Marmaris’te yer alan ve 2 bin 600 yıllık geçmişiyle dikkat çeken Phoenix Antik Kenti’ndeki arkeolojik araştırmalar yeni bir aşamaya geçti. Beş yıldır sürdürülen yüzey araştırması ve kazı çalışmaları, artık İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) yürütücülüğünde devam edecek. İEÜ Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı Öğretim Üyesi Dr. Asil Yaman’ın direktörlüğünü üstlendiği Phoenix Arkeoloji Projesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle 30 kişilik uzman ekip tarafından yürütülüyor. 2026 yılı çalışmalarının, Phoenix’in kuzeyinde yer alan Taşlıca ve Söğüt köylerinde yoğunlaştırılması planlanıyor.
Kırsal yaşam modeli
Projeyle birlikte yalnızca arkeolojik kazı yapılmayacağı, aynı zamanda bölgenin kültürel peyzajının bütüncül biçimde ele alınacağı belirtildi. Araştırmalar sırasında belgelenen kültür varlıklarının korunarak kayıt altına alınması, bölgenin UNESCO adaylığına uzanan sürece de katkı sağlayacak. Dr. Asil Yaman, yürütülen çalışmaların yalnızca kazı faaliyetlerinden ibaret olmadığını, insan, doğa, mimarlık ve üretim pratikleri arasındaki ilişkilerin disiplinler arası bir yaklaşımla incelendiğini ifade etti. 2021’den bu yana sistematik yüzey araştırmaları, mimari belgeleme, arkeolojik analizler ve kültürel miras eğitim projelerinin sürdürüldüğünü belirterek, projenin arkeoloji, mimarlık, jeoloji, ekoloji, tarih ve antropoloji gibi alanları bir araya getirdiğini vurguladı. Phoenix’in tarih boyunca kendi kendine yetebilen sürdürülebilir bir kırsal yaşam modeli sunduğunu belirten Dr. Yaman, Türkiye, Avrupa ve ABD’den araştırmacıların yer aldığı çalışmanın Türkiye’nin en kapsamlı kırsal arkeoloji ve kültürel peyzaj projelerinden biri haline geldiğini aktardı.
Dünya mirası yolunda stratejik adımlar
Phoenix’in sahip olduğu özgün kültürel peyzaj ve tarihsel süreklilik özellikleriyle dünya mirası potansiyeline sahip olduğunu dile getiren Dr. Yaman, bu doğrultuda bilimsel, mekânsal ve yönetsel altyapının oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Projenin bir sonraki aşamasında arkeolojik kazı sürecinin başlatılmasının planlandığı bildirildi. Uzun vadeli bilimsel araştırma stratejisi ve alan yönetim planı çerçevesinde yürütülen çalışmaların, Phoenix’i uluslararası akademik ve kültürel platformlarda daha görünür kılması hedefleniyor.
Sergi hazırlıkları sürüyor
Phoenix Arkeoloji Projesi, bilimsel araştırmayı çağdaş sanat üretimiyle de buluşturuyor. Taşlıca’da faaliyet gösteren Phoenix Arkeolojik Araştırma Merkezi bünyesinde yürütülen sanat programında, sanatçılar kırsal miras, su yönetimi sistemleri, üretim pratikleri ve yerel hafıza temaları üzerinden alanla etkileşime giriyor. Hazırlıkları süren sergi programıyla birlikte Phoenix’in kültürel peyzajının yalnızca akademik bir araştırma alanı olmaktan çıkarılarak kamusal ve estetik bir tartışma zemini haline getirilmesi amaçlanıyor.
