Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türk Telekom arasında müze ve ören yerlerinde uygulanacak yeni dijital dönüşüm modeli kapsamında hazırlanan protokol imzalandı. İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde düzenlenen toplantıda, ülke genelindeki müze ve ören yerlerinde hayata geçirilecek yeni nesil ziyaretçi deneyimi, akıllı biletleme sistemleri, yerli ve milli teknoloji altyapısı, veri güvenliği, dijital dönüşüm uygulamaları ile müze mağazaları ve ticari alanların yeni yönetim modeli hakkında bilgi verildi.
Toplantıda konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, imzalanan protokolün yalnızca bir biletleme sistemi olmadığını belirterek, “Yeni dönem, teknolojiyi kültürle buluşturan, ziyaretçi deneyimini merkeze alan, veri güvenliğini önceleyen, yerli altyapıya dayalı ve kamu yararını esas alan güçlü bir dönüşüm sürecidir” dedi.
Ersoy, atılan adımın kültürel miras yönetiminde dijital çağın ihtiyaçlarına uygun bütünleşik bir modele geçiş anlamı taşıdığını ifade etti. Türkiye genelinde yüksek ziyaretçi potansiyeline sahip yaklaşık 70 müze ve ören yerinin farklı işletme modelleriyle yönetildiğini belirten Ersoy, 118 noktadaki hizmetlerin ise Bakanlık personeli tarafından yürütüldüğünü söyledi.
2026-2027 yıllarında açılması planlanan 28 yeni müze ve ören yerinin de sisteme dahil edileceğini açıklayan Ersoy, bu genişleme ile birlikte mevcut 292 personelin Bakanlığın farklı birimlerinde değerlendirileceğini ifade etti. Kıdem tazminatı, SGK primi ve diğer özlük haklarından yıllık yaklaşık 400 milyon lira tasarruf sağlanacağını belirten Ersoy, 10 yıllık süreçte bu rakamın yeniden değerleme ile birlikte 8 milyar liraya ulaşacağını söyledi.
Yeni dönemde Türkiye genelindeki 216 müze ve ören yerini kapsayan bütüncül bir yapı oluşturulduğunu dile getiren Ersoy, “Artık gişe operasyonları, müze mağazaları ve ticari alanlar tek çatı altında yönetilecek. Hizmet standardı ülke genelinde yeknesak hale gelecek. Böylece yalnızca operasyonel bütünlük sağlanmayacak, kamu kaynaklarının daha verimli kullanıldığı yeni bir yapı da kurulmuş olacaktır” ifadelerini kullandı.
Yeni sistemle birlikte ziyaretçilerin yalnızca müzeye giriş yapmayacağını, aynı zamanda teknoloji destekli çok boyutlu bir tarih ve kültür deneyimi yaşayacağını belirten Ersoy, fiber altyapılar, yaygın Wi-Fi sistemleri ve 5G entegrasyonu ile yeni bir ziyaret deneyimi sunulacağını söyledi.
Akıllı biletleme sistemleri, çok kanallı dijital ödeme çözümleri, yapay zeka destekli veri analitiği, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerinin de kullanılacağını kaydeden Ersoy, sesli rehber sistemleri ve dijital arşivleme altyapılarının da devreye alınacağını açıkladı.
Ersoy, “Akıllı ziyaretçi uygulamalarıyla müzelerimiz yeni nesil deneyim merkezlerine dönüşecek. Ziyaretçilerimiz çok daha hızlı, kolay ve yenilikçi bir deneyime kavuşacak ve bir başka ifadeyle tarih ile teknoloji artık aynı kapıdan içeri girecektir” dedi.
Yeni sistemin Türk Telekom ile birlikte hayata geçirileceğini belirten Ersoy, yerli ve milli altyapıyla oluşturulacak sistem sayesinde kültürel mirasa ilişkin stratejik verilerin ülke sınırları içerisinde korunacağını vurguladı. Bunun yalnızca teknik değil, aynı zamanda dijital bağımsızlık ve kültürel egemenlik açısından da önemli olduğunu ifade etti.
