Basın İlan Kurumu tarafından iletişim fakültesi öğrencilerine yönelik düzenlenen “15 Temmuz Manşetleri Gazetecilik Atölyesi”, İstanbul Üniversitesi’nde gerçekleştirilen final programıyla sona erdi. 15 Temmuz Darbe Girişimi’nin 10. yılı kapsamında “Hafızayı Koru, Hakikati Yaz” temasıyla düzenlenen programda öğrenciler, kriz dönemlerinde gazetecilik pratiğini uygulamalı olarak deneyimledi.
Türkiye genelinde 7 bölgeyi temsilen 7 üniversiteyle iş birliği içinde gerçekleştirilen “15 Temmuz Manşetleri Gazetecilik Atölyesi”nin yedinci ve son etkinliği İstanbul Üniversitesi ev sahipliğinde yapıldı. Programın açılışına Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Adak ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hatun Boztepe Taşkıran katıldı.
Etkinliğin ilk oturumunda Akşam Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Kartoğlu öğrencilerle bir araya gelerek olağanüstü dönemlerde gazeteciliğin rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Akademisyen Doç. Dr. Hülya Semiz Türkoğlu ise medya etiği, dezenformasyon ve manipülasyon konularında sunum yaptı.
Programda konuşan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’nin gazeteci adayları için önemli eğitim kurumlarından biri olduğunu belirterek, iletişim fakültesi öğrencilerinin kriz dönemlerinde doğru, hızlı ve sorumlu habercilik refleksi kazanmalarına katkı sunmak amacıyla bu atölyeyi düzenlediklerini söyledi. Bugüne kadar gerçekleştirilen etkinliklerde üniversitelerden ve öğrencilerden olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade eden Çay, öğrencilerin kendi haberlerini yazma, manşet oluşturma ve sayfa tasarımı yapma deneyimi kazandığını dile getirdi.
Darbe ve savaş gibi kriz dönemlerinin gazeteciliğin en zor sınavları olduğunu belirten Çay, “Böylesi karanlık dönemlerde halkı sindiren, korkutan sadece darbeci zihniyetler olmamıştır. Onların argümanlarına çanak tutan her haber, her manşet, her görüntü maalesef en büyük darbe destekçisi olarak karşımıza çıkmıştır” dedi.
"Asırlar geçse unutulmayacak manşetler atıldı"
15 Temmuz gecesine kadar bazı darbe dönemlerinde medyanın gerilimi artıran bir rol üstlendiğini söyleyen Çay, 15 Temmuz gecesinde ise Türk basınının milli bir bilinçle hareket ettiğini vurguladı. Çay, “Gazeteler, televizyonlar, radyolar FETÖ’cü teröristlerin baskınına uğradı. TRT’yi basan darbeciler haince talimatlarına uymayanlar için ‘Vurun’ emri bile verdi. Bu tehditlerin hem medyayı hem milleti korkutacağını düşünüyorlardı. Evet, o gece çok şey yaşandı ama medyamız geri adım atmadı. Bugün bu atölyede siz değerli öğrencilerimize de ilham olacak; değil 10 yıl, asırlar geçse unutulmayacak manşetler atıldı. Devletin bekası adına yaygın ve yerel yüzlerce gazetemizi ‘Darbeye Geçit Yok’, ‘FETÖ’cü Darbeye Milli İrade Tokadı’, ‘Vatan Hainleri’ gibi manşetler attıkları ve dimdik durdukları için bir kez daha tebrik ediyorum” ifadelerini kullandı.
Çay ayrıca, geleceğin gazetecileri olan öğrencilerin de hakikati yazan gazeteciler olarak yetişeceğine inandığını belirterek, programa katkı sunan İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar’a, üniversite ve fakülte yönetimine teşekkür etti. Basın İlan Kurumu’nun üniversitelerle iş birliklerini sürdüreceğini de sözlerine ekledi.
İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Adak ise programın yalnızca bir eğitim etkinliği olmadığını belirterek, gazeteciliğin toplumsal sorumluluğunun ve kriz anlarında medyanın rolünün yeniden değerlendirilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.
