Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, küresel jeopolitik riskler ve yüksek maliyetler nedeniyle 2025’in ihracatçılar için direnç yılı olduğunu ifade etti. Özellikle tekstil ve hazır giyimde yurtdışı üretime kayışın hızlandığına, bazı sektörlerin ise bilinçli daralma ile kârlılığı korumaya çalıştığına dikkat çekti. Euro bölgesiyle çalışan sektörler kısmen pozitif ayrışırken, dolar bazlı ihracat yapan sektörler daha büyük kayıplar yaşadı.
Konkordatolar ve üretim kayıpları alarm veriyor
EİB’nin ihracatı yıllık bazda yüzde 1 artsa da bu artışın parite etkisiyle gerçekleştiği, aksi takdirde ihracatta yüzde 1,7’lik bir daralma yaşanmış olacağı ifade edildi. Eskinazi, önemli olanın ihracatın miktarı değil, hangi maliyetle, ne kadar sürdürülebilir olduğu değerlendirmesinde bulundu. 2025’in ilk 9 ayında konkordato başvurularının 4 bin 424’e ulaşması, finansal kırılganlığın derinleştiğini ortaya koydu. Eskinazi, üretim zincirindeki ithalat bağımlılığı nedeniyle dış ticaret açığının kalıcı hale geldiğini, yerli tedarik yapısının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sektörlerin nabzı: Kaybı azaltmak için direniyorlar
Demir-çelik: Kapasite kullanımı yüzde 51’e kadar geriledi. Uzakdoğulu rakiplerle rekabet zayıfladı.
Hazır Giyim: Ege ihracatı yüzde 8 düştü. Türkiye genelinde 16,7 milyar dolara geriledi.
Deri ve Mamulleri: Kapasite kullanımında yüzde 60’lık kayıp yaşandı, ithalat ihracatı aştı.
Yaş Meyve Sebze: Don nedeniyle ciddi rekolte kayıpları yaşandı. Kirazda yüzde 90 hasar görüldü.
Tütün: 1 milyar doları aşan ihracatla sektörel direnç gösterdi.
Zeytin-Zeytinyağı: Zeytinyağı ihracatı yüzde 65 düşerken sofralık zeytinde tarihi rekor kırıldı.
Su Ürünleri: Levrek ve çipurada güçlü ihracat ivmesi devam etti.
Maden: Doğal taş ihracatında Çin ve ABD öne çıktı. Toplamda yüzde 3’lük artış sağlandı.
2026’ya çağrı: Beklemeyin, üretin
EİB, 2026 yılı için üretimin, teknoloji yatırımının ve sürdürülebilirliğin ön planda tutulması gerektiği görüşünde birleşti. “Beklemek yerine üretmek ve dirençli kalmak zorundayız” mesajı verildi.
