Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayarak çocukların sosyal medya kullanımına yönelik hazırlanan yeni düzenlemeyi anlattı. Bakan Göktaş'ın açıklamasına göre, 15 yaşından küçük kullanıcıların sosyal medya hesabı açmasının önüne geçilecek. 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar ise canlı yayın yapamayacak, ekran kaydı alamayacak ve bağımlılık oluşturduğu belirtilen bazı uygulama özelliklerinden yararlanamayacak. Düzenleme 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek, platformlara 31 Mart 2027'ye kadar uyum süresi tanınacak.
15-18 yaş grubuna hangi sosyal medya yasakları geliyor?
Yeni düzenleme, 15-18 yaş arasındaki kullanıcıların sosyal medya platformlarında erişebileceği özellikleri sınırlandıracak. Bakan Göktaş, özellikle çocuklarda ekran bağımlılığına yol açan uygulama tasarımlarının değiştirileceğini belirtti.
Göktaş, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, ‘ekran kaydırma’, ‘sürekli başa kaydırma’ olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani ‘ekran kaydı’ yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar.”
Düzenlemeyle birlikte çocukların sosyal medya üzerinden kimlerle iletişim kurabileceğine ilişkin yeni kurallar da uygulanacak. Buna göre, çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Ayrıca mesajların görüldü bilgisi kapatılacak.
Sosyal medya hesabı açmak için e-Devlet doğrulaması gerekecek
Yeni sistemde sosyal medya hesabı oluşturmak isteyen kullanıcıların yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulaması zorunlu olacak. Bakan Göktaş, yalnızca 15 yaşını doldurduğunu doğrulayan kişilerin hesap açabileceğini bildirdi.
Uygulamanın işleyişine ilişkin bilgi veren Göktaş, şu açıklamayı yaptı:
“Yeni düzenlemeye göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek.”
Yaş doğrulaması yalnızca hesap oluşturma aşamasıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya şirketleri, kullanıcıların yaşlarını kendi teknolojik sistemleriyle kontrol etmeyi sürdürecek.
15 yaş altındaki hesaplar askıya alınabilecek
Bakan Göktaş'ın aktardığına göre, sosyal medya platformları hesapların kullanım sürecinde de yaş kontrolü gerçekleştirecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına yönelik şüphe oluşması durumunda hesap geçici olarak askıya alınacak.
Bu durumda kullanıcı, kimlik doğrulaması için yeniden e-Devlet sistemine yönlendirilecek.
Göktaş, ebeveynlerin hesapları üzerinden sosyal medyaya erişim sağlanması ihtimalinin de dikkate alındığını belirterek şunları söyledi:
“Diyelim ki çocuk babasının-annesinin hesabıyla giriyor. Sosyal medya platformları da zaman zaman tekrar yönlendirme yapabilecek. Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz. Burada amacımız kontrolü maksimum seviyede sağlamak. Sadece sosyal medya platformlarına emanet etmiyoruz, kendimiz kontrol ediyoruz. Veri tamamen e-devlet üzerinden oluşacak.”
Sosyal medya düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girecek?
Yeni sosyal medya düzenlemesinin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak açıklandı. Ancak sosyal medya şirketlerinin yeni sisteme uyum sağlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süreci uygulanacak.
Bakan Göktaş, takvime ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek ama tabii bir uyum süreci geçiriyoruz. 31 Mart 2027'ye kadar da bir geçici hükümle uyum süreci veriyoruz.”
Göktaş, uyum sürecinin tamamlanmasının ardından kullanıcıların e-Devlet üzerinden sağlanan dijital kodlarla yaş doğrulaması yaparak sosyal medya platformlarına giriş sağlayabileceğini belirtti.
Çocuklara yönelik reklamlar da düzenleme kapsamında
Yeni uygulama yalnızca yaş doğrulaması ve sosyal medya özelliklerinin sınırlandırılmasıyla sınırlı olmayacak. Çocukların sosyal medya platformlarında sürekli reklamlara maruz kalmasının önlenmesi de düzenlemenin hedefleri arasında yer alıyor.
Ekran kaydırma ve sürekli başa dönme gibi özelliklerin kaldırılmasının ailelerden gelen talepler arasında bulunduğunu belirten Göktaş, sosyal medya şirketleriyle bilgilendirme çalışmalarının yürütüldüğünü aktardı.
Bakan Göktaş, düzenlemenin temel amacının çocukları dijital ortamdaki risklerden korumak ve bağımlılık oluşturabilecek uygulama tasarımlarından uzaklaştırmak olduğunu ifade etti.
Göktaş, çocuk dostu bir dijital ekosistem oluşturmayı hedeflediklerini belirterek sosyal medya algoritmalarının ve reklam gösterimlerinin de bu kapsamda değerlendirildiğini söyledi.
