Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma hayatını doğrudan etkileyecek önemli bir düzenleme için düğmeye bastı. “Fiili Hizmet Süresi Zammı” olarak bilinen ve kamuoyunda yıpranma payı adıyla anılan uygulamanın kapsamı, 2026 yılı itibarıyla genişletiliyor. Bu adım, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca çalışan açısından erken emeklilik yolunu yeniden gündeme taşıdı.
Fiili hizmet süresi zammı; ağır, tehlikeli ve sağlık açısından risk içeren işlerde çalışanlara tanınan özel bir sosyal güvenlik hakkı olarak uygulanıyor. Mevcut sistemde, bu kapsamdaki çalışanların her 360 günlük fiili çalışmasına karşılık SGK prim günlerine 60, 90 veya 180 gün ekleniyor. Böylece hem prim gün sayısı daha hızlı tamamlanıyor hem de emeklilik yaşı aşağı çekiliyor.
Emeklilik yaşı 5 ila 8 yıl öne çekilebiliyor
Uygulama, birikimli şekilde ilerlediği için uzun yıllar bu iş kollarında çalışan kişiler açısından ciddi avantaj sağlıyor. Standart koşullarda yıllık prim 360 gün üzerinden hesaplanırken, yıpranma payı uygulanan mesleklerde bu süre fiilen daha yüksek yazılıyor. Sonuç olarak emeklilik yaşı bazı mesleklerde 5 yıla kadar, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
Mevcut yıpranma payı kapsamındaki meslekler
Halihazırda fiili hizmet süresi zammından yararlanan meslek grupları şu şekilde sıralanıyor:
- Yer altı maden işçileri (en yüksek yıpranma payı)
- Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
- Askerler ve emniyet mensupları
- Milli İstihbarat Teşkilatı personeli
- Cezaevi infaz ve koruma memurları
- İtfaiye personeli
- Sağlık çalışanları
- Asit, cıva ve benzeri zararlı maddelere maruz kalan ağır sanayi işçileri
2026’da kapsama alınacak yeni meslekler
SGK’nin planladığı yeni düzenlemeyle birlikte yıpranma payı listesine eklenecek meslekler de netleşti. Buna göre:
- Çimento fabrikalarında çalışan işçiler
- Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar
- Dökümhane çalışanları
- Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler
Bu sektörlerde görev yapan çalışanlar, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte fiili hizmet süresi zammından yararlanarak daha erken emeklilik hakkı elde edebilecek.
