Tarihi zenginlikleriyle ünlü Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde birçok antik kent bulunmaktadır. Bu antik kentlerden biri olan Çorum İskila, adını nereden almaktadır? İskila Antik Kenti'nin ismi, tarihî bir kökeni mi yansıtmaktadır, yoksa farklı bir kültürel bağlam mı taşımaktadır? İskila Antik Kenti'nin adının kökeni ve bu antik kentin tarihi geçmişi, merak uyandıran sorular arasında yer almaktadır. Bu yazıda, Çorum İskila Antik Kenti'nin ismiyle ilgili merak edilen sorulara ışık tutacak bilgileri bulabilirsiniz.
İskila Antik Kenti'nin adı nereden geliyor?
Günümüz Türkiye'sinin orta kısımlarında yer alan Çorum ilinde, tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan antik bir kent bulunmaktadır: Çorum İskila Antik Kenti. Bu antik kentin adı, kökenini Sümer kaynaklarına dayandırırken, aynı zamanda Hitit öncesi dönemin Hatti uygarlığına dayanan bir tarih ve kültür zenginliğini de taşımaktadır.
İskila adı, tarihsel kaynaklarda ilk kez Sümer yazıtlarında geçmektedir. Gılgamış Destanı'nda ise iškila-bi biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Bu, antik bir kentin tarih sahnesine çıkışının izini sürerken karşılaştığımız ilk izdir. Sümer kaynaklarında adının geçmesi, İskila'nın o dönemde bile önemli bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
İskila, Hitit öncesi dönemde iç ve kuzey Anadolu'da Hatti uygarlığının gözde kentlerinden biriydi. Hititbilimci Sedat Alp'in haritaları sayesinde, İskila'nın günümüzdeki konumu olan İskilip olarak belirlenmiştir. Kentin adında geçen "Iskila" ismi, zaman içinde minimal değişikliklere uğrayarak günümüze kadar gelmiş ve hala aynı bölgede varlığını sürdürmektedir.
İskila, Hitit öncesi dönemde Hatti uygarlığı için stratejik bir konuma sahip önemli bir şehirdi. Hitit ve Mısır medeniyetlerine ait kayıtlarda geçen bilgilere göre, İskila, Kaşka/Hatti yerleşimlerinden biriydi. Bu dönemde Mısırlılar, özellikle Kaşkalı insanları talep ediyorlardı. Bunun temel nedeni, Iskila'lıların o dönemde ulaştıkları gelişmiş tarım ve ziraat kültürüydü.
Özellikle bağ ve bahçe kültüründe öncü olan İskila, bir tez aşamasında olan görüşlere göre, yeryüzünde ilk kez birçok meyve ve bitkiyi kültüre alarak tarım ve ziraat alanında önemli adımlar atmış olabilir. Bu görüş, günümüzde araştırmacılar tarafından kanıtlanmaya çalışılmaktadır.
Erken Bizans dönemi kayıtlarına göre, İskila, Rodos'tan gelen esir kabilelerin konakladığı bir yerdi. Bu dönemde yaşanan göçler, İskila'nın tarih boyunca sürekli olarak değişen ve ev sahipliği yaptığı medeniyetlere adapte olma yeteneğini vurgular.
