ABD’nin en büyük kenti New York, 2026 yılına tarihi ve sembolik bir yemin töreniyle girdi. Kenti yönetmeye başlayan Zohran Mamdani, belediye başkanlığı görevine Kur’an-ı Kerim üzerine el basarak resmen başladı. Mamdani, bu yönüyle New York’un ilk Müslüman ve Güney Asya kökenli belediye başkanı olarak tarihe geçti.
Tarihi Mekânda Tarihi Yemin
Yemin töreni, Times Square’in altında yer alan ve artık kullanılmayan bir metro istasyonunda gerçekleştirildi. Mamdani törende iki ayrı Kur’an nüshası kullandı: Biri dedesi ve ailesine ait özel bir Kur’an, diğeri ise New York Halk Kütüphanesi’nden (NYPL) ödünç alınan ve yaklaşık 200 yıllık tarihi bir nüsha oldu. Cuma günü New York Belediye Binası’nda yapılacak gündüz töreninde ise dedesi ve büyükannesine ait iki farklı Kur’an’ın kullanılacağı bildirildi.
Schomburg Kur’anı ve Kültürel Arka Planı
Törende kullanılan tarihi Kur’an, bir dönem siyah tarihçi ve yazar Arturo Schomburg’a aitti. Schomburg, 1926 yılında yaklaşık 4 bin kitaptan oluşan koleksiyonunu New York Halk Kütüphanesi’ne satarak bugün Schomburg Siyah Kültürü Araştırma Merkezi’nin temelini attı. Porto Riko doğumlu, Alman ve Afro-Karayip kökenli Schomburg, 1920–1930’lu yıllarda Harlem Rönesansı’nın önde gelen entelektüel figürlerinden biri olarak biliniyor.
NYPL yetkilileri, Mamdani’nin Schomburg’a ait Kur’an’ı seçmesini; New York’un entelektüel mirasıyla kurulan güçlü bağ ve nüshanın sade, işlevsel ve günlük kullanıma uygun yapısı nedeniyle anlamlı bulduklarını açıkladı. Küçük boyutlu eser, siyah ve kırmızı mürekkeple yazılmış ince nesih hatlı metni ve çiçek motifli, yaldızlı madalyon süslemeli cildiyle 19. yüzyıl Osmanlı Suriyesi’nde üretildiğine işaret ediyor.
“Kapsayıcılığın Simgesi”
NYPL Ortadoğu ve İslam Çalışmaları küratörü Hiba Abid, Kur’an’ın yalnızca estetik değeriyle değil, ülkenin en büyük halk kütüphanesi sisteminin parçası olmasıyla da güçlü bir anlam taşıdığını vurguladı. NYPL Başkanı ve CEO’su Anthony W. Marx ise Schomburg bağlantısının, “kapsayıcılık, temsil ve yurttaşlık bilinci açısından daha büyük bir hikâyeyi simgelediğini” ifade etti.
ABD Siyasetinde Nadir Bir Örnek
Mamdani, ABD’de Kur’an üzerine yemin eden az sayıdaki siyasetçi arasında yer alıyor. New York’ta belediye başkanlarının dini bir metinle yemin etmesi zorunlu değil; ancak geçmişte birçok başkan İncil’i tercih etti. Örneğin Michael Bloomberg, ailesine ait 100 yıllık bir İncil ile; Bill de Blasio ise Franklin D. Roosevelt’e ait İncil ile yemin etmişti. Mamdani’nin selefi Eric Adams da ailesine ait bir İncil’i kullanmıştı.
Kimlik, Kampanya ve Tartışmalar
Mamdani’nin Uganda doğumlu, Güney Asya kökenli Amerikalı kimliği ve Müslüman inancı, New York’un çok kültürlü yapısını öne çıkaran seçim kampanyasının merkezinde yer aldı. Sosyal medyada geniş yankı uyandıran videolarda 11 Eylül saldırılarının kent üzerindeki etkisini ve sonrasında ABD’de yükselen İslamofobiyi açık şekilde dile getirdi. Kampanyasında sıradan New Yorkluların—Müslümanlar ve göçmenler dâhil—hikâyelerine sıkça yer verdi.
Öte yandan Mamdani, İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarını ve Gazze’deki saldırıları sert biçimde eleştirmesi nedeniyle hedef alındı. Cumhuriyetçi Temsilci Elise Stefanik gibi bazı isimler, Mamdani’yi “cihatçı komünist” ve “terör sempatizanı” olmakla suçladı. Mamdani ise kimliğini gizlemeyeceğini şu sözlerle vurgulamıştı:
“Kim olduğumu, ne yediğimi ya da gururla benimsediğim inancımı değiştirmeyeceğim. Artık kendimi gölgelerde aramayacağım. Kendimi ışıkta bulacağım.”
Yeni Dönemin Sembolü
Zohran Mamdani’nin Kur’an üzerine yemin ederek göreve başlaması, yalnızca kişisel bir tercih değil; New York’un çoğulcu yapısının, temsiliyetin ve kamusal alanda görünürlüğün güçlü bir sembolü olarak yorumlanıyor. Bu tarihi an, ABD siyasetinde din, kimlik ve yurttaşlık tartışmalarının yeni bir boyut kazandığını da ortaya koyuyor.
