İzmir’in Bayraklı ilçesinde belediye emekçilerinin toplu iş sözleşmesi (TİS) sürecinde yaşanan kriz büyüyor. Belediyenin sunduğu teklifin mevcut hakların gerisinde kaldığını savunan işçiler, eylemlerle tepkisini ortaya koyarken, sendika yönetimi “kazanılmış hakların gerisine düşmeyeceğiz” mesajı verdi. Bayraklı Belediyesi çalışanları TİS görüşmelerinde sunulan teklifin kabul edilemez olduğunu belirterek belediye önünde eylem yaptı. Emekçiler, teklifin hem ekonomik hem de sosyal haklar açısından ciddi kayıplar içerdiğini ifade ederken, mücadele vurgusu öne çıktı.
“Sınır kabul edilemez”
Tüm Bel-Sen İzmir 2 No’lu Şube Başkanı Nihat Filiz ise sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede, belediyenin teklifinin mevcut sözleşmenin dahi altında kaldığını söyledi. Filiz, “Mevcut toplu sözleşmede 23 bin lira civarında bir miktar para alıyorlar. Başkan onu sınıra çekeceğini söyledi. Sınırda 15 bin 328 TL. Biz de bunu kabul etmeyeceğimizi söyledik” dedi.
Dört oturum süren görüşmelerde sosyal hakların büyük ölçüde korunduğunu ancak ücretlerde ciddi bir gerileme dayatıldığını belirten Filiz, “Dört oturum yaptık. Bu dört oturum sonucunda sosyal maddeleri genel anlamda geçirdik, sosyal haklar yönünden haklarda kayıp yok. Esas olarak bizim burada sıkıntıya düştüğümüz konu 23 bin lira olan toplu sözleşme. İzmir ortalamasında 25, 32 bin lira civarında bir toplu sözleşmeyi bağlamayı düşünüyorduk” ifadelerini kullandı.
“Geri adım atmadılar”
Belediye yönetiminin yasal sınır gerekçesiyle geri adım atmadığını aktaran Filiz, sendika olarak bu yaklaşımı kabul etmediklerini vurguladı. “İrfan Önal’la yaptığımız toplantıda yasal sınırın dışına çıkamayacağını ifade etti. Biz de böyle bir sözleşmeyi imzalayamayacağımızı çünkü uzun yıllardır sendikaların mücadelesinde ağır bedeller ödeyerek kazanıldığımız bu hakların asla gerisine düşmeyeceğimizi söyledik” dedi.
Filiz, sürecin yalnızca yerel bir pazarlık olmadığını, aynı zamanda uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan bir hak mücadelesi olduğunu belirterek, “AİHM kararının olduğunu söyledik. Biliyorsunuz 33 yıldır biz toplu sözleşmeler imzalıyoruz. 1993 yılında Gaziantep'te yapılan toplu sözleşmelerden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden bir karar çıkardık ve devlet 20 bin 500 lira sendikamıza tazminat ödemek zorunda kaldı. Denilen AİHM'in büyük daire kararının verdiği karar ‘kamu emekçilerinin toplu sözleşme vardır’ yönünden bir karar. Bu da zaten biliyorsunuz Türkiye'nin imza altına aldığı anayasanın doksanıncı maddesine göre ürün standartları çerçevesinde biz toplu sözleşme yapmak istediğimizi söyledik. Bu Türkiye'nin imzasını aldığı bir sözleşme” diye konuştu.
Yasal sınırlamalara da değinen Filiz, 2001 yılında yürürlüğe giren 4688 sayılı yasa ve sonrasında yapılan düzenlemelerle toplu sözleşme süreçlerine kısıtlamalar getirildiğini hatırlatarak, bugün dayatılan sınırın yaklaşık 13 bin 328 lira seviyesinde olduğunu ifade etti.
İzmir genelindeki sözleşme örneklerine dikkat çeken Filiz, büyükşehir belediyesinde imzalanan sözleşmenin çok daha yüksek rakamlara ulaştığını belirterek, “Toplamda da 35 bin lirayı geçen bir toplu sözleşmeye büyükşehir daha yeni imza attı” dedi.
Eylemler başladı, çağrı yok
Sendikanın uzlaşma çağrılarına rağmen belediyeden geri dönüş alınamadığını belirten Filiz, eylem sürecinin başladığını açıkladı. “Eğer böyle bir dayatmayla yani kazanılmış haklarımızın tırpanlanması yönünde böyle bir kararınız varsa biz de böyle bir sözleşmenin altına asla imza atmayacağımızı söylüyoruz. Ve demokratik, meşru, yasal, hukuki her türlü eylemi, etkinliği hayata geçireceğini söylüyoruz. Dolayısıyla da dün itibariyle eylemlerimiz başladı Bayraklı Belediyesi'nde. Ve bugün devam etti. Yarın çarşamba günü de saat sekiz buçukta arkadaşlar gelecek, kartlarına basacaklar. Belediye önünde toplanacaklar ve saat on birde de yine basın açıklaması yapacağız. Yani Bayraklı Belediyesi'nden şu ana kadar bu eylemler başladıktan sonra bize dönük bir çağrı yok. Bizim talebimiz açık ve net. Özgür toplu pazarlık hakkını savunuyoruz. Ve belediyenin bu yasal sınır çerçevesindeki tutumunu kabul etmediğimizi yeni bir öneriyle toplu sözleşme masasının yeniden kurulmasını ve bizimle görüşerek makul, mantıklı rasyonel aklı gerektiren bir toplu sözleşme yapılmasını öneride bulunduk. Bütün basın açıklamalarında da bu ifadelerimizi sürekli dile getiriyoruz. Henüz bir dönüş yok. Yarın eylem devam edecek” diye konuştu.
Hukuki süreç gündemde
Uzlaşma sağlanamaması halinde hukuki sürecin de gündeme gelebileceğini belirten Filiz, “Biz oluyor ve diliyoruz ki belediye yönetimi bu konuda bir adım atar. Özgür toplu pazarlık hakkını güvence altına alan bir masa kurulur ve orada görüşmeler yoluyla müzakere ve yöntemleriyle bu sorun çözülür. Eğer çözülmezse tabii ki o süreci de yani çünkü mevcut toplu sözleşmenin yaklaşık 10 bin TL altında olan toplu sözleşmeyi kabul etmemiz mümkün değil. Bu anlamda da hukuki süreci avukatlarımızla değerlendiririz. Ona göre adımlarımızı atarız” ifadelerini kullandı.
