinde sırlama gerektirmiyor
Volkanik taşın sağladığı doğal özellikler, üretilen çömleklerin hem daha dayanıklı hem de parlak olmasını sağlıyor. Bu nedenle ürünlerde ayrıca sırlama işlemine ihtiyaç duyulmuyor. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan çömlekler, doğal yapıları sayesinde uzun ömürlü kullanım sunuyor.
Mahallenin önemli geçim kaynağı
Yaklaşık 1.830 kişinin yaşadığı mahallede 25 hanenin temel geçim kaynağını çömlek üretimi oluşturuyor. Üretilen güveç ve çömlekler tüccarlar aracılığıyla Türkiye'nin birçok iline gönderilirken, yurt dışına da ihraç ediliyor. Özellikle Kurban Bayramı öncesinde artan talep, üreticilerin en yoğun dönemlerinden birini oluşturuyor.
"Meşakkatli ama severek yapıyoruz"
Yaklaşık 30 yıldır baba ocağında öğrendiği mesleği sürdüren çömlek ustası Emine Tangüç, üretim sürecinin zorlu olmasına rağmen işlerini severek yaptıklarını belirtti.
Mahallede çömlekçiliğin asırlardır kadınların omuzlarında yükselen bir miras olduğunu ifade eden Tangüç, sabahın erken saatlerinde tezgah başına geçtiklerini ve büyük emek harcayarak üretim yaptıklarını söyledi. Geçimlerini bu meslekten sağladıklarını dile getiren Tangüç, satışların genel olarak düzenli olduğunu, ancak Kurban Bayramı dönemlerinde talebin belirgin şekilde arttığını ifade etti.
Gençler mesleğe ilgi göstermiyor
Yaklaşık 30 yıldır çömlekçilik yapan Sabriye Balkan ise mesleği küçük yaşlarda babasından öğrendiğini anlattı. Üretimin büyük sabır ve fiziksel güç gerektirdiğini belirten Balkan, gün boyunca tezgah başında çamurla çalıştıklarını söyledi.
Gençlerin artık bu zahmetli mesleğe ilgi göstermediğini dile getiren Balkan, çocukları ve torunlarının çömlekçiliği sürdürmesini beklemediğini ifade etti. Ata mesleğini elleri tuttukça yaşatmaya devam edeceklerini belirten Balkan, kendilerinden sonra bu geleneği sürdürecek kişi kalmayacağı endişesini taşıdıklarını söyledi.