Müze mağazaları, kafeteryalar, satış alanları ve ziyaretçi hizmetlerine ilişkin ticari operasyonların da yeni yapı kapsamında değerlendirileceğini söyleyen Ersoy, müze mağazalarında geleneksel Türk el sanatları, Türk lokumu, Türk kahvesi, Türk halıcılığı, geleneksel Türk süsleme sanatları ile UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan somut olmayan kültürel miras unsurlarının yer alacağını açıkladı.
Bu ürünlerin Bakanlık tarafından belgelendirilmiş somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı sanatçılar ile geleneksel el sanatları ustalarından tedarik edilmesinin zorunlu olacağını ifade eden Ersoy, bu sayede hem kültürel mirasın korunacağını hem de üretim ve istihdama katkı sağlanacağını belirtti.
Türk Telekom’un küresel pazarlama ağı ve dijital mağazaları aracılığıyla söz konusu ürünlerin yurt dışı satışlarının da yaygınlaştırılacağını kaydeden Ersoy, mevcut MüzeKart kullanıcılarının kartlarını kullanmaya devam edeceğini söyledi.
Kullanım süresi dolan kartlarda yenileme yapılacağını belirten Ersoy, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartlarının da MüzeKart olarak kullanılabileceğini açıkladı. E-devlet ve mobil uygulama üzerinden kimlik tanımlama yapılacağını ifade eden Ersoy, vatandaşların MüzeKart ücretini ödedikten sonra sıra beklemeden kimlik kartlarını okutarak giriş yapabileceğini söyledi.
Toplantıda konuşan Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin ise Türk Telekom’un yalnızca iletişim altyapısı kuran bir şirket olmadığını belirterek, Türkiye’nin dijital geleceğini inşa eden bir kurum olduklarını ifade etti.
Şahin, eğitimden sağlığa, ulaşımdan üretime kadar birçok alanda dijital dönüşüme katkı sunduklarını belirterek, kültür ve sanat alanında da önemli projeler gerçekleştirdiklerini söyledi.
Telefon kütüphanesi, erişilebilir tiyatro, 5G destekli dijital sanat deneyimleri ile müze ve ören yerlerinin dijitalleşmesi gibi projelere dikkat çeken Şahin, Türkiye genelinde yüzün üzerinde müze ve ören yerinin dijital dönüşümüne katkı sunduklarını kaydetti.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ile Rami Kütüphanesi dahil olmak üzere 1300’den fazla kütüphanenin iletişim altyapısının modern ağlarla desteklendiğini belirten Şahin, Atatürk Kültür Merkezi’nin dijital dönüşümünde de önemli rol üstlendiklerini ifade etti.
Şahin, imzalanan protokol kapsamında müze ve ören yerleri için bütüncül bir dijital dönüşüm modeli kurulacağını belirterek, “Kültürel miras alanlarımızı ortak bir dijital omurga üzerinde buluşturacak güçlü bir dijital kültür altyapısı kuruyoruz” dedi.
Biletleme hizmetlerinden satış kanallarına, ticari alanlardan otoparklara, kafeteryalardan geleneksel el sanatları mağazalarına kadar ziyaretçi deneyimini etkileyen birçok alanın dijitalleşeceğini söyleyen Şahin, bu dönüşümün fiber altyapı, siber güvenlik, veri merkezi, bulut teknolojileri, akıllı biletleme, ödeme sistemleri, veri analitiği ve yapay zeka altyapılarıyla entegre biçimde yürütüleceğini kaydetti.
Şahin, projenin yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap vermediğini, aynı zamanda Türkiye’nin kültür ve turizm alanındaki dijital geleceğine yapılan uzun vadeli stratejik yatırım niteliği taşıdığını ifade etti.
Türk Telekom CEO’su Şahin, kurulacak dijital kültür altyapısıyla kültür ve turizm verilerinin Türkiye’de güvenli biçimde saklanacağını, tüm süreçlerin yerli teknoloji ve yerli iş gücüyle yönetileceğini belirterek bunun veri egemenliği ve ekonomik katkı açısından önemli olduğunu sözlerine ekledi.