"Tarihi bir dönüm noktası"
15 Temmuz’un milletin demokrasiye ve milli iradeye sahip çıktığı tarihi bir dönüm noktası olduğunu kaydeden Adak, “Bilginin hızla yayıldığı, dezenformasyonun yoğunlaştığı böylesi kriz anlarında gazetecilik mesleğinin etik ilkeleri, doğrulama refleksi ve kamu yararı anlayışı daha da kritik hale gelmektedir” dedi.
Öğrencilerin bu atölyede yalnızca teorik bilgi edinmediğini, gerçek bir haber merkezi atmosferini deneyimlediğini söyleyen Adak, üniversitelerin eleştirel düşünmeyi geliştiren ve mesleki etik anlayışını güçlendiren yapılar olduğuna dikkat çekti. Gazeteciliğin yalnızca bilgi aktarma değil, toplumsal hafızayı kayıt altına alma sorumluluğu taşıyan bir meslek olduğunu ifade etti.
İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hatun Boztepe Taşkıran da gazetecilik eğitiminin yalnızca haber yazımı ya da içerik üretiminden ibaret olmadığını belirterek, etik değerlere bağlı, toplumsal sorumluluk bilinci gelişmiş iletişimciler yetiştirmeyi amaçladıklarını söyledi.
15 Temmuz gecesinin medya açısından da kritik bir deneyim alanı olduğunu belirten Taşkıran, gazetecilerin o gece bilgi kirliliğiyle mücadele ettiğini ve doğrulanmış bilgiyi kamuoyuna ulaştırmaya çalıştığını ifade etti. Kriz haberciliğinin iletişim eğitiminin en önemli başlıklarından biri haline geldiğini söyleyen Taşkıran, deneyimli gazetecilerin öğrencilere mentörlük yapmasının programın en güçlü yönlerinden biri olduğunu kaydetti.
Akşam Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Kartoğlu ise konuşmasında 15 Temmuz gecesi şehit düşen gazeteci Mustafa Cambaz’ı andı. 15 Temmuz’da toplumun demokrasiye sahip çıktığını ifade eden Kartoğlu, “Biz ne zaman Cumhuriyeti kendimizin kurduğunu, demokrasiyi kendimizin inşa ettiğini, bu mülkün bizim mülkümüz olduğunu içselleştirdik, o zaman darbeyi durdurmayı başardık” dedi.
"Etik yayıncılık kamusal güveni sağlar"
Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hülya Semiz Türkoğlu da yanlış bilgi, dezenformasyon ve manipülasyonun dijital ortamda iç içe geçtiğini belirterek, etik yayıncılığın haber üretimini yavaşlatan bir unsur değil, kamusal güveni sağlayan temel mesleki unsur olduğunu vurguladı.
Konuşmaların ardından katılımcılar, Basın İlan Kurumu tarafından hazırlanan “15 Temmuz Manşetleri Sergisi”ni gezdi. Sergide, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından 16, 17 ve 18 Temmuz 2016 tarihlerinde yayımlanan yaygın ve yerel gazetelerin manşetleri yer aldı. Sergi, Türk basınının milli iradenin yanında sergilediği duruşu yansıtırken, genç iletişimciler için de önemli bir mesleki hafıza çalışması niteliği taşıdı.
Programın ikinci bölümünde öğrenciler, haber yazımı, görsel kullanımı, manşet oluşturma ve gazete birinci sayfası tasarımı üzerine uygulamalı çalışma yaptı. Gruplar halinde çalışan öğrenciler, deneyimli gazeteciler ve dizgi ekiplerinin rehberliğinde “O gece sen olsan nasıl manşet atardın?” yaklaşımıyla 15 Temmuz darbe girişimini konu alan gazete birinci sayfaları hazırladı.
Etkinlik sonunda eğitmenlere teşekkür edilirken, öğrencilere katılım belgeleri verildi ve hatıra fotoğrafı çekildi. Sertifika törenine Basın İlan Kurumu Genel Müdür Yardımcısı Dr. İbrahim Delibaş da katıldı.
