Tarih sayfalarını araladığımızda her günün ayrı bir hikayesiyle karşılaşırız. 4 Kasım da hem ulusal hem de uluslararası arenada önemli gelişmelere sahne olan bir tarih olarak karşımıza çıkıyor. Sanatın altın sayfalarından siyaset arenasının dönüm noktalarına kadar, vatandaşların Bugün dünya ne günü 4 Kasım 2023? ve Bugün ne günü? sorularının yanıtları burada. Tarihin tozlu raflarından çıkarılan bu olayların günümüze etkileri nelerdir? İşte tüm bu soruların cevapları ve daha fazlası...
Sanatın kalbi Napoli'de attı, Bağdat Demiryolu’nun kalbi Haydarpaşa’da vurdu; insan haklarında büyük bir adım atıldı, ABD tarihinde bir ilke imza atıldı. İşte 4 Kasım'da yaşanan önemli olaylar:
- 1737 yılında sanat dünyasına İtalya'nın gözbebeği San Carlo Tiyatrosu armağan edildi. San Carlo Tiyatrosu (Teatro di San Carlo), İtalya'nın Napoli şehrinde bulunmaktadır. 1737 yılında açılan bu tarihî opera evi, dünya çapında tanınmış bir sanat ve kültür merkezidir ve Avrupa'nın hâlâ aktif olarak kullanılan en eski opera evlerinden biri olarak bilinir.
- 1909'da Osmanlı'nın son dönemlerinin en önemli projelerinden biri olan ve Doğu ile Batı'yı birbirine bağlayan Haydarpaşa Garı, görkemli bir törenle hizmete girdi. Haydarpaşa Garı, Türkiye'nin İstanbul şehrinin Anadolu yakasında, Kadıköy ilçesinde bulunmaktadır. Tarihi yapı, İstanbul'un en önemli tren istasyonlarından biri olarak bilinir ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilmiştir. Mimarlık açısından büyük öneme sahip olan gar binası, aynı zamanda İstanbul'un siluetinin de ikonik parçalarından biridir ve şehrin denizle buluştuğu noktalardan birinde konumlanmıştır.
- 1950'de Avrupa kıtasında insan haklarına dair büyük bir adım atılırken, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi hayat buldu. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS), resmi adıyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, insan haklarının korunması ve hukuki yollarla güvence altına alınması amacıyla hazırlanmış uluslararası bir antlaşmadır. Avrupa Konseyi tarafından 1950 yılında imzaya açılan sözleşme, 1953 yılında yürürlüğe girmiştir.
Sözleşme, Avrupa'da insan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasını amaçlayan ve bu alanda en etkili uluslararası anlaşmalardan biri olarak kabul edilir. Sözleşmeyle uyumlu olarak, bireylerin veya grupların, haklarının ihlal edildiğini iddia ettikleri durumlarda Strazburg'da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) başvurabilecekleri bir mekanizma da oluşturulmuştur.
İHAS, işkence ve kötü muamele yasağı, düşünce ve ifade özgürlüğü, adil yargılanma hakkı, özel yaşama saygı hakkı ve ayrımcılık yasağı gibi temel hak ve özgürlükleri içeren maddeleri kapsar. Üye devletler bu sözleşmeyi imzalayarak, sözleşmede belirtilen hak ve özgürlükleri ihlal etmeme ve bu hakların korunmasını sağlama yükümlülüğü altına girerler.
İHAS, Avrupa'da insan haklarının korunması ve geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır ve hala etkin bir şekilde uygulanmaktadır. Sözleşmeye taraf devletler, AİHM'nin kararlarına uymak zorundadır ve bu kararlar, ulusal hukuk sistemlerinde değişiklikler yapılmasını gerektirebilir.
- 1952'de ABD'de gerçekleşen başkanlık seçimleri, Dwight D. Eisenhower'ın zaferiyle sonuçlandı. Dwight David Eisenhower, ABD'nin 34. Başkanı olarak görev yapan ve 1953 ile 1961 yılları arasında iki dönem başkanlık yapan bir asker ve devlet adamıdır. 1890 yılında Kansas'ta dünyaya gelen Eisenhower, II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik Kuvvetlerin Avrupa'daki Başkomutanı olarak görev yapmış ve Normandiya Çıkarması gibi kritik operasyonlara liderlik etmiştir.
Savaş sonrasında 1945'te Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'nun Genelkurmay Başkanı oldu ve 1948'de Columbia Üniversitesi'nin rektörü olarak atandı. Siyasi arenaya ise 1952 yılında Cumhuriyetçi Parti'den başkan adayı olarak atıldı ve seçimleri kazanarak ABD'nin başkanı oldu. Görev süresi boyunca, Soğuk Savaş'ın zirve yaptığı bir dönemde ülkenin dış politikasını yönetti ve iç politikada 1950'lerin refah döneminin lideri olarak bilindi.
- 2008 ise ABD'de bir tarih yazılırken, Barack Obama ülkenin ilk siyahi başkanı olarak seçildi ve yeni bir çağın kapılarını araladı. Barack Obama, Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. Başkanı ve ülkenin tarihindeki ilk Afrika Amerikan kökenli başkandır. 4 Ağustos 1961'de Hawaii'de doğan Obama, Harvard Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Chicago, Illinois'te toplum organizatörü olarak kariyerine başladı.
Obama'nın politik kariyeri, Illinois Eyalet Senatosu'na seçilerek başladı (1997-2004), ardından 2004 yılında ABD Senatosu'na seçildi. Orada kısa bir süre görev yaptıktan sonra, 2008 yılında Demokrat Parti'den başkan adayı oldu ve Cumhuriyetçi aday John McCain'e karşı zafer kazanarak başkan seçildi.
Sanattan siyasete, demiryollarından insan haklarına kadar tarihin dönüm noktalarını yaşadığımız bu özel günde, aynı zamanda George Edward Moore'un doğum ve Andrew Dickson White'ın ölüm yıldönümüne tanıklık ediyoruz; Marcell Jansen'in dünyaya gelişi ise futbol sahalarını şenlendiriyor. 4 Kasım, tarihin sayfalarında unutulmaz bir gün olarak yerini koruyor.
