Türkiye’nin gelinlik üretiminde önemli merkezlerinden biri olan İzmir’de sektör son yılların en zorlu dönemlerinden birini geçiriyor. Özellikle Mimar Kemalettin Moda Merkezi başta olmak üzere kentte faaliyet gösteren çok sayıda gelinlik üreticisi; artan maliyetler, düşen alım gücü, azalan siparişler ve üretimde yaşanan daralma nedeniyle ayakta kalma mücadelesi veriyor. Sektörde yaşanan ekonomik sıkıntılar, tüketici alışkanlıklarını da değiştirdi. Yükselen düğün masrafları nedeniyle birçok çift ikinci el gelinlik pazarına yönelmeye başladı.
Özellikle düğün maliyetlerinde yaşanan yükseliş vatandaşın tercihlerine de yansıdı. Yeni bir gelinlik satın almak yerine kiralama ya da ikinci el ürün tercih edenlerin sayısında artış yaşandığı ifade ediliyor. Sosyal medya platformları, ilan siteleri ve ikinci el uygulamalarında satılan gelinlik ilanlarının son dönemde dikkat çekici şekilde çoğaldığı görülüyor. Bir kez giyilen gelinliklerini satışa çıkaran gelinler, yüksek maliyetlerin bir kısmını geri kazanmaya çalışırken, evlilik hazırlığı yapan çiftler ise daha uygun fiyatlı alternatiflere yöneliyor.
“Özel günlere ekonomik çözümler”
İzmir Bit Pazarı Derneği Başkanı Lütfü Öztimur da ikinci el pazarındaki hareketliliğin gelinlik sektörüne de yansıdığını söyledi. Alım gücündeki düşüş nedeniyle ikinci el ürünlere ilginin ciddi şekilde arttığını belirten Öztimur, artık vatandaşların yalnızca günlük ihtiyaçlarda değil, özel gün harcamalarında da ikinci ele yöneldiğini ifade etti. Öztimur, “Eskiden gelinlik bir kez alınır ve yıllarca saklanırdı. Şimdi ise insanlar düğün maliyetlerini karşılamakta zorlandığı için ikinci el gelinliklere yöneliyor. Sadece satın alan değil, kullandığı gelinliği satıp gelir elde etmeye çalışan çok sayıda kişi var. Sosyal medya üzerinden gelinlik alıp satanların sayısı ciddi şekilde arttı. Vatandaş artık en özel gününde bile daha ekonomik çözümler arıyor” dedi.
Öztimur, bazı vatandaşların ikinci el gelinlikleri tadilat yaptırarak yeniden kullandığını da belirterek, “Bir gelinliğe sıfır olarak yüksek rakamlar vermek istemeyen kişiler, daha uygun fiyatlı modelleri alıp kendi zevkine göre yeniliyor. Eskiden ikinci el gelinlik tercih etmek çok yaygın değildi ancak artık bu durum normalleşmeye başladı. İnsanlar bütçesini korumaya çalışıyor” ifadelerini kullandı.
“Atölyeler bomboş”
İzmir Terziler ve Konfeksiyoncular Odası Başkanı Mustafa Güvenli ise gelinlik ve tekstil sektöründe yaşanan durgunluğun özellikle Mimar Kemalettin Moda Merkezi’nde net şekilde hissedildiğini söyledi. Maliyetlerin her geçen gün arttığını belirten Güvenli, birçok atölyenin artık eski yoğunluğunu kaybettiğini ifade etti.
Güvenli, “Önceleri cayır cayır çalışan atölyeler şimdi bomboş kaldı. İşçi maliyetleri, SGK primleri, elektrik faturaları ve kiralar esnafın belini büktü. Birçok işletme personel çıkarmaya başladı. Büyük firmaların üretimi Mısır ve Bangladeş gibi ülkelere kaydırmasıyla fason üretim yapan atölyelerde iş ciddi şekilde azaldı” dedi.
Vatandaşın alım gücündeki düşüşün doğrudan gelinlik sektörünü etkilediğini kaydeden Güvenli, “İnsanlar artık 40-50 bin TL verip gelinlik almak istemiyor. Daha uygun olduğu için kiralamaya ya da ikinci ele yöneliyor. Eskiden Mimar Kemalettin’de yer bulmak zordu, şimdi çok sayıda devren kiralık ya da satılık iş yeri var. Esnaf satış yapamıyor, vatandaş alışveriş yapamıyor. Mimar Kemalettin eski hareketliliğini kaybetti” diye konuştu.
Sektör temsilcileri, birkaç yıl önce yoğun siparişlerle çalışan atölyelerde bugün daha temkinli üretim yapıldığını aktarırken, bazı işletmelerin personel azaltmaya gittiği belirtiliyor. Özellikle el işçiligi gerektiren özel tasarım gelinliklerde maliyetlerin ciddi seviyelere ulaştığı, bunun da tüketiciyi hazır model, kiralama ya da ikinci el seçeneklerine ittiği kaydediliyor.
Bir dönem dünyanın farklı ülkelerinden alıcıların geldiği İzmir gelinlik sektörü, bugün hem üretim hem de satış tarafında yeni ekonomik koşullara uyum sağlamaya çalışıyor. Sektörde yaşanan dönüşümün önümüzdeki dönemde gelinlik üretim modeli ve tüketici tercihlerini daha da değiştirmesi bekleniyor.
