Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davalarında düğünde takılan ziynet eşyaları ve paraların paylaşımına ilişkin 2024 yılında değiştirilen uygulamanın gerekçelerini yeni kararıyla ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Daire, düğünde ekonomik değeri bulunan takı ve paraların, kural olarak kime takıldıysa ona ait sayılacağını vurguladı.
Önceki “tüm takılar geline aittir” yaklaşımından vazgeçildi
Yargıtayın önceki içtihatlarında, taraflar arasında aksine anlaşma veya yerel örf ve adet kuralı bulunmadığı sürece düğünde kim tarafından hangi eşe ne takılırsa takılsın; ziynet eşyası, altın, döviz ve Türk lirası dahil olmak üzere tüm ekonomik değerlerin kadına ait kabul edildiği hatırlatıldı. Yeni değerlendirmeyle birlikte, bilezik ve kolye gibi kadına özgü ziynet eşyalarının geline; erkeğe takılan para, çeyrek altın ve saat gibi takıların ise damada ait olacağı belirtildi.
Toplumsal ve ekonomik değişim gerekçe gösterildi
Kararda, ekonomik ve hukuki ilişkilerin dinamik yapısının içtihat değişikliğini zorunlu hale getirdiği ifade edildi. Düğünlerde kadına özgü ziynet eşyalarının yanı sıra, ortak yaşam kurma aşamasındaki eşlere maddi katkı sağlamak amacıyla ekonomik değeri bulunan başka eşyaların da takıldığına dikkati çekildi. Bu nedenle düğünde eşlere takılan ekonomik değerlerin paylaşımına ilişkin yeni bir değerlendirme yapılması gerektiği kaydedildi.
Anlaşma ve örf-adet kuralları öncelikli olacak
Yargıtayın belirlediği ilkelere göre, eşler arasında ziynet eşyalarının paylaşımına ilişkin bir anlaşma bulunması halinde paylaşım bu anlaşmaya göre yapılacak. Anlaşma bulunmaması durumunda yerel örf ve adet kurallarının varlığı iddia edilip ispatlanırsa paylaşım buna göre belirlenecek. Bunların da bulunmaması halinde, kadına veya erkeğe takılan ya da verilen ekonomik değeri bulunan eşyaların kural olarak takıldığı eşe ait olduğu kabul edilecek.
Bilirkişi incelemesine başvurulabilecek
Kararda, karşı cinse özgü bir takının o cinse verilmiş sayılacağı ifade edildi. Takının hangi cinse özgü olduğunun tartışmalı olması halinde bilirkişi incelemesi yapılabileceği belirtildi. Bilirkişi incelemesi sonucunda takının her iki cinse de özgü olduğunun tespit edilmesi halinde ise eşyanın takıldığı kişiye ait kabul edileceği kaydedildi.
Takı sandığı ve torbasındaki eşyalar için de kural belirlendi
Düğün takılarının konulduğu sandık veya torbada yer alan ekonomik değeri bulunan eşyalar bakımından da değerlendirme yapıldı. Buna göre, kadına ya da erkeğe özgü eşyaların ilgili eşe ait sayılacağı, her iki cinse de özgü olduğu belirlenen eşyaların ise ortak kabul edileceği belirtildi.
İspat yüküne ilişkin değerlendirme
Yargıtay, uyuşmazlıkların tarafların iddia ve savunmaları dikkate alınarak bu ilkeler doğrultusunda çözümlenmesi gerektiğini vurguladı. Hayatın olağan akışına aykırı bir durum ileri süren tarafın bu iddiasını ispatla yükümlü olduğu belirtildi. Ziynet alacağı davalarında kadına özgü ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasının olağan kabul edildiği, bunun aksini iddia eden kadın eşin iddiasını ispatlaması gerektiği ifade edildi. Dava konusu altınların varlığı ile bu altınların kadın eşte bulunmadığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmasının zorunlu olduğu kaydedildi.
Dosyadaki ziynet eşyalarına ilişkin karar
Yargıtayın incelemesine konu olan dosyada, davacı kadın düğünde damada takılan 6 çeyrek altının da kendisine ait olduğunu ileri sürdü. Aile Mahkemesi bu talebi kabul ederken, Bölge Adliye Mahkemesi de kadına özgü olmayan ve erkeğin üzerine takılan eşyaların kadına ait olduğuna karar verdi. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, davalı erkek tarafından harcandığı ve davacı kadına iade edilmediği dosya kapsamında sabit görülen 4 adet 22’şer gram bilezik, 3 adet gremse altın, 10 adet çeyrek altın ve 14 gram ağırlığında 1 kolye-zincir yönünden verilen kabul kararında isabetsizlik bulunmadığını bildirdi.
Erkeğe takılan 6 çeyrek altın için bozma kararı
Kararda, gremse altının Darphane tarafından basılan, halk arasında iki buçukluk olarak bilinen yüksek gramajlı ziynet ve yatırım altını olduğu; 10 çeyrek altına veya 2,5 tam altına eş değer bulunduğu belirtildi. Bilirkişi raporunda düğün sırasında davalı erkeğe 6 adet çeyrek altın takıldığının açıkça tespit edildiğine dikkat çeken Daire, bu altınların niteliği gereği kadına özgü ziynet eşyası sayılamayacağını ve erkeğe ait olduğunun kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. Yargıtay, İlk Derece Mahkemesinin toplam 16 çeyrek altının tamamını davacı kadın lehine hüküm altına almasının usul ve kanuna aykırı olduğuna karar verdi. Kararda, yalnızca kadına ait 10 çeyrek altın üzerinden hüküm kurulması gerekirken, erkeğe takılan 6 çeyrek altının da davacıya ait kabul edilmesi bozma gerekçesi sayıldı.
