Türkiye’de Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte iftar sofralarının fiyatı yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Restoran ve lokantalardaki yüksek fiyatlar, evde iftar yapmanın ne kadar tasarruflu bir seçenek olduğunu ortaya koyarken, evde iftar maliyetleri de geçen yıllara göre yükseldi. Geçtiğimiz yıla oranla gıda fiyatlarının 2 katından fazla artmasına karşın asgari ücretin bu oranın altında kalması vatandaşları kara kara düşündürüyor. Dışarıda aile büyükleriyle birlikte iftar sofralarının bedeli orta hâlli bir restoranda kişi başı fiyatlar 2 bin 500 lirayı buluyor ve 4 kişi maliyeti 10 bin lira. Bu nedenle alt gelir grubundaki aileler iftar sofralarını evde kurup aile büyüklerini mütevazi sofralarında ağırlayacak. Söz konusu mütevazi sofraların bile maliyeti asgari ücretin 7’de 1’i olan 3760 TL’yi bularak 4 günlük mesai ücretini geçiyor. Evinin kirası, her ay ödenmesi gereken faturalar, gıda ve ulaşım harcamaları ile çocuğunun eğitim giderlerini de eklediğinde kimi aileler mütevazi iftar sofrasından bile vazgeçebiliyor. Evde7 kişilik bir iftar ise iftariyeliklerden tatlılara, ana yemekte ne olduğuna göre değişmekle birlikte ortalama 3500-4000 lira gibi bir maliyet çıkarıyor.
10 günlük kazanç
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal, Türkiye’de vatandaşların yarıdan fazlasının restoran ve lokantalarda iftar yapmaktan vazgeçtiğini söyledi. Artan fiyatların evde bile aile büyükleriyle iftar yapmayı zorlaştırdığını belirten Koçal, “Kamuoyuna yansıyan haberlere göre gidilen mekânın türüne bakıldığında iftar sofrası için kişi başı 2 bin 500 ila 7 bin TL arasında fiyatlar isteniyor. En az 4 kişilik bir aile iftara gitse toplam fiyat 10 bin TL ile 35 bin TL arasında değişiyor. Aylık 28 bin TL’lik asgari ücret ile geçinmeye çalışan bir ailenin tek bir iftar yemeğinde 1 aylık kazancının 3’te 1’ini yani 10 günlük ücretini bırakması çok zor” ifadelerini kullandı.
‘1 gecede eriyecek’
Evde 3 kişilik ev halkı ile 4 kişilik aile büyüklerinden oluşacak 7 kişilik bir iftar sofrasının bile 3760 TL’yi bulmasını enflasyonun etkisinin en net göstergesi olduğunu vurgulayan Koçal, “Bizim geleneklerimizde, örf ve adetlerimizde aile büyüklerimizle birlikte iftarı açmak vardır. Fakat ekonomik şartlar bizleri o noktaya getirdi ki evde bir gecede asgari ücretin 7’de 1’ini bile harcasanız ancak çok mütevazi bir iftar sofrası kurabiliyorsunuz. Bu mütevazi sofra aslında çekirdek ailelerinin bir aylık gelirinin önemli bir kısmının bir gecede erimesi demek” şeklinde konuştu. Ramazan ayının paylaşmanın, dayanışmanın ve bereketin simgesi olduğunu sözlerine ekleyen Koçal, ancak gelinen noktada, artan gıda fiyatları nedeniyle milyonlarca vatandaşın bu ayın, ciddi bir geçim mücadelesine dönüştüğünün altını çizdi.
‘Et yerine bakliyat’
Özellikle et, süt ürünleri, bakliyat, meyve ve temel gıda kalemlerindeki kontrolsüz fiyat artışlarının dar ve sabit gelirli aileleri doğrudan etkilediğine dikkat çeken Koçal, “Emekli, asgari ücretli ve sosyal destekle geçinen vatandaşlarımız, iftar sofralarını kurarken her geçen gün daha fazla fedakârlık yapmak zorunda kalıyor. Eskiden Ramazan gelince gönül rahatlığıyla alışveriş yapılırdı. Şimdi pazara ya da markete girerken iki kere düşünüyorlar. Bir çorba, bir ana yemek, bir tatlı derken kasa başında rakamlar çok yükseliyor. Dışarıda yemek zaten hayal oldu. Ama evde iftar sofrası hazırlamak da eskisi gibi ucuz değil. Aynı ürünleri geçen yıl yarı fiyatına alınıyordu. Eskiden sepetler dolardı, şimdi herkes temel ihtiyacını bile zor alabiliyor. Artan gıda fiyatları nedeniyle ailelerin Ramazan ayında daha sade menülere yöneliyor. Et ve tavuk gibi ürünler yerine sebze yemekleri, bakliyat ve çorba çeşitlerinin daha fazla tercih ediliyor. Ramazan paylaşma ve bereket ayı ama hayat pahalılığı, artık bu paylaşmayı da tehdit ediyor. Elinde, sofrasında olmayan insan neyi paylaşabilir?” sözlerine yer verdi.
Evde 7 kişilik ‘mütevazi’ fiyat
Pide (5 adet 250 TL)
Hurma (210 TL)
Çorba (250 TL)
Köfte – Et – Pilav (1100 TL)
Cacık (250 TL)
Güllaç (650 TL)
Çay, kahve (150 TL)
Meyve (350 TL)
Çerez (550 TL)
TOPLAM: 3760 TL
