Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD), İzmir'in işgücü piyasasını ve ekonomik dönüşümünü ele alan Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir: Üçüz Dönüşüm Çağında İşgücü, Beceriler ve Yeni Fırsatlar başlıklı Think Tank Raporu'nu kamuoyuna sundu. EGİAD Dernek Merkezi'nde düzenlenen toplantıda, yapay zekâ, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve toplumsal değişimin istihdama etkileri değerlendirildi. Ege Üniversitesi'nden Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ile Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nden Doç. Dr. Işıl Kurnaz tarafından hazırlanan araştırmada TÜİK, İŞKUR ve saha çalışması verileri kullanıldı.
İzmir'de genç işsizlik yüzde 21,3'e ulaştı
Raporda kullanılan 2024 yılı verilerine göre İzmir'de 15-24 yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 21,3 olarak kaydedildi. Aynı dönemde Türkiye ortalaması yüzde 16 olurken İzmir'deki genç işsizlik oranı ülke ortalamasının 5,3 puan üzerine çıktı. İzmir'de gençlerin işgücüne katılım oranının yüzde 52 ile Türkiye ortalamasını aşması da araştırmanın dikkat çeken bulguları arasında yer aldı.
İşveren çalışan, gençler iş bulamıyor
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, İzmir'de bütün sektörleri kapsayan genel bir beceri yetersizliğinden çok, çalışanların mevcut yetkinlikleri ile iş dünyasının ihtiyaçları arasında uyumsuzluk bulunduğunu belirtti. İşverenlerin nitelikli personel bulmakta zorlanması ile iş arayanların uygun istihdam olanaklarına ulaşamamasının aynı yapısal sorunun farklı sonuçları olduğunu ifade eden Özhelvacı, çalışanlara yeni beceriler kazandırılması gerektiğini vurguladı.
Yapay zekâ mesleklerin yapısını değiştiriyor
Araştırmada, yapay zekâ ve otomasyonun meslekleri tamamen ortadan kaldırmaktan çok görev tanımlarını değiştirdiğine dikkat çekildi. Özellikle giyim ve gıda imalatı ile kara taşımacılığı sektörlerinde yeniden beceri kazandırma ihtiyacının arttığı belirtildi. Dijital takip, otomasyon, kalite kontrol, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir lojistik alanlarının önem kazandığı ifade edildi. Eğitim ve sağlık hizmetleri ise İzmir açısından yeni fırsatlar sunabilecek sektörler arasında gösterildi.
İzmir'in istihdam geleceği için 6 öneri
Araştırmada işgücü piyasasının dönüşümüne yönelik altı politika alanı belirlendi. Bunlar arasında İzmir Beceri Öngörü ve Erken Uyarı Sistemi'nin kurulması, sektörlere özel eğitim programlarının geliştirilmesi, gençlerin ilk iş deneyimlerinin desteklenmesi ve Dijital Beceri Pasaportu uygulaması öne çıktı. Ayrıca işletmelerin çalışanlarına yeni yetkinlikler kazandırması ve kamu, üniversite, özel sektör ile sivil toplum kuruluşları arasında kalıcı iş birlikleri oluşturulması önerildi. 40 iş insanı, 20 teknoloji ekosistemi temsilcisi ve 9 sivil toplum ile eğitim kurumu temsilcisinin katıldığı saha çalışmaları da rapora katkı sağladı.
Diploma tek başına yeterli değil
Raporun yazarlarından Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan, teknolojik yatırımların insan kaynağına yönelik yatırımlarla desteklenmesi gerektiğini belirtti. Diplomanın iş hayatına girişte önem taşıdığını ancak değişen çalışma koşullarına uyum sağlayacak becerilerin de geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ise İzmir'de gençlerin çalışma hayatına katılma isteğinin yüksek olduğunu ancak beceri uyumsuzluğunun istihdama erişimi zorlaştırdığını kaydetti. Toplantıya katılan Prof. Dr. Serdar Sayan da Türkiye'nin teknolojik dönüşüm, verimlilik ve yenilikçilik konularındaki tartışmalarda daha fazla gecikmemesi gerektiğini vurguladı.
EGİAD raporu Ankara'ya taşıyacak
EGİAD Başkanı Özhelvacı, raporun bulgularını karar vericilerle paylaşmak amacıyla 3-4 Kasım tarihlerinde Ankara'ya ziyaret planladıklarını açıkladı. Cumhurbaşkanlığı, TBMM, ilgili bakanlıklar ve siyasi partilerle görüşmeler gerçekleştirmeyi hedeflediklerini belirten Özhelvacı, İzmir'de de yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek odaları ve üniversitelerle iş birliğini geliştirmek istediklerini bildirdi. Özhelvacı, İzmir'in teknolojik dönüşüme uyum sağlamasında insan kaynağının geliştirilmesinin belirleyici olacağını ifade etti.
