Gümüş fiyatları son zamanlarda rekor kırınca piyasalar hareketlendi. Gram gümüşün 116 lirayı görmesiyle birlikte vatandaşlar, evlerindeki gümüş eşyaları nakde çevirmek için gümüşçülerin yolunu tuttu. Şamdanlardan vazolara, yüzüklerden tepsilere kadar pek çok eşya eritmeye gönderiliyor. Küresel piyasalardaki belirsizlikler, emtia fiyatlarındaki dalgalanma, döviz kurundaki artış ve yüksek enflasyonun alım gücünü ciddi biçimde aşındırmasıyla birlikte gümüş, tarihi seviyelere yaklaşırken; bu yükseliş, geniş bir kesim için artık birikim değerlendirme tercihi değil, gündelik yaşamı sürdürebilmenin bir yolu haline geldi.
Borcu ödemek için
Artan kira, gıda ve enerji giderleri karşısında temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanan yurttaşlar, geçmişte düğünlerde takılan, miras kalan ya da ucuz diye alınan gümüş takıları, çatal-kaşık setlerini, tepsileri ve süs eşyalarını elden çıkarmaya başladı. Kuyumcu ve sarraflarda yaşanan yoğunluk dikkat çekerken, sektör temsilcileri özellikle son aylarda gümüşte satış yönlü işlemlerin belirgin biçimde arttığını ifade ediyor. Bu eğilim, hane halklarının tasarruf alanlarının giderek daraldığını, ekonomik krizin yalnızca gelirleri değil, geçmişten bugüne taşınan küçük birikimleri de tüketmeye başladığını da gösteriyor.
‘Paraya çevriliyor’
Gümüş fiyatlarında yaşanan sert yükselişin, yalnızca piyasaları değil, evlerin içini de hareketlendirdiğini aktaran İzmir Ticaret Odası Mücevher, Saat ve Hediyelik Eşya Grubu Meclis Üyesi Halil Telli, “Bir dönem kimsenin yüzüne bakmadığı, alıcısı olmadığı için yıllarca köşede bekleyen gümüş eşyalar bugün hızla paraya çevriliyor. Vitrinlerden indirilen tabaklar, duvarlardan sökülen aynalar, çekmecelerden çıkarılan mumluklar artık birer süs eşyası değil; doğrudan nakit karşılığı anlamına geliyor. Son dönemde piyasaya gelen gümüşlerin büyük bölümü yeni üretim değil. Bunlar, daha önce satılmış, el değiştirmiş ya da “nasıl olsa para etmiyor” düşüncesiyle elde tutulmuş eski eşyalar. Şu an düzenli bir gümüş girişi neredeyse yok” diye konuştu.
Kullanım alanı arttı
Duvar aynalarının, mumlukların, dekoratif objelerin ve ince kaplamaya sahip süs eşyaların son aylarda en çok bozdurulan ürünler arasında yer aldığını belirten Telli, “Bu parçalardaki gümüş oranı oldukça düşük olmasına rağmen, artan fiyatlar sayesinde az miktar bile anlamlı bir karşılık yaratıyor. Vatandaşın ‘az da olsa satayım’ düşüncesi, insanların yıllardır dokunmadığı eşyaları gözden çıkarmasına yol açıyor. Bu yönelim yalnızca bireysel tercihlerle açıklanmıyor. Gümüş, artık sadece takı ya da süs eşyası olarak görülmüyor. Teknoloji, enerji ve sanayi alanlarında gümüşe olan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Yapay zekâ sistemlerinden elektrikli araçlara, yenilenebilir enerji altyapılarından elektronik devrelere kadar pek çok alanda gümüş vazgeçilmez bir iletken olarak kullanılıyor. Bu durum, küresel talebi hızla yukarı taşıyor. Öte yandan, dünya genelinde yaşanan ticaret gerilimleri ve üretici ülkelerin aldığı kararlar da arzı daraltıyor. Büyük üreticilerin ihracat politikaları, bazı ülkelerin gümüş satışına yönelik kısıtlamaları ve küresel belirsizlikler fiyatların daha da yukarı çıkmasına neden oluyor. Bu hızlı yükseliş, piyasada dengeleri altüst ederken, gümüşü elinde tutanlar için de yeni bir karar anı yaratıyor” ifadelerini kullandı.
‘Agresif bir artış’
Altın cephesinde yaşananların da bu süreci destekler nitelikte olduğunu vurgulayan Halil Telli, “Küresel siyasi gerilimler, ekonomik belirsizlikler ve ani kararlar yatırımcıyı güvenli limanlara yöneltiyor. Altın fiyatları kısa süre içinde rekor seviyelere ulaşırken, ardından sert geri çekilmeler yaşanabiliyor. Bu dalgalı seyir, piyasalardaki güvensizliği daha da görünür kılıyor. Gümüş ise hem yatırım aracı hem de sanayi metali olması nedeniyle daha karmaşık ama güçlü bir yükseliş sergiliyor. Son dönemde hem altın hem de gümüşte yaşanan artışın oldukça agresif olduğu düşünülüyor. Kısa vadede geri çekilmeler bekleniyor. Ancak orta ve uzun vadede yönün yukarı olduğu görüşü ağırlık kazanıyor. Bu beklenti, özellikle ekonomik baskı altında olan kesimler için gümüşü ‘elde tutulacak’ değil, ‘nakde çevrilecek’ bir varlık haline getiriyor” diye konuştu.
‘Tereddüt etmeden bozduruyor’
Gelinen noktada gümüş eşyaların satışının, yalnızca fiyat artışından kaynaklanmadığını söyleyen İzmir Ticaret Odası Mücevher, Saat ve Hediyelik Eşya Grubu Meclis Üyesi Halil Telli, “Aynı zamanda geçim sıkıntısının, artan hayat pahalılığının ve daralan bütçelerin sessiz bir göstergesi olarak öne çıkıyor. İnsanlar, geçmişte hatıra diye sakladıkları, dekorasyon için kullandıkları eşyaları bugün tereddüt etmeden bozduruyor. Gümüşün yükselişi, evlerin içindeki birikimlerin nasıl eridiğini ve ekonomik baskının gündelik hayata nasıl yansıdığını açık biçimde ortaya koyuyor” dedi.
