Son yıllarda sağlık alanında öne çıkan uygulamalardan biri haline gelen genetik check-up yöntemleri, kişilerin DNA yapısını analiz ederek gelecekte oluşabilecek hastalık risklerini değerlendirmeyi amaçlıyor. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Soner Solmaz, klasik check-up uygulamalarının mevcut sağlık durumunu ortaya koyduğunu, genetik check-up’ın ise gelecekte ortaya çıkabilecek riskleri değerlendirmeye odaklandığını aktardı.
Kanser ve kalp hastalıkları için risk analizi
Genetik check-up kapsamında kişinin genetik haritasının analiz edildiğini belirten Prof. Dr. Solmaz, özellikle kanser yatkınlığı, kalp-damar hastalıkları, diyabet ve bazı kalıtsal hastalıklarla ilişkili gen varyasyonlarının incelendiğini söyledi. Bazı genetik değişikliklerin hastalık riskini artırabildiğine dikkat çekerek, meme ve yumurtalık kanseriyle ilişkili BRCA1 ve BRCA2 genleri ile kolon kanseriyle bağlantılı bazı genetik mutasyonların bu analizlerde değerlendirilebildiğini ifade etti.
İlaç duyarlılığı da belirlenebiliyor
Genetik analizlerin yalnızca hastalık risklerini belirlemekle sınırlı olmadığını kaydeden Prof. Dr. Solmaz, kişilerin ilaçlara verdiği yanıtların da genetik farklılıklara bağlı olarak değişebildiğini belirtti. Yapılan analizlerle ilaç metabolizması ve ilaç duyarlılıkları hakkında bilgi edinilebildiğini aktararak, metabolizma yapısı, spor performansı, vitamin-mineral ihtiyaçları ve beslenme eğilimleriyle ilgili verilerin de elde edilebildiğini söyledi.
“Genetik risk kesin hastalık anlamına gelmez”
Genetik yatkınlığın kesin hastalık anlamına gelmediğini vurgulayan Prof. Dr. Solmaz, riskin bilinmesinin erken takip ve koruyucu önlemler açısından önemli avantaj sağladığını ifade etti. Özellikle ailesinde kanser, erken yaşta kalp hastalığı veya kalıtsal hastalık öyküsü bulunan kişilerde genetik değerlendirmelerin büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, erken tarama programları ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birçok hastalığın önüne geçilebildiğini belirtti.
Uzman değerlendirmesi önemli
Genetik test sonuçlarının mutlaka uzman hekimler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Solmaz, genetik verilerin tek başına yorumlandığında yanıltıcı olabileceğini ifade etti. Sonuçların aile öyküsü, yaşam tarzı ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilmesinin doğru yaklaşım olacağını kaydetti.
